Thặng dư 191 tỷ USD nửa đầu năm, khối ngoại vẫn rút 110 tỷ USD khỏi chứng khoán Hàn Quốc

Thặng dư tài khoản vãng lai và xuất khẩu chất bán dẫn của Hàn Quốc đều lập kỷ lục trong nửa đầu năm 2026, nhưng dòng vốn nước ngoài lại rút mạnh khỏi thị trường chứng khoán nước này. Xuất khẩu và cán cân đối ngoại tăng trưởng vững, song dòng tiền trên thị trường chứng khoán lại đi ngược chiều.

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) cho biết tại buổi họp báo công bố cán cân thanh toán quốc tế tháng 6/2026 rằng cán cân vãng lai tháng 6 thặng dư 49,73 tỷ USD (khoảng 67,5 nghìn tỷ won). Đây là tháng thặng dư liên tiếp thứ 38 tính từ tháng 5/2023, còn thặng dư nửa đầu năm đạt 191,01 tỷ USD (khoảng 259,3 nghìn tỷ won), mức cao nhất từng ghi nhận cho một nửa năm.

Số liệu chính thức về xuất nhập khẩu tháng 6/2026 do Tổng cục Hải quan Hàn Quốc công bố cũng cho thấy xuất khẩu tăng mạnh. Xuất khẩu tháng 6 đạt 102,2 tỷ USD (khoảng 138,7 nghìn tỷ won), lần đầu tiên vượt mốc 100 tỷ USD trong một tháng. Riêng xuất khẩu chất bán dẫn đạt 44,9 tỷ USD (khoảng 60,9 nghìn tỷ won), lần đầu tiên vượt 40 tỷ USD.

Kết quả này một lần nữa cho thấy vai trò dẫn dắt của ngành bán dẫn đối với cán cân đối ngoại Hàn Quốc. TokenPost trước đó đã đưa tin thặng dư cán cân vãng lai tháng 6 đạt 49,73 tỷ USD, lập kỷ lục thặng dư theo tháng.

Diễn biến trên thị trường chứng khoán lại khác hẳn. Chỉ số KOSPI từng chạm đỉnh trong phiên ở mức 9.000,68 điểm vào ngày 18/6/2026, lần đầu tiên vượt mốc 9.000 điểm, nhưng đến ngày 28/7 đã giảm về 6.077,78 điểm. Sau đà tăng nhanh trong thời gian ngắn, biên độ điều chỉnh cũng lớn tương ứng.

KOSPI là chỉ số chứng khoán đại diện của Hàn Quốc, được tính dựa trên tổng giá trị vốn hóa thị trường của toàn bộ cổ phiếu niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Hàn Quốc (KRX). Khi các ngành có tỷ trọng vốn hóa lớn như bán dẫn tăng nhanh, toàn bộ chỉ số có thể được kéo lên mạnh, nhưng cũng vì lý do đó mà nhóm cổ phiếu này dễ trở thành đối tượng bị nhà đầu tư toàn cầu điều chỉnh danh mục.

BOK cho biết trong báo cáo diễn biến thị trường tài chính quốc tế và ngoại hối từ tháng 6/2026 rằng vốn cổ phiếu của nhà đầu tư nước ngoài trong tháng 6 đã bị rút ròng 32,37 tỷ USD (khoảng 43,9 nghìn tỷ won). Tính lũy kế từ đầu năm đến hết tháng 6, mức rút ròng đạt 110,21 tỷ USD (khoảng 149,6 nghìn tỷ won).

BOK lý giải nguyên nhân rút vốn ròng trong tháng 6 đến từ tâm lý thận trọng của giới đầu tư toàn cầu đối với các khoản đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI), cùng với việc điều chỉnh tỷ trọng nắm giữ sau khi giá cổ phiếu trong nước tăng mạnh. Điều chỉnh tỷ trọng nắm giữ, hay còn gọi là tái cân bằng danh mục (rebalancing), là động thái nhà đầu tư đưa tỷ lệ phân bổ danh mục về mức mục tiêu sau khi tỷ trọng của một quốc gia hay ngành nào đó tăng lên đáng kể.

Thông tin lan truyền trên thị trường về việc khối ngoại 'bán ròng 200 nghìn tỷ won' cần được nhìn nhận cùng với mốc thời gian cụ thể. Theo các bản tin thị trường đầu tháng 8, mức bán ròng lũy kế của khối ngoại đã vượt 191 nghìn tỷ won, và đến giữa tháng 8 con số này tăng lên khoảng 193 nghìn tỷ won. Xu hướng đang tiến gần mốc 200 nghìn tỷ won, nhưng nếu dùng con số này như một số liệu chốt, cần nêu rõ ngày chốt số liệu.

Diễn biến này khó có thể giải thích chỉ bằng yếu tố tỷ giá. Việc lãi suất đảo chiều làm thay đổi sức hấp dẫn tương đối giữa tài sản bằng won và tài sản bằng USD, như TokenPost từng phân tích trong bài viết về tác động của đảo chiều lãi suất đến tài sản won và USD. Tuy nhiên, trong phần giải thích chính thức về dòng vốn rút mạnh tháng 6, BOK không chỉ nhắc đến tỷ giá mà còn đề cập tâm lý thận trọng với đầu tư AI, hoạt động chốt lời sau đà tăng của cổ phiếu bán dẫn, và việc điều chỉnh danh mục.

Cũng có ý kiến trái chiều. Một số phân tích từ giới chứng khoán cho rằng áp lực bán của khối ngoại có thể hạ nhiệt sau cuối tháng 7. Quan điểm này nghiêng về khả năng đây là hiện tượng bán quá mức trong ngắn hạn và điều chỉnh tỷ trọng mang tính kỹ thuật, hơn là một đợt rút vốn mang tính cấu trúc.

Tuy vậy, việc dòng vốn nước ngoài có chuyển sang nắm giữ dài hạn hay không vẫn là câu hỏi riêng biệt. Giới quan sát thận trọng cho rằng cần có thêm những thay đổi có thể kiểm chứng, như cải thiện cơ cấu lợi nhuận doanh nghiệp, dòng tiền từ các khoản đầu tư AI, và cải thiện chính sách hoàn vốn cổ đông, thì mới có thể đánh giá được liệu dòng vốn có thực sự quay lại hay không.

Chuyên mục Moneytalks do hãng tin Yonhap phát hành cũng nhìn nhận vấn đề này là khoảng cách giữa 'chỉ số thực của nền kinh tế tốt và dòng tiền yếu trên thị trường chứng khoán'. Điểm mấu chốt là việc cán cân vãng lai và xuất khẩu bán dẫn liên tục lập kỷ lục không trực tiếp chuyển thành lực mua của khối ngoại.

Ngay cả khi thị trường chứng khoán Hàn Quốc bước vào một chu kỳ tăng mới, tranh luận về việc khối ngoại bán ròng vẫn có thể lặp lại. Các con số của tháng 6 cho thấy xuất khẩu và cán cân vãng lai mạnh lên không đồng nghĩa với việc dòng vốn nước ngoài sẽ tự động cải thiện. Thực tế được xác nhận đến thời điểm hiện tại là các chỉ số đối ngoại của Hàn Quốc trong nửa đầu năm rất mạnh, nhưng đồng thời vốn cổ phiếu của nhà đầu tư nước ngoài cũng đã rút đi với quy mô lớn.