Chủ tịch KODEAC Park Chang-beom: “Đưa tiền mã hóa nước ngoài về sàn trong nước một cách an toàn”

Chủ tịch Park Chang-beom của Hiệp hội Thẩm định và Chứng nhận Tài sản số Hàn Quốc (KODEAC) đề xuất xây dựng một kênh chính thức để nhà đầu tư trong nước tiếp cận các sàn giao dịch tài sản số nước ngoài thông qua những sàn đã đăng ký hoạt động hợp pháp tại Hàn Quốc. Thay vì ngăn cản nhà đầu tư sử dụng sàn ngoại, ông cho rằng nên áp dụng lưới an toàn trong nước trong khi vẫn bảo đảm quyền lựa chọn của nhà đầu tư.

Trong cuộc phỏng vấn với Block Media ngày 11 tháng trước, ông Park đưa ra đề xuất chế định hóa cơ chế “môi giới đặt lệnh và lưu ký xuyên biên giới”, theo đó các sàn giao dịch đã đăng ký trong nước sẽ liên kết với những sàn nước ngoài đáp ứng một số điều kiện nhất định để trung gian lệnh giao dịch của nhà đầu tư. Ông nói: “Đây không phải là ngăn chặn đầu tư ra nước ngoài, mà là áp dụng lưới an toàn của Hàn Quốc ngay cả với hoạt động đầu tư ở nước ngoài,” đồng thời nhấn mạnh: “Cần bảo đảm quyền lựa chọn, nhưng đồng thời phải để nhà đầu tư tham gia theo cách có thể được bảo vệ.”

Sàn giao dịch đã đăng ký trong nước là các đơn vị đã hoàn tất thủ tục báo cáo với cơ quan quản lý tài chính theo Luật Báo cáo và Sử dụng thông tin giao dịch tài chính cụ thể (thường gọi tắt là “Luật Đặc kim”). Lý do khiến nhà đầu tư trong nước tìm đến sàn ngoại nằm ngoài khuôn khổ này được cho là bởi danh mục tài sản, sản phẩm đa dạng hơn và thanh khoản toàn cầu dồi dào. Một số nhà đầu tư còn trực tiếp mở tài khoản ở sàn nước ngoài để tiếp cận hợp đồng tương lai, phái sinh, thị trường stablecoin hay thanh khoản sớm của các dự án toàn cầu. Bối cảnh mà TokenPost từng đưa tin về việc quy mô nhu cầu sàn giao dịch phi tập trung trong nước dịch chuyển ra nước ngoài lên tới 700 nghìn tỷ won cũng phản ánh khoảng cách về tài sản và thanh khoản này.

Vấn đề nảy sinh khi xảy ra tranh chấp. Nếu sàn nước ngoài không có pháp nhân hay người chịu trách nhiệm tại Hàn Quốc, nhà đầu tư sẽ khó xác minh căn cứ hay yêu cầu bồi thường ngay cả khi tài khoản bị đóng băng hoặc việc rút tiền bị hạn chế. Ông Park nói: “Việc đăng ký tài khoản và chuyển tài sản sang sàn nước ngoài chỉ mất vài phút, nhưng ngay khi tài khoản bị khóa hay rút tiền bị chặn thì không còn ai ở trong nước đứng ra chịu trách nhiệm trả lời thỏa đáng,” và cho rằng: “Thay vì tranh luận có nên ngăn sàn ngoại hay không, cần đặt câu hỏi vì sao đến nay vẫn chưa xây dựng được một cơ chế tiếp cận thị trường nước ngoài theo hướng bảo vệ người dân.” Đây là điểm mà ông xem là khoảng trống trong bảo vệ người dùng, cần được coi là điểm khởi đầu để thiết kế chính sách.

KODEAC cho biết sẽ bắt đầu thu thập các trường hợp thiệt hại phát sinh trong quá trình sử dụng sàn giao dịch nước ngoài từ nửa cuối năm nay để nắm rõ hơn vấn đề này. Các trường hợp sẽ được phân loại theo từng nhóm như tài khoản bị tạm khóa dài hạn do tái thẩm định quy trình xác minh danh tính khách hàng (KYC), hạn chế rút tiền, khó khăn trong việc lấy lịch sử giao dịch hay giá vốn, tranh chấp liên quan đến thanh lý bắt buộc hoặc sự cố hệ thống, nhằm phục vụ cho việc cải thiện chính sách sau này.

