OP_RETURN lên 100.000 byte: Bitcoin Core v30 đổi chính sách

Bitcoin Core v30.0 đã nâng giới hạn mặc định cho phép đối với dữ liệu OP_RETURN lên 100.000 byte, khiến tranh luận về việc nên sử dụng không gian khối (block space) như thế nào lại nóng lên. Cùng với sự lan rộng của Runes, cộng đồng kỹ thuật đang có ý kiến trái chiều về việc có nên ưu tiên không gian khối cho giao dịch thanh toán hay không.

Crypto Briefing đưa tin ngày 10 tháng 9 rằng số lượng đầu ra (output) OP_RETURN đang tiến gần mốc 700.000 giao dịch. Tuy nhiên, dữ liệu gốc của con số này chưa được xác nhận, nên khó có thể khẳng định đây là mức sử dụng thực tế.

Từ “OP_RETURN” là một lệnh script cho phép chèn dữ liệu tùy ý vào giao dịch Bitcoin(BTC). Lệnh này được thiết kế để luôn thất bại khi thực thi, nên đầu ra tương ứng không tồn tại như một đầu ra giao dịch chưa sử dụng (UTXO) thông thường.

Ngoài mục đích thanh toán, OP_RETURN còn được dùng để ghi dữ liệu và xử lý các giao thức token. Vì vậy, chỉ riêng việc số giao dịch liên quan tăng lên không đủ để kết luận rằng nhu cầu thanh toán hay giá trị giao dịch kinh tế của Bitcoin cũng tăng tương ứng.

Ghi chú phát hành (release notes) của Bitcoin Core v30.0 cho biết giá trị mặc định của tham số “-datacarriersize” đã được nâng lên 100.000 byte. Việc một giao dịch chứa nhiều đầu ra OP_RETURN cũng được cho phép để node chuyển tiếp (relay) và đưa vào diện khai thác (mining).

Muốn áp dụng lại giới hạn mặc định cũ là 83 byte, người dùng phải tự cấu hình riêng. Tuy nhiên, thay đổi này không đảm bảo rằng các giao dịch phí thấp sẽ được lan truyền đồng đều trên toàn mạng hay chắc chắn được xác nhận vào khối.

Điều chỉnh lần này không thay đổi quy tắc đồng thuận (consensus rules) của Bitcoin, mà chỉ thay đổi chính sách mặc định về việc node chuyển tiếp giao dịch chưa xác nhận và đưa vào danh sách ứng viên khai thác. Quy tắc đồng thuận là tiêu chuẩn chung mà mọi node áp dụng khi đánh giá tính hợp lệ của khối và giao dịch, còn chính sách là tiêu chí riêng mà mỗi node dùng để quyết định ưu tiên chuyển tiếp giao dịch nào.

Runes là một ví dụ sử dụng OP_RETURN để ghi dữ liệu giao thức token. Theo tài liệu chính thức của Runes, “runestone” được lưu trữ bằng cách đặt “OP_13” và dữ liệu đẩy (data push) ngay sau OP_RETURN, chứa thông tin về phát hành, đúc (minting) và chuyển nhượng. Mỗi giao dịch chỉ có thể chứa tối đa một runestone. Do cấu trúc này, OP_RETURN không chỉ đơn thuần là công cụ ghi văn bản mà còn là kênh lưu lại thông tin trạng thái của các giao thức token trên nền tảng Bitcoin.

Một phía trong tranh luận cho rằng không gian khối nên được ưu tiên dành cho việc chuyển tiền. Trong tranh luận về BIP-110 mà báo đã đưa tin trước đó, việc dữ liệu phi thanh toán có thể chiếm dụng không gian khối cũng từng là điểm tranh cãi chính. BIP-110 đề xuất giới hạn việc chèn dữ liệu tùy ý liên tục vượt quá 256 byte và khôi phục lại giới hạn chính sách 83 byte đối với OP_RETURN. Đề xuất này lập luận rằng việc lưu trữ dữ liệu có thể cạnh tranh không gian với giao dịch thanh toán, từ đó đẩy phí giao dịch tăng và gia tăng gánh nặng vận hành cho node.

Phía còn lại nhấn mạnh rằng OP_RETURN là một kênh ghi dữ liệu rõ ràng và có thể kiểm chứng. Nếu bị giới hạn, dữ liệu có thể chuyển sang các script khác hoặc phương thức phi tiêu chuẩn, và hệ quả không phải là loại bỏ việc sử dụng dữ liệu mà là khiến nó khó xác minh hơn.

Trong các thảo luận liên quan trên kho lưu trữ (repository) của Bitcoin Core, cũng có ý kiến đề xuất nên quản lý tách biệt giữa kích thước dữ liệu OP_RETURN và số lượng đầu ra. Việc quy định riêng kích thước dữ liệu và số đầu ra mà một giao dịch có thể chứa được cho là sẽ mở rộng phạm vi lựa chọn chính sách.

Tính năng hiển thị dữ liệu OP_RETURN được ghi trong giao dịch Bitcoin dưới dạng câu chữ dễ đọc cũng từng được giới thiệu trong bài viết của báo. Tính năng hiển thị dữ liệu OP_RETURN theo thời gian thực là một ví dụ cho phép người dùng xem một phần dữ liệu on-chain vốn chủ yếu là số và mã băm dưới dạng câu văn.

Suy cho cùng, tâm điểm tranh luận không nằm ở bản thân mức sử dụng OP_RETURN, mà ở việc chính sách của các node Bitcoin sẽ cho phép chèn dữ liệu và vận hành giao thức token đến mức độ nào. Việc mức sử dụng có thực sự tiến gần 700.000 giao dịch hay không, cũng như tác động đối với phí giao dịch và tình trạng tắc nghẽn khối, vẫn cần được xác nhận thêm về thời điểm chuẩn và dữ liệu gốc.