2,875 tỷ USD: Eli Lilly(LLY) mua Merida Biosciences, cổ phiếu điện lực suy yếu sau phát ngôn Musk

Eli Lilly(LLY) mở rộng danh mục điều trị bệnh miễn dịch bằng một thương vụ thâu tóm mới, nhờ lực đẩy từ doanh thu thuốc điều trị béo phì tăng mạnh. Cùng phiên giao dịch tại Mỹ, phát ngôn của Elon Musk về việc tự sản xuất linh kiện turbine khí lại khiến cổ phiếu GE Vernova(GEV) và Howmet Aerospace(HWM) chịu áp lực giảm.

Eli Lilly(LLY) ngày 31/8 công bố sẽ mua lại Merida Biosciences với giá tối đa 2,875 tỷ USD bằng tiền mặt. Số tiền này bao gồm khoản thanh toán trước và các khoản chi trả theo từng mốc tiến độ (milestone) đạt được sau này.

Thương vụ dự kiến hoàn tất trong quý 4/2026, sau khi hoàn tất các thủ tục thông thường như phê duyệt của cơ quan quản lý. Merida Biosciences là công ty công nghệ sinh học sở hữu các tài sản đang ở giai đoạn phát triển sớm, nhắm tới bệnh Graves và bệnh mắt do tuyến giáp (thyroid eye disease).

Tài sản cốt lõi của Merida Biosciences là ứng viên thuốc MER511. Eli Lilly(LLY) cho biết thương vụ này sẽ giúp hãng mở rộng năng lực phát triển các liệu pháp kháng thể điều trị bệnh tự miễn và dị ứng.

Phía sau thương vụ là đà tăng trưởng doanh thu từ nhóm thuốc điều trị béo phì. Eli Lilly(LLY) ngày 5/8 công bố doanh thu quý 2/2026 đạt 23,98 tỷ USD, tăng 38% so với cùng kỳ năm trước.

Công ty cho biết doanh số của Mounjaro và Zepbound là động lực tăng trưởng chính. Cũng trong lần công bố này, Eli Lilly(LLY) nâng dự báo doanh thu cả năm 2026 lên mức 60-62 tỷ USD.

Trong quý 2 năm nay, Eli Lilly(LLY) cũng đã hoàn tất các thương vụ liên quan tới Orna Therapeutics, Ajax Therapeutics, Centessa Pharmaceuticals và Kelonia Therapeutics. Sau khi quý kết thúc, hãng tiếp tục công bố 3 thương vụ thâu tóm nhằm xây dựng danh mục bệnh truyền nhiễm, cùng hợp đồng mua lại AtaiBeckley.

Bình luận: Các thương vụ mua bán - sáp nhập trong ngành dược thường đi theo hướng dùng dòng tiền từ mảng kinh doanh hiện tại để rót vào danh mục sản phẩm tương lai. Khi doanh thu từ thuốc béo phì càng lớn, phạm vi quan tâm của Eli Lilly(LLY) dường như cũng mở rộng sang các tài sản miễn dịch và bệnh hiếm nằm ngoài lĩnh vực chuyển hóa.

Ở mảng thiết bị điện, một biến số khác lại thu hút sự chú ý của thị trường. TechCrunch đưa tin Elon Musk viết trên X rằng SpaceX đang xúc tiến kế hoạch tự đúc cánh và vòi turbine khí (gas turbine blades and vanes) ngay trong nội bộ công ty.

Theo lời Musk, cách làm này có thể giúp rút ngắn thời điểm đưa turbine khí thiên nhiên vào vận hành tới 18 tháng. Ngay sau phát ngôn này, cổ phiếu GE Vernova(GEV) và Howmet Aerospace(HWM) suy yếu.

Cánh và vòi turbine khí là linh kiện cốt lõi phải chịu được môi trường nhiệt độ và áp suất cao bên trong turbine phát điện. Khi nhu cầu điện cho trung tâm dữ liệu tăng lên, chuỗi cung ứng thiết bị và linh kiện phát điện trở thành nút thắt quan trọng đối với dòng vốn đầu tư hạ tầng AI.

Chỉ số nhu cầu hiện tại của GE Vernova(GEV) vẫn ở mức lớn. Trong báo cáo quý 2/2026, GE Vernova(GEV) cho biết lượng đơn hàng tồn đọng (backlog) đạt 176 tỷ USD.

Công ty cho biết đang xúc tiến mở rộng công suất sản xuất turbine khí hàng năm lên 20GW vào quý 3/2026, 24GW vào năm 2028 và 30GW vào năm 2030. Đơn hàng từ các trung tâm dữ liệu tính từ đầu năm đến nay cũng đã vượt 5 tỷ USD.

Dù vậy, phát ngôn của Musk chưa phải là một sản phẩm chính thức hay hợp đồng cung ứng thương mại. Jefferies nhận định trong báo cáo phân tích rằng sản phẩm turbine của SpaceX có thể mất tối thiểu 4 năm mới thực sự xuất hiện trên thị trường.

Với nhà đầu tư, cả hai diễn biến đều là dữ liệu tham chiếu cho bức tranh kết quả kinh doanh của các tập đoàn lớn tại Mỹ và nhu cầu hạ tầng AI. TokenPost từng đưa tin về phát ngôn tự đúc linh kiện turbine khí của SpaceX, và phản ứng của thị trường trong phiên giao dịch lần này cho thấy phát ngôn đó tiếp tục tác động tới giá cổ phiếu nhóm thiết bị điện.

CNBC trong bản tin giữa phiên đã đặt cạnh nhau hai diễn biến: thương vụ thâu tóm công ty công nghệ sinh học của Eli Lilly(LLY) và đà suy yếu của cổ phiếu thiết bị điện sau phát ngôn của Musk. Thương vụ Merida Biosciences dự kiến hoàn tất trong quý 4/2026, còn khả năng thương mại hóa mảng turbine khí của SpaceX vẫn cần chờ xác nhận thêm về sản phẩm ra mắt và hợp đồng với khách hàng.