Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đề xuất đàm phán thể chế hòa bình nhân Ngày Quốc khánh 15/8

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đã đề xuất bắt đầu đàm phán giữa các bên liên quan để chuyển đổi cơ chế đình chiến trên bán đảo Triều Tiên sang thể chế hòa bình, trong bài phát biểu nhân kỷ niệm 81 năm Ngày Quốc khánh (Gwangbokjeol). Ông cũng cho biết có thể cùng bàn thảo các phương án thực chất nhằm ngăn Triều Tiên tiếp tục nâng cao năng lực hạt nhân.

Phát biểu tại lễ kỷ niệm Ngày Quốc khánh tổ chức ngày 15 tại Trung tâm Văn hóa Sejong, quận Jongno, Seoul, Tổng thống Lee Jae-myung đã đề cập đến việc chấm dứt chiến tranh và chuyển đổi sang thể chế hòa bình. Ông nói: "Hãy cùng gác lại ý định đe dọa lẫn nhau và bắt đầu đàm phán giữa các bên để chấm dứt cuộc chiến đã kéo dài quá lâu này".

Ông nói thêm: "Qua đó, các phương án thực chất để ngăn Triều Tiên nâng cao năng lực hạt nhân cũng có thể được bàn thảo". Bài phát biểu lần này được xem là thông điệp đặt việc hạ nhiệt căng thẳng quân sự và khôi phục đối thoại làm trục chính trong chính sách đối với Triều Tiên.

Điểm mấu chốt nằm ở quy trình chuyển từ cơ chế đình chiến sang thể chế hòa bình. Cơ chế đình chiến là khuôn khổ quản lý việc ngừng giao tranh, còn thể chế hòa bình là khuôn khổ thể chế hóa việc chấm dứt chiến tranh và thiết lập quan hệ ổn định.

Tổng thống Lee Jae-myung cho rằng hai miền Nam - Bắc cần dừng những đối đầu không cần thiết và giảm tính thù địch trong nhận thức, quy chuẩn cũng như thể chế. Ông nhấn mạnh hai bên cần ngồi lại với nhau vì mục tiêu cùng tồn tại hòa bình và cùng phát triển.

Ông cũng đề cập đến việc xây dựng cơ chế kiểm soát căng thẳng, xung đột và các thiết bị an toàn nhằm ngăn khủng hoảng leo thang. Tổng thống Lee Jae-myung cho biết sẽ xem xét toàn diện tình hình an ninh quanh bán đảo Triều Tiên và thực hiện các biện pháp hòa bình mang tính chủ động, liên tục.

Phát biểu lần này nối tiếp lập trường đối với Triều Tiên mà ông từng nêu trước đó. Tổng thống Lee Jae-myung từng khẳng định tôn trọng thể chế của Triều Tiên, không theo đuổi thống nhất bằng hình thức thôn tính và không có hành vi thù địch.

Trong bài phát biểu lần này, ông đã mở rộng lập trường đó sang việc bàn thảo thể chế hòa bình. Tuy nhiên, việc này có tiến triển thành quy trình thực tế hay không còn phụ thuộc vào phản ứng của Triều Tiên và quá trình tham vấn giữa các bên liên quan.

Về quan hệ Hàn - Nhật, Tổng thống Lee Jae-myung nhấn mạnh đường lối ngoại giao thực dụng, đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu. Ông đánh giá trong một năm qua, hai nước đã duy trì ngoại giao con thoi, củng cố nền tảng lòng tin, đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chuỗi cung ứng, năng lượng và công nghiệp công nghệ cao.

Vấn đề lịch sử cũng được đề cập. Tổng thống Lee Jae-myung cho rằng sự chân thành trong việc thấu hiểu, đồng cảm với nỗi đau của các nạn nhân và thân nhân là điểm khởi đầu của lòng tin.

Ông nhắc đến Tuyên bố chung Kim Dae-jung - Obuchi năm 1998, đồng thời nêu bật cả sự dũng cảm nhìn thẳng vào quá khứ lẫn nhu cầu hợp tác hướng tới tương lai. Đây là thông điệp cho thấy khi hợp tác Hàn - Nhật ngày càng quan trọng, sự chân thành trong vấn đề lịch sử cũng là điều kiện để xây dựng lòng tin.

Về các nhiệm vụ đối nội, Tổng thống Lee Jae-myung đề ra mục tiêu tăng trưởng, cân bằng và mở rộng cơ hội. Ông cho biết sẽ tái phân bổ nguồn lực và năng lực của Hàn Quốc, đồng thời mở rộng các cực tăng trưởng ra khắp cả nước.

Ông cũng đề cập đến gánh nặng giá cả, khó khăn của các hộ kinh doanh nhỏ, tiểu thương và tình trạng bất an về việc làm của thanh niên. Tổng thống Lee Jae-myung khẳng định tầm nhìn "một Hàn Quốc không thể thay thế" không phải là khẩu hiệu, mà là lời cam kết thực tế nhằm hiện thực hóa sự tăng trưởng cho tất cả mọi người.

Bài phát biểu cũng đề cập đến việc tôn vinh những người có công với độc lập dân tộc và thu hồi tài sản của những đối tượng thân Nhật, phản dân tộc. Tổng thống Lee Jae-myung cho biết sẽ tăng cường chế độ đãi ngộ đối với các chí sĩ yêu nước, người có công với độc lập còn sống, đồng thời mở rộng việc phát hiện và khen thưởng cho những nhà hoạt động độc lập chưa được vinh danh.

Trong bài phát biểu ngày hôm đó, Tổng thống Lee Jae-myung nói: "Kể từ khi Luật thu hồi tài sản thân Nhật được công bố vào ngày 2 tháng 6 vừa qua, chúng tôi sẽ điều tra và thu hồi số tài sản mà những đối tượng thân Nhật, phản dân tộc đã tích lũy một cách bất chính". Ông cũng đưa ra trong cùng một gói chính sách các phương án nhằm ngăn Triều Tiên nâng cao năng lực hạt nhân, chuyển đổi cơ chế đình chiến và thiết lập thiết bị hạ nhiệt căng thẳng quân sự.