Hơn 500.000 NEAR được stake, đổi lấy tín dụng AI compute

NEAR AI vừa triển khai một cơ chế thanh toán mới: người dùng stake NEAR Protocol(NEAR) để nhận tín dụng sử dụng dịch vụ AI, thay vì trả tiền mặt cho các tác vụ suy luận riêng tư (private inference) và lưu trữ agent AI.

Theo CryptoBriefing đưa tin ngày 30 tháng 7 (giờ địa phương), chương trình mang tên 'Staking for NEAR AI' đã thu hút hơn 500.000 NEAR được stake chỉ sau khoảng hai tuần triển khai. Con số này hiện chưa được xác nhận qua dashboard công khai hay dữ liệu on-chain độc lập nào khác ngoài bài báo gốc.

Điểm khác biệt lớn nhất của cơ chế này là nó không phải một sản phẩm sinh lời thông thường. Theo điều khoản dịch vụ công bố ngày 27 tháng 7, phần thưởng stake không được trả trực tiếp cho người dùng mà chuyển cho NEAR AI như một khoản phí dịch vụ. Người dùng vẫn giữ quyền sở hữu số NEAR đã stake, nhưng phần thưởng phát sinh sẽ được quy đổi thành tín dụng sử dụng AI.

Mức stake tối thiểu theo điều khoản là 50 NEAR. Gói Starter, áp dụng cho mức stake 50-500 NEAR, cấp tín dụng trị giá 5 USD mỗi tháng. Gói Basic (500-2.000 NEAR) cấp 5-20 USD mỗi tháng, còn gói Pro (2.000-20.000 NEAR) cấp 20-200 USD mỗi tháng.

Số NEAR đem stake được giữ theo mô hình phi lưu ký (non-custodial). Điều khoản của NEAR AI nêu rõ người dùng vẫn nắm quyền kiểm soát khóa ví và tài sản, số NEAR gốc không bị tiêu hao trực tiếp để thanh toán dịch vụ.

Nói cách khác, mô hình này biến phần thưởng staking thành tín dụng sử dụng AI, cho phép người dùng chi trả cho các phiên suy luận bảo mật và agent chạy liên tục mà không cần quẹt thẻ tín dụng.

Hai trọng tâm mà NEAR AI hướng tới là thanh toán cho AI và quyền riêng tư dữ liệu. NEAR AI Cloud cho biết các mô hình được vận hành trong môi trường thực thi tin cậy (TEE) dựa trên công nghệ Intel(INTC) TDX và GPU bảo mật của NVIDIA(NVDA). Trang chủ dự án công bố các số liệu: 47 mô hình đang hoạt động, 13 mô hình chạy trong TEE, 100% yêu cầu được xác minh và theo thiết kế, không có bất kỳ truy cập nào từ phía đơn vị vận hành.

TEE là môi trường phần cứng tách biệt, được thiết kế để ngăn truy cập từ bên ngoài ngay cả khi dữ liệu đang được xử lý. Trong lĩnh vực AI, mối lo phổ biến là prompt và kết quả đầu ra của người dùng có thể bị bên vận hành mô hình hoặc nhà cung cấp hạ tầng nhìn thấy. NEAR AI cho biết TEE cùng quy trình xác minh là cách họ giảm thiểu rủi ro này.

Tuy vậy, không phải mô hình nào cũng có cùng mức bảo mật. Điều khoản của NEAR AI ghi nhận một số mô hình mã nguồn đóng có thể được xử lý qua bên thứ ba mà không áp dụng cơ chế bảo mật TEE hay quy trình xác minh. Người dùng cần kiểm tra điều kiện áp dụng riêng cho từng mô hình trước khi sử dụng.

Cơ chế này còn gắn với IronClaw 1.0, runtime dành cho agent AI của NEAR AI. Trong thông báo ngày 27 tháng 7, NEAR AI cho biết IronClaw 1.0 đạt 93,5% trên bài kiểm tra PinchBench, 88,6% trên ClawBench và 76,4% trên OfficeQA. Sản phẩm được mô tả là hướng tới các tác vụ agent cần chạy trong thời gian dài, đòi hỏi bảo mật và duy trì trạng thái.

Việc gắn staking với quyền truy cập compute cho thấy nỗ lực mở rộng công dụng của token NEAR, từ chỗ chỉ nhận phần thưởng mạng lưới sang việc đổi lấy quyền sử dụng dịch vụ. Nếu staking truyền thống gắn với phần thưởng bảo mật mạng, mô hình của NEAR AI chuyển phần thưởng đó thành chi phí suy luận AI. Người dùng có được quyền truy cập compute mà không cần bán token hay thanh toán qua thẻ riêng.

NEAR Protocol gần đây cũng có nhiều thảo luận xoay quanh việc nắm giữ token gắn với sử dụng doanh thu giao thức. Tính năng mới này nằm trong cùng xu hướng đó, khi việc giữ token không chỉ phục vụ bảo mật mạng mà còn mở ra khả năng sử dụng dịch vụ AI.

Dashboard doanh thu của NEAR cho thấy tính đến ngày 28 tháng 7, tổng phí tích lũy đạt 39,46 triệu USD. Trong 30 ngày gần nhất, tổng phí ghi nhận 1,56 triệu NEAR, phần ròng đạt 299.400 NEAR. Những con số này không phản ánh trực tiếp hiệu quả của tính năng staking-compute, nhưng được xem là dữ liệu nền cho thấy hệ sinh thái NEAR đang gắn doanh thu với công dụng thực tế của token.

Với người đọc quan tâm đến hạ tầng AI, đây là một ví dụ cụ thể cho thấy tiền mã hóa có thể gắn với chi phí vận hành AI như thế nào, khi token thanh toán, suy luận AI bảo mật và lưu trữ agent được gộp chung trong một cấu trúc sản phẩm.

Dù vậy, người dùng cần cân nhắc thêm các yếu tố như biến động giá NEAR, thời gian chờ khi rút stake (unstaking) và khả năng thay đổi cách tính tín dụng. Điều khoản của NEAR AI nêu rõ giả định về giá, tỷ lệ tích lũy tín dụng và phạm vi dịch vụ áp dụng đều có thể thay đổi. Cơ chế được xác nhận ở thời điểm hiện tại vẫn là: chuyển phần thưởng staking thành tín dụng sử dụng dịch vụ AI.