165 tỷ USD: Data center AI của Oracle(ORCL) trễ tiến độ vì đường ống khí đốt

Dự án data center AI trị giá tới 165 tỷ USD (khoảng 234 nghìn tỷ won) của Oracle(ORCL) tại bang New Mexico, Mỹ đang bị chậm tiến độ do đường ống dẫn khí đốt tự nhiên chưa hoàn thành đúng hạn. Project Jupiter cho thấy ngay cả dự án hạ tầng AI quy mô lớn cũng phải chờ điện, khí đốt, nước và giấy phép trước khi lắp đặt máy chủ.

Theo OilPrice đưa tin ngày 14 (giờ địa phương), Transwestern Pipeline - công ty con của Energy Transfer(ET) - đã dời thời điểm vận hành dự kiến của Green Chile Project từ ngày 15 tháng 8 năm 2026 sang ngày 1 tháng 2 năm 2027. Đây là tuyến ống cung cấp khí đốt tự nhiên cho Project Jupiter tại quận Doña Ana, bang New Mexico.

Project Jupiter là khu phức hợp data center AI do Oracle và BorderPlex Digital Assets triển khai. Theo hồ sơ công khai nộp lên Ủy ban Điều tiết Năng lượng Liên bang Mỹ (FERC), dự án này gắn với khoản đầu tư lên tới 165 tỷ USD, tạo hơn 4.000 việc làm xây dựng và 1.500 việc làm dài hạn.

Trong thông báo ngày 27 tháng 4, Oracle cho biết pin nhiên liệu của Bloom Energy(BE) sẽ được dùng làm thiết bị phát điện tại chỗ. Cùng thời điểm, Oracle và Bloom Energy công bố kế hoạch mở rộng nguồn cung pin nhiên liệu lên tới 2,8GW, chuyển từ thiết kế tuabin khí - máy phát diesel truyền thống sang mô hình lưới điện siêu nhỏ (microgrid) chạy bằng pin nhiên liệu.

Điểm nghẽn không nằm ở bản thân pin nhiên liệu mà ở chuỗi cung ứng nhiên liệu. Theo Data Center Dynamics, Green Chile Project được thiết kế để cung cấp tối đa 400.000 Dth khí đốt tự nhiên mỗi ngày, tương đương khoảng 400 triệu feet khối, cho hiện trường dự án. Pin nhiên liệu không phát điện bằng phương pháp đốt cháy, nhưng theo kế hoạch hiện tại vẫn phụ thuộc vào nguồn cung khí đốt và giấy phép đường ống.

Green Chile Project là một phần trong xu hướng phát điện tại chỗ, xuất hiện khi nhu cầu điện của các data center vượt quá khả năng đấu nối lưới điện hiện có. Việc data center tự xây hoặc đặt gần nhà máy phát điện có thể giảm nghẽn truyền tải, nhưng vẫn phải trải qua thủ tục riêng về cấp nhiên liệu, giấy phép chất lượng không khí và quyền đi qua đất đai.

Cục Đất đai bang New Mexico cho biết ngày 15 tháng 7 đã bác đơn yêu cầu xem xét lại lần nữa của Energy Transfer. Phần diện tích bị từ chối là đoạn 0,6 dặm đi qua đất công của bang, trong tổng chiều dài 17 dặm của tuyến ống.

Stephanie Garcia Richard (Stephanie Garcia Richard), Giám đốc Cục Đất đai bang New Mexico, phát biểu trong thông cáo rằng “các data center AI quy mô lớn có thể nhanh chóng làm cạn kiệt các nguồn tài nguyên thiên nhiên thiết yếu như nước, đồng thời tạo ra lượng phát thải cao trong quá trình cấp điện vận hành”. Phát biểu này cho thấy cơ quan quản lý đất đai bang đặt nặng yếu tố nước và phát thải khi xem xét dự án. Cục Đất đai bang nêu lý do từ chối gồm áp lực lên nguồn nước, phát thải khí nhà kính và việc liệu dự án có phù hợp với lợi ích của đất tín thác bang hay không.

