1.500 tỷ USD cam kết mua AI: Big Tech gánh áp lực ngoài sổ sách

Tổng nghĩa vụ mua sắm mà 6 tập đoàn công nghệ hàng đầu phải thực hiện trong thời gian tới đã vượt mốc 1.500 tỷ USD, phản ánh quy mô ngày càng lớn của cuộc đua hạ tầng AI.

Financial Times (FT) dẫn phân tích báo cáo tài chính quý của Alphabet(GOOGL), Microsoft(MSFT), Amazon(AMZN), Meta(META), Oracle(ORCL) và Nvidia(NVDA) cho biết tổng giá trị các cam kết mua sắm của nhóm này đã tăng từ khoảng 1.000 tỷ USD vào cuối quý 1 lên hơn 1.500 tỷ USD vào cuối quý 2. Con số này được tính trên giả định cam kết mua sắm của Nvidia tại thời điểm cuối quý 2 giữ nguyên như cuối quý 1, do công ty chưa công bố báo cáo quý gần nhất.

Vì Nvidia chưa công bố kết quả kinh doanh quý 2, tổng số liệu nói trên có thể thay đổi sau khi công ty chính thức công bố báo cáo.

Cam kết mua sắm là nghĩa vụ theo hợp đồng mà doanh nghiệp phải thực hiện để mua một loại hàng hóa hoặc dịch vụ cụ thể trong tương lai. Trong quá trình mở rộng trung tâm dữ liệu AI, khoản mục này bao gồm các hợp đồng liên quan đến chip xử lý đồ họa (GPU), máy chủ, điện năng, dung lượng điện toán đám mây, thiết bị mạng và vận hành trung tâm dữ liệu.

Phần lớn các cam kết này không được ghi nhận như một khoản nợ thông thường trên báo cáo tài chính cho đến khi hàng hóa được giao hoặc dịch vụ chính thức bắt đầu, mà chỉ xuất hiện trong phần thuyết minh báo cáo. Đây cũng là lý do giới phân tích cho rằng cuộc đua đầu tư AI đã vượt ra ngoài phạm vi chi tiêu vốn (capex) thông thường, trở thành vấn đề liên quan đến hợp đồng dài hạn và cấu trúc tài chính.

Thay đổi lớn nhất đến từ Alphabet(GOOGL). Trong báo cáo quý, công ty cho biết các cam kết mua sắm quan trọng cùng nghĩa vụ hợp đồng khác tính đến cuối quý 2 đạt 811 tỷ USD.

Trong số này, 200,7 tỷ USD là nghĩa vụ ngắn hạn. Alphabet giải thích khoản này chủ yếu phát sinh từ chi phí hạ tầng công nghệ và hàng tồn kho liên quan đến các hợp đồng cung ứng dài hạn cùng đơn đặt hàng chưa hoàn tất.

Nghĩa vụ hợp đồng của Alphabet còn bao gồm các hợp đồng cấp phép nội dung và hợp đồng mua hoặc thanh toán năng lượng. Dựa trên các chi tiết này, FT nhận định phần lớn cam kết mua sắm của Alphabet nhằm đảm bảo nguồn cung chip và điện năng cho các trung tâm dữ liệu đang trong quá trình xây dựng.

Cam kết của Meta(META) cũng tăng mạnh. Công ty công bố tổng giá trị các cam kết hợp đồng không thể hủy ngang, bao gồm cả ngắn hạn và dài hạn, đạt 349,31 tỷ USD tính đến cuối quý 2.

Meta cho biết phần lớn khoản này liên quan đến hợp đồng thuê dung lượng đám mây từ bên thứ ba, hạ tầng máy chủ và mạng, trung tâm dữ liệu, cùng các sản phẩm phần cứng tiêu dùng của Reality Labs. Xu hướng dùng hợp đồng bên ngoài để đảm bảo hạ tầng phục vụ huấn luyện mô hình AI và vận hành dịch vụ đã kéo quy mô cam kết lên cao.

Trước đó, Morgan Stanley từng ước tính tổng cam kết mua sắm của 5 công ty Alphabet, Microsoft, Amazon, Nvