3,5 tỷ đô la Hồng Kông thiệt hại vì lừa đảo, riêng lừa đảo đầu tư đã 1,66 tỷ

Tổng thiệt hại do các vụ lừa đảo tại Hồng Kông trong nửa đầu năm nay đã lên tới khoảng 3,5 tỷ đô la Hồng Kông (HKD). Lừa đảo đầu tư chỉ chiếm khoảng 1/10 tổng số vụ việc nhưng gây thiệt hại tới 1,66 tỷ HKD.

Cảnh sát Hồng Kông cho biết trong nửa đầu năm nay đã tiếp nhận tổng cộng 20.613 vụ lừa đảo các loại, trong đó có 2.151 vụ liên quan đến lừa đảo đầu tư.

Xét theo số lượng vụ việc, lừa đảo đầu tư không chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số. Tuy nhiên, xét theo giá trị thiệt hại, loại hình này lại chiếm gần một nửa tổng thiệt hại do lừa đảo gây ra. Sự chênh lệch giữa tỷ trọng số vụ và tỷ trọng thiệt hại cho thấy mỗi vụ lừa đảo đầu tư thường gây thiệt hại lớn hơn đáng kể so với các loại lừa đảo khác.

Trong số này, cảnh sát cũng xác nhận một vụ lừa đảo đầu tư có liên quan trực tiếp đến tiền mã hóa. Nạn nhân được mời chào đầu tư và đã chuyển tiền mã hóa vào ví điện tử do đối tượng lừa đảo cung cấp. Sau đó, nạn nhân phát hiện mình không thể rút tài sản ra và nhận ra đã bị lừa.

Thiệt hại trong vụ việc này được ghi nhận vào khoảng 84 triệu HKD. Theo mô tả của cảnh sát, nạn nhân đã chuyển tiền mã hóa vào ví điện tử do bên kia chỉ định, sau đó không thể rút tài sản ra ngoài.

Hồng Kông vẫn đang tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho giao dịch tài sản số, nhưng rủi ro lừa đảo nhắm vào nhà đầu tư cá nhân bên ngoài hệ thống được cấp phép vẫn còn hiện hữu. Đặc biệt, hình thức yêu cầu nạn nhân chuyển tài sản trước vào ví điện tử do đối tượng chỉ định khiến việc truy vết và thu hồi tài sản sau khi xảy ra thiệt hại trở nên khó khăn hơn.

Cuộc điều tra vụ JPEX cũng vẫn đang được tiến hành. Cảnh sát Hồng Kông cho biết vụ việc này có khoảng 2.800 nạn nhân, với tổng thiệt hại khoảng 1,6 tỷ HKD.

Kể từ năm 2023, cơ quan chức năng đã bắt giữ 81 người liên quan đến vụ JPEX. Trong số đó, 29 người bị truy tố với các tội danh đồng lõa lừa đảo, rửa tiền và cản trở công lý.

Vụ JPEX được xem là một trong những vụ lừa đảo quy mô lớn tiêu biểu trên thị trường tài sản số tại Hồng Kông. Khi quy mô vụ việc ngày càng lan rộng, các vấn đề liên quan đến nền tảng hoạt động không phép, giao dịch phi tập trung (OTC) và hình thức chiêu dụ đầu tư qua quảng bá trực tuyến cũng được đặt ra.

Các vụ lừa đảo đầu tư tài sản số thường lan rộng theo cách kết hợp giữa quảng bá trực tuyến và yêu cầu chuyển tiền trực tiếp giữa cá nhân với nhau. Điểm yếu lớn nhất nằm ở chỗ nạn nhân khó xác minh được nền tảng có được cấp phép chính thức hay không, và khi tiền đầu tư được chuyển vào ví cá nhân thay vì tài khoản sàn giao dịch, khả năng được bảo vệ gần như không còn.

Tại Hồng Kông, thời gian gần đây liên tục xuất hiện thêm các vụ lừa đảo núp bóng đầu tư tài sản số bị phát hiện. Ủy ban Chứng khoán và Hợp đồng Tương lai Hồng Kông (SFC) cũng từng cảnh báo về các trang web giả mạo nền tảng giao dịch được cấp phép.

Đây cũng là bài học đáng chú ý đối với nhà đầu tư Việt Nam. Các lời mời đầu tư dựa trên nền tảng nước ngoài hoặc yêu cầu chuyển tiền vào ví cá nhân thường có cơ chế bảo vệ khác hẳn so với các sản phẩm tài chính được quản lý trong nước.

Yếu tố quan trọng nhất để phòng tránh thiệt hại là xác minh rõ danh tính đối tác và nền tảng trước khi chuyển tiền. Trong trường hợp chưa rõ về tình trạng cấp phép, điều kiện rút tiền hay chủ sở hữu thực sự của ví điện tử, nhà đầu tư nên kiểm tra danh sách cảnh báo chính thức và thông tin nền tảng trước khi thực hiện giao dịch.

Cảnh sát Hồng Kông cho biết vẫn đang tiếp tục điều tra vụ JPEX. Theo số liệu thống kê nửa đầu năm nay, lừa đảo đầu tư nổi bật hơn về giá trị thiệt hại so với số lượng vụ việc.