Oracle đang nhấn mạnh hiệu quả kinh tế địa phương của dự án. Trong thông báo ngày 28 tháng 7, công ty cho biết Project Jupiter đã tạo ra khoảng 80 triệu USD (khoảng 113,4 tỷ won) tiền thuế cho bang và quận, đồng thời hiệu quả kinh tế dài hạn có thể vượt 4,7 tỷ USD (khoảng 6.664,6 tỷ won).

Tuy nhiên, ở cuối thông báo, Oracle cũng nêu rõ các dự báo về nguồn thu thuế, việc làm và đầu tư đều phụ thuộc vào việc dự án được cấp phép về chất lượng không khí và phê duyệt đường ống. Bức tranh hiệu quả kinh tế mà công ty đưa ra và đánh giá về môi trường, quản lý đất đai của chính quyền bang đang đối lập nhau trong cùng một quy trình cấp phép.

Thiết kế nguồn điện của dự án cũng đang trong giai đoạn xem xét công khai. Oracle cho biết ngày 3 tháng 6, Sở Môi trường bang New Mexico đã chuyển đơn xin cấp phép chất lượng không khí đã sửa đổi sang giai đoạn lấy ý kiến công khai. Công ty giải thích rằng thiết kế mới giúp giảm khoảng 92% lượng khí thải oxit nitơ so với kế hoạch tuabin khí ban đầu, đồng thời không sử dụng nguồn nước sinh hoạt cho khâu làm mát và phát điện.

OpenAI cũng từng được nhắc đến như một bên liên quan phía sau Project Jupiter. Khi nhu cầu huấn luyện và vận hành các mô hình AI ngày càng tăng, data center không còn chỉ là câu chuyện về máy chủ và chip bán dẫn, mà gắn liền với cách thức cấp điện, lượng nước làm mát, nguồn thu thuế địa phương và vấn đề sử dụng đất.

Phản ứng thị trường vẫn còn hạn chế, nhưng sự quan tâm tới các cổ phiếu liên quan đã xuất hiện. Stocktwits đưa tin ngày 15 tháng 7, sau khi Cục Đất đai bang New Mexico bác đơn xem xét lại lần nữa, lượng tin nhắn thảo luận về Oracle và Bloom Energy trên nền tảng này tăng hơn gấp đôi trong vòng 24 giờ. Đây chỉ là phản ứng từ một nền tảng giao dịch mang tính cộng đồng, không đồng nghĩa biến động tiến độ dự án sẽ quyết định chiều hướng giá cổ phiếu.

Với nhà đầu tư trong nước, sự việc này cho thấy đầu tư hạ tầng AI không chỉ xoay quanh hợp đồng bán dẫn hay điện toán đám mây. TokenPost từng đưa tin về tình trạng lượng data center chờ đấu nối lưới điện tại Texas ngày càng tăng. Các dự án data center tại Mỹ đang chuyển sang mô hình mà việc đấu nối lưới điện, phát điện tại chỗ, cấp khí đốt và cấp phép của chính quyền địa phương cùng lúc ảnh hưởng tới chi phí và tiến độ.

Sự việc lần này cho thấy ngay cả khi các data center AI chuyển sang mô hình phát điện tại chỗ, nằm ngoài lưới điện chung, rủi ro về cấp phép vẫn khó tránh khỏi. Tiến độ của Project Jupiter sẽ phụ thuộc vào việc Green Chile Project có đạt mục tiêu vận hành ngày 1 tháng 2 năm 2027 hay không, cũng như kết quả xem xét kế hoạch điện đã sửa đổi.

Nguồn xác minh: OilPrice, Oracle, Cục Đất đai bang New Mexico, Data Center Dynamics, FERC, Stocktwits.