ETF drone JEDI của Defiance vượt mốc 200 triệu USD tài sản ròng

Tài sản ròng của Defiance Drone and Modern Warfare ETF (JEDI) đã vượt mốc 200 triệu USD, chưa đầy hai tuần sau khi quỹ này công bố có phần tiếp cận gián tiếp với Shield AI, công ty trí tuệ nhân tạo quốc phòng chưa niêm yết.

Theo Defiance đưa ra ngày 21 tháng 8, tài sản ròng của JEDI đạt 208,5 triệu USD tính đến ngày 21 tháng 8. Quỹ được thành lập ngày 25 tháng 9 năm 2025 và vượt mốc 100 triệu USD tài sản ròng vào ngày 20 tháng 4 năm 2026, nghĩa là quy mô quỹ đã tăng gấp đôi chỉ trong khoảng 4 tháng.

JEDI là quỹ hoán đổi danh mục (ETF) theo chủ đề, bám sát chỉ số BITA Drone and Modern Warfare Select. Quỹ tập trung vào các công ty niêm yết hoạt động trong lĩnh vực drone, hệ thống không người lái, trí tuệ nhân tạo quốc phòng, an ninh mạng quân sự, tác chiến điện tử và hạ tầng vũ trụ - quốc phòng.

Quỹ niêm yết trên sàn chứng khoán Mỹ, giao dịch trong phiên và công bố danh mục nắm giữ hằng ngày. Thông thường, ETF chỉ nắm giữ cổ phiếu niêm yết và chứng khoán có tính thanh khoản để bám theo chỉ số, nhưng JEDI đã bổ sung cấu trúc cho phép tiếp cận một phần với doanh nghiệp chưa niêm yết.

Thay đổi này bắt đầu từ bản bổ sung thuyết minh (supplement) công bố ngày 27 tháng 7. Defiance đã bổ sung mục tiêu đầu tư cho phép JEDI tiếp cận tối đa 15% tài sản ròng với các công ty drone và chiến tranh hiện đại chưa niêm yết.

Khoản đầu tư này có thể thực hiện dưới dạng sở hữu cổ phần trực tiếp hoặc thông qua cổ phần tại công ty mục đích đặc biệt (SPV) bên ngoài. Phí quản lý 0,69% được giữ nguyên, nhưng tổng chi phí vận hành hằng năm được tính lại ở mức 0,99% để phản ánh chi phí liên quan đến việc tiếp cận SPV.

Phần tiếp cận Shield AI trong danh mục JEDI không phải là sở hữu trực tiếp. Quỹ có được tiếp cận gián tiếp thông qua cổ phần tại một SPV đơn tài sản đang nắm giữ chứng khoán của Shield AI.

Defiance cho biết tính đến ngày 20 tháng 8, vị thế này chiếm khoảng 2,44% tài sản ròng của quỹ. Các tài liệu công bố trước đó từng nêu tỷ lệ 2,79% và 2,89% tại các thời điểm khác nhau, nhưng do là số liệu ở những ngày khác nhau nên khó so sánh trực tiếp.

Shield AI là công ty công nghệ quốc phòng có trụ sở tại San Diego, thành lập năm 2015. Công ty giới thiệu Hivemind, phần mềm phi công trí tuệ nhân tạo (AI) có thể vận hành máy bay ngay cả khi mất tín hiệu GPS và liên lạc, là công nghệ cốt lõi của mình.

Ngày 26 tháng 3, Shield AI công bố huy động 2 tỷ USD với mức định giá post-money 12,7 tỷ USD. Đến ngày 17 tháng 6, công ty cho biết đã nhận được hợp đồng sản xuất phần mềm tự hành nhiệm vụ Hivemind cho chương trình máy bay chiến đấu phối hợp (CCA) của Không quân Mỹ.

Sylvia Jablonski, Giám đốc đầu tư (CIO) của Defiance, cho biết trong thông cáo: "Việc vượt mốc 200 triệu USD chỉ trong chưa đầy một năm cho thấy luận điểm đầu tư của chúng tôi đang được thị trường đón nhận". Bà nói thêm: "Không phải mọi công ty định hình lĩnh vực tự hành quốc phòng đều đã niêm yết".

Phát biểu này giải thích logic sản phẩm của Defiance khi đưa một phần doanh nghiệp công nghệ quốc phòng chưa niêm yết vào bên trong một ETF. Tuyên bố về việc trở thành ETF đầu tiên theo hướng này của Defiance dựa trên kết quả tự rà soát các dữ liệu công khai về danh mục và niêm yết ETF.

Tuy nhiên, cấu trúc này cũng đi kèm rủi ro. Bản thuyết minh bổ sung của Defiance nêu rõ cổ phần SPV được xem là khoản đầu tư kém thanh khoản theo Đạo luật công ty đầu tư năm 1940 của Mỹ và được định giá theo giá trị hợp lý.

Nếu không có sự kiện thanh khoản hóa, thời điểm và điều kiện thoái vốn có thể bị giới hạn. Giá quỹ có thể giao dịch cao hơn hoặc thấp hơn giá trị tài sản ròng, và do quỹ nắm giữ tài sản chưa niêm yết nằm ngoài cấu phần chỉ số nên sai số theo dõi (tracking error) cũng có thể gia tăng.

Với độc giả quan tâm đến lĩnh vực này, vấn đề đáng chú ý không chỉ nằm ở chủ đề drone mà còn ở cách một ETF niêm yết tiếp cận doanh nghiệp trí tuệ nhân tạo quốc phòng chưa niêm yết. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Mỹ xem việc nhập khẩu drone và linh kiện là vấn đề an ninh quốc gia, khiến drone, bay tự hành và phần mềm quốc phòng ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong thiết kế sản phẩm ETF.

Phần tiếp cận Shield AI trong JEDI không phải là sở hữu cổ phần chưa niêm yết trực tiếp mà là tiếp cận gián tiếp qua SPV. Khả năng tiếp cận đầu tư được mở rộng, nhưng đây vẫn là trường hợp mà nhà đầu tư cần theo dõi đồng thời tính kém thanh khoản, cách định giá theo giá trị hợp lý, chênh lệch giữa giá trị tài sản ròng và giá thị trường, cũng như sai số theo dõi của quỹ.