Cơ chế mà ông Park đề xuất khá tương đồng với mô hình đầu tư chứng khoán nước ngoài hiện nay. Theo đó, nhà đầu tư không cần trực tiếp mở tài khoản ở sàn nước ngoài mà chỉ cần đặt lệnh tại sàn trong nước đã đăng ký; sàn này sẽ kiểm tra giá và thanh khoản tại nhiều sàn nước ngoài đã qua thẩm định trước, rồi chuyển lệnh đi. Sau khi giao dịch hoàn tất, doanh nghiệp trong nước hoặc tổ chức lưu ký được cấp phép sẽ lưu giữ tài sản một cách tách biệt, còn sàn trong nước đảm nhiệm việc xác minh khách hàng, phòng chống rửa tiền (AML), giám sát giao dịch bất thường, quản lý lịch sử giao dịch và tiếp nhận khiếu nại. Các sàn nước ngoài được liên kết sẽ giới hạn ở những đơn vị có giấy phép, có cơ chế tách biệt tài sản khách hàng, kiểm toán và quy trình xử lý sự cố rõ ràng.

Ông Park nói: “Đây không phải là cơ chế trao thêm quyền niêm yết tài sản nước ngoài cho sàn trong nước,” và giải thích: “Sàn trong nước chỉ đóng vai trò hạ tầng kết nối và ghi nhận lệnh, còn việc thẩm định tiêu chuẩn hỗ trợ giao dịch và giám sát thị trường cần do một hệ thống độc lập đảm nhiệm.” Ông nhấn mạnh rằng trong quá trình xây dựng Luật Cơ bản về Tài sản số, cần quy định “môi giới đặt lệnh và lưu ký xuyên biên giới” thành một nghiệp vụ chính thức. Theo ông, cũng cần xây dựng đồng thời các quy định về tiêu chuẩn phê duyệt sàn nước ngoài đủ điều kiện, trách nhiệm của đơn vị trung gian trong nước, tách biệt tài sản khách hàng, nghĩa vụ thực thi lệnh tối ưu, công khai phí và đường đi của lệnh, cũng như nghĩa vụ bồi thường sự cố và xử lý tranh chấp.

Trước lo ngại quyền lực thị trường có thể tập trung vào các sàn lớn trong nước, ông Park đưa ra câu trả lời là một cấu trúc mở với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp. Theo ông, cần hạn chế hợp đồng độc quyền với sàn nước ngoài, đồng thời so sánh và công khai đường đi lệnh, giá khớp lệnh, phí giao dịch để tránh tình trạng giao dịch dồn về một vài đơn vị nhất định. Ông nói: “Sàn giao dịch nên là nền tảng chứ không nên đóng vai trọng tài,” và cho rằng: “Việc thẩm định tiêu chuẩn hỗ trợ giao dịch và giám sát thị trường nên do một tổ chức bên ngoài độc lập hoặc cơ chế đồng quản lý đảm nhiệm, còn sàn trong nước cần bị ràng buộc nghĩa vụ thực thi lệnh tối ưu và quản lý xung đột lợi ích.”

KODEAC cũng đang chuẩn bị dự án “SATI”, kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI), nội dung văn hóa Hàn Quốc (K-content) và tài sản gắn với thực tế (RWA). Cấu trúc dự án là quản lý dữ liệu do người dùng cung cấp dưới dạng “chứng chỉ dữ liệu” gắn với ví cá nhân, đồng thời hoàn trả giá trị kinh tế phát sinh từ dữ liệu đó cho chính người dùng. Trong lĩnh vực K-content, KODEAC dự định ứng dụng AI agent vào các dịch vụ kết nối diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất với người hâm mộ, đồng thời xem xét phương án khai thác theo hình thức RWA đối với quyền sở hữu trí tuệ (IP) nội dung hay quyền hưởng lợi có hợp đồng và quan hệ quyền lợi rõ ràng.

Ông Park nói: “Sức cạnh tranh của tài sản số không đến từ giá cả, mà đến từ việc minh bạch hóa quyền lợi, thanh toán và trách nhiệm,” và khẳng định: “Mục tiêu là tạo ra một kênh chính thức để nhà đầu tư trong nước tiếp cận thị trường toàn cầu một cách an toàn, đồng thời xây dựng chuẩn mực niềm tin của thị trường để ngành công nghiệp này phát triển dựa trên chuẩn mực đó.”