300 tỷ USD Stablecoin: Cấm lãi phát hành lan sang thưởng sàn giao dịch

Cuộc tranh luận về quy định Stablecoin tại Mỹ đang chuyển hướng, từ việc cấm phát hành viên trả lãi sang phạm vi thưởng mà sàn giao dịch và đối tác được phép chi trả. Vốn hóa thị trường Stablecoin đã vượt mốc 300 tỷ USD, khiến mô hình thưởng trên nền tảng tiền mã hóa va chạm trực diện với cơ sở tiền gửi của ngân hàng truyền thống.

Văn phòng Xuất bản Chính phủ Mỹ (Government Publishing Office) cho biết Đạo luật GENIUS (GENIUS Act) đã được thông qua thành Công pháp số 119-27 vào ngày 18 tháng 7 năm 2025. Theo văn bản luật, các phát hành viên Stablecoin thanh toán được cấp phép và phát hành viên Stablecoin thanh toán nước ngoài không được trả lãi hoặc lợi suất gắn trực tiếp với việc nắm giữ, sử dụng hay duy trì token cho người sở hữu.

Điểm gây tranh cãi nằm ở khoản thưởng do sàn giao dịch hoặc đối tác - chứ không phải phát hành viên - chi trả. Sau khi Đạo luật GENIUS được thông qua, Coinbase(COIN) thông báo người nắm giữ USD Coin(USDC) có thể nhận thưởng tối đa 4,1%, còn người dùng gói Coinbase One có thể nhận tối đa 4,5%. Điều khoản sử dụng của Coinbase(COIN) ghi rõ công ty này không phải tổ chức nhận tiền gửi và ví USD Coin(USDC) không phải tài khoản tiền gửi.

Giới ngân hàng nhìn nhận cấu trúc này thực chất giống lợi tức từ tiền gửi. Hiệp hội Ngân hàng Mỹ (American Bankers Association) cùng các hiệp hội ngân hàng bang đã gửi thư tới Quốc hội, khẳng định Stablecoin cần đóng vai trò phương tiện thanh toán chứ không phải sản phẩm tiết kiệm hay đầu tư. Theo lập luận này, khoản thưởng do sàn giao dịch và đối tác chi trả có thể làm suy yếu hoạt động nhận tiền gửi và cho vay, gây thiệt hại cho cộng đồng địa phương.

Phía ngành công nghiệp tiền mã hóa phản bác theo hướng khác. Coinbase(COIN) cho rằng khó tìm thấy mối liên hệ rõ ràng giữa dòng tiền gửi rời khỏi ngân hàng địa phương và sự tăng trưởng của Stablecoin. CoinDesk phân tích rằng ngân hàng hiện chưa mất khách gửi tiền, trong khi tỷ trọng cho vay trong mô hình lợi nhuận ngân hàng cũng đã giảm.

Theo dữ liệu từ DefiLlama, tổng vốn hóa thị trường Stablecoin đạt 309,836 tỷ USD (khoảng 438 nghìn tỷ won), trong đó Tether(USDT) và USD Coin(USDC) chiếm phần lớn thị phần. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cho biết tính đến ngày 6 tháng 4 năm 2026, vốn hóa thị trường Stablecoin đã đạt 317 tỷ USD (khoảng 449 nghìn tỷ won), đồng thời cảnh báo cấu trúc trung gian phức tạp và tình trạng tích hợp theo chiều dọc có thể làm giảm tính minh bạch của thị trường.

Về bản chất, Stablecoin là tài sản số được thiết kế để neo giá trị theo đồng tiền pháp định như USD. Phát hành viên tích lũy tài sản dự trữ rồi phát hành token, còn người dùng sử dụng token này để chuyển tiền, thanh toán hoặc làm tài sản thế chấp trên sàn giao dịch và mạng lưới thanh toán. Việc có trả thưởng hay không trở thành vấn đề nhạy cảm vì nó có thể làm mờ ranh giới giữa phương tiện thanh toán và sản phẩm mang tính chất tiền gửi.

Ngân hàng huy động tiền gửi để cho vay và hưởng lợi từ chênh lệch lãi suất. Trong khi đó, phát hành viên và nền tảng Stablecoin có thể thiết kế khoản thưởng cho người dùng dựa trên lợi nhuận vận hành tài sản dự trữ hoặc phí dịch vụ. Ngân hàng lo ngại thưởng càng cao thì nền tảng tiền gửi càng suy yếu, còn giới tiền mã hóa cho rằng không nên cản trở quyền lựa chọn của người dùng và sự đổi mới dịch vụ.

Tuy vậy, các nghiên cứu chính sách lại cho kết quả khác với lập luận của ngân hàng. Nhà Trắng, trong nghiên cứu công bố tháng 4 năm 2026, cho biết lệnh cấm Stablecoin trả lợi tức chỉ giúp tăng thêm 2,1 tỷ USD (khoảng 3 nghìn tỷ won) dư nợ cho vay ngân hàng theo kịch bản cơ sở. Ngay cả khi cộng dồn mọi giả định bất lợi nhất, mức cho vay tăng thêm cũng chỉ đạt 531 tỷ USD (khoảng 751 nghìn tỷ won).

Sân khấu tiếp theo của cuộc tranh luận là Đạo luật CLARITY (CLARITY Act). Nếu Đạo luật GENIUS đặt ra nguyên tắc cấm phát hành viên trả lãi, thì Đạo luật CLARITY là dự luật nhằm xác lập cấu trúc thị trường tài sản số và phạm vi giám sát. Giới ngân hàng yêu cầu siết chặt câu chữ của luật, vì cho rằng thưởng thành viên sàn giao dịch hay thưởng nắm giữ dài hạn có thể là cách lách quy định cấm lãi phát hành viên.

Thị trường Hàn Quốc cũng không đứng ngoài cuộc tranh luận này. Tại đây, Stablecoin neo giá theo USD được sử dụng song song với các sàn giao dịch nước ngoài, mô hình DeFi và token dùng cho thanh toán. Cách nước Mỹ phân định ranh giới giữa thưởng sàn giao dịch và lãi tiền gửi có thể tác động tới cách thiết kế sản phẩm và diễn giải quy định của các doanh nghiệp Hàn Quốc.

Dù vậy, khó có thể xem đây đơn thuần là vấn đề Stablecoin có được trả lãi hay không. Điều khoản cấm phát hành viên trả lãi trực tiếp đã được đưa vào luật, nhưng cách thức sàn giao dịch và đối tác được phép trả thưởng vẫn là vùng chưa rõ ràng, tùy thuộc vào cách diễn giải. Cùng một lợi ích kinh tế, nhưng phán quyết của cơ quan giám sát có thể khác nhau tùy vào chủ thể chi trả và cấu trúc hợp đồng.

Theo hồ sơ chính thức của Quốc hội Mỹ, dự luật H.R.3633 đã được chuyển tới Ủy ban Ngân hàng, Nhà ở và Đô thị của Thượng viện vào ngày 18 tháng 9 năm 2025. Các bài báo trong tháng 7 và tháng 8 năm 2026 cho biết đàm phán phút chót trước khi Thượng viện bỏ phiếu vẫn đang tiếp diễn, nhưng khả năng đạt đủ 60 phiếu thuận vẫn chưa rõ ràng. Tranh cãi về ranh giới giữa thưởng sàn giao dịch và lãi tiền gửi ngân hàng nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục cho tới khi câu chữ cuối cùng của luật được chốt.