Các sàn giao dịch tài sản số và ứng dụng chứng khoán truyền thống đang cùng hướng về một mô hình: gộp cổ phiếu, quỹ hoán đổi danh mục (ETF) và tiền mã hóa vào chung một tài khoản. Thị trường cổ phiếu token hóa đã phình lên 486,69 triệu USD (khoảng 688,7 tỷ won) tính đến cuối quý 1 năm nay, nhưng quyền sở hữu cổ phiếu thực tế và phạm vi quản lý áp dụng lại khác nhau tùy từng sản phẩm.
Gate cho biết trong thông báo ngày 2 tháng 7 rằng quy mô tài sản cổ phiếu trên nền tảng đã vượt 200 triệu USD (khoảng 283 tỷ won), đồng thời hỗ trợ hơn 12.500 loại chứng khoán, gồm hơn 10.000 cổ phiếu và ETF Mỹ, 1.500 cổ phiếu Hồng Kông và 1.000 cổ phiếu Hàn Quốc. Đây là bước mở rộng khả năng tiếp cận cổ phiếu Mỹ, Hồng Kông và Hàn Quốc ngay trong tài khoản tài sản số.
Động thái của Gate không dừng ở việc thử nghiệm cổ phiếu token hóa. Sàn này mở khu vực xStocks vào tháng 7 năm 2025, cung cấp các cặp giao dịch cổ phiếu token hóa cùng giao dịch giao ngay và hợp đồng tương lai vĩnh viễn. Đến tháng 6 năm 2026, Gate bắt đầu cho giao dịch cổ phiếu Mỹ thực tế, rồi mở rộng sang cổ phiếu Hồng Kông và Hàn Quốc.
Trước đó, TokenPost từng đưa tin Gate cung cấp các dịch vụ tài chính truyền thống như ngoại hối, hợp đồng chênh lệch (CFD) và cổ phiếu toàn cầu trên cả ứng dụng lẫn web. Thông báo lần này cho thấy mảng cổ phiếu của Gate đã vượt ra khỏi phạm vi sản phẩm token hóa xoay quanh xStocks, tiến tới mô hình tài khoản đa tài sản.
Robinhood(HOOD) lại xuất phát từ hướng ngược lại. Công ty hoàn tất thương vụ mua lại Bitstamp vào ngày 2 tháng 6 năm 2025, rồi đến ngày 30 tháng 6 cùng năm, ra mắt token cổ phiếu và ETF Mỹ dành cho khách hàng tại Liên minh châu Âu (EU).
Robinhood phát hành token cổ phiếu trước tiên trên Arbitrum(ARB), đồng thời cho biết sẽ dùng blockchain lớp 2 (Layer2) riêng để token hóa tài sản thực (RWA) trong tương lai. TokenPost từng đưa tin Robinhood Chain xử lý 200 triệu giao dịch chỉ trong 30 ngày sau khi ra mắt mainnet công khai, cho thấy công ty đang mở rộng thử nghiệm token cổ phiếu.
Tuy nhiên, token cổ phiếu của Robinhood khác với việc sở hữu cổ phiếu thực. Trang FAQ chính thức của Robinhood mô tả token cổ phiếu loại classic là hợp đồng phái sinh bám theo giá cổ phiếu cơ sở. Người nắm giữ không có quyền cổ đông như quyền biểu quyết đối với cổ phiếu cơ sở, và hiện cũng chưa thể chuyển token sang ví hay nền tảng khác.
Cổ phiếu token hóa là sản phẩm thể hiện biến động giá hoặc một phần quyền của cổ phiếu dưới dạng token trên blockchain. Tùy cấu trúc, có mô hình giữ cổ phiếu thực rồi chia quyền thành token, cũng có mô hình dạng hợp đồng chỉ mang lại mức độ tiếp cận kinh tế với cổ phiếu cơ sở. Dù cùng gọi là "cổ phiếu token hóa", quyền lợi mà nhà đầu tư nhận được có thể khác nhau đáng kể.
Báo cáo RWA 2026 của CoinGecko ghi nhận vốn hóa thị trường tài sản thực token hóa (RWA) đạt 19,32 tỷ USD (khoảng 27,34 nghìn tỷ won) tính đến cuối quý 1 năm nay. Cùng báo cáo này, cổ phiếu token hóa đạt 486,69 triệu USD (khoảng 688,7 tỷ won), còn ETF token hóa ở mức 300 triệu USD (khoảng 424,5 tỷ won). Khối lượng giao dịch giao ngay của cổ phiếu token hóa trong quý 1 được ghi nhận ở mức 15,12 tỷ USD (khoảng 21,39 nghìn tỷ won).
Theo ảnh chụp dữ liệu ngày 12 tháng 3 của RWA.xyz, toàn bộ thị trường cổ phiếu token hóa đạt 1,08 tỷ USD (khoảng 1,53 nghìn tỷ won), với 189.400 người nắm giữ. Cũng trong dữ liệu này, Ondo Finance(ONDO) dẫn đầu với 649,8 triệu USD (khoảng 919,5 tỷ won), còn xStocks đứng thứ hai với 249,7 triệu USD (khoảng 353,3 tỷ won). Phạm vi thống kê giữa các chỉ số không giống nhau, nên cần thận trọng khi so sánh trực tiếp.
Lý do sàn giao dịch và ứng dụng chứng khoán cùng di chuyển theo một hướng khá rõ ràng. Sàn tài sản số muốn mở rộng nhóm tài sản bằng cách đưa cổ phiếu, ETF vào tài khoản người dùng, trong khi ứng dụng chứng khoán lại gắn thêm tính năng cổ phiếu token hóa và tiền mã hóa để thử nghiệm giao dịch 24 giờ và lưu thông trên chuỗi. Cuộc cạnh tranh đang dịch chuyển từ ranh giới giữa các nhóm tài sản sang việc ai nắm quyền kiểm soát tài khoản và mạng lưới phân phối.
Xu hướng quản lý khó có thể đọc theo một chiều duy nhất. Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) ngày 28 tháng 1 đã xếp chứng khoán token hóa là một hình thái của chứng khoán theo luật chứng khoán hiện hành. SEC cho biết chứng khoán token hóa chia thành mô hình do tổ chức phát hành dẫn dắt và mô hình do bên thứ ba dẫn dắt, với cấu trúc và quyền lợi của người nắm giữ khác nhau tùy mô hình.
Cơ quan Quản lý Thị trường và Chứng khoán châu Âu (ESMA) hồi tháng 7 năm 2025 cảnh báo rằng khi dịch vụ chịu quản lý và sản phẩm không chịu quản lý được cung cấp cùng lúc, nhà đầu tư có thể bị nhầm lẫn. Liên đoàn các Sở Giao dịch Chứng khoán Thế giới (WFE) cũng chỉ ra vào tháng 8 năm 2025 rằng các sản phẩm dạng cổ phiếu token hóa tiềm ẩn rủi ro trở thành sản phẩm mô phỏng, trông giống cổ phiếu thực nhưng không phải vậy.
Góc nhìn trong ngành cũng chia rẽ. Phía ủng hộ cổ phiếu token hóa nhấn mạnh ưu điểm giao dịch 24 giờ, có thể tham gia với số vốn nhỏ và thanh toán trên chuỗi. Ngược lại, phía sàn giao dịch và cơ quan quản lý lo ngại rằng khi cổ phiếu thực, hợp đồng phái sinh, chứng khoán nợ và sản phẩm mô phỏng không chịu quản lý cùng xuất hiện trên một màn hình, nhà đầu tư dễ hiểu nhầm về sự khác biệt quyền lợi.
Một điểm đáng chú ý là Gate đã đưa 1.000 cổ phiếu Hàn Quốc vào danh mục hỗ trợ. Khi cổ phiếu nội địa của nhiều quốc gia ngày càng được tra cứu và giao dịch ngay trong tài khoản tài sản số ở nước ngoài, nhà đầu tư cần cân nhắc không chỉ mức độ tiếp cận về giá, mà cả quyền sở hữu thực tế, phương thức thanh toán, thẩm quyền giải quyết tranh chấp và phạm vi bảo vệ theo quy định.
Cuộc tranh luận về việc thị trường tiền mã hóa đang "Phố Wall hóa" mà giới nghiên cứu của Gate đặt ra khó có thể chỉ nhìn nhận đơn thuần là tiền mã hóa đang bị tài chính truyền thống hấp thụ. Gate mở rộng khả năng tiếp cận cổ phiếu và ETF ngay trong tài khoản tiền mã hóa, còn Robinhood mở rộng tính năng cổ phiếu token hóa và tiền mã hóa ngay trong ứng dụng chứng khoán. Vấn đề tiếp theo của cổ phiếu token hóa không còn nằm ở chiều hướng giá, mà đang thu hẹp lại thành câu hỏi: ai là bên phát hành, sản phẩm trao quyền gì cho người nắm giữ, và nó nằm trong khung quản lý nào.
Nguồn xác minh: thông báo của Gate, công bố của Robinhood, trang FAQ của Robinhood, Báo cáo RWA 2026 của CoinGecko, tuyên bố của SEC, thông báo của ESMA, bài viết của WFE.
Bình luận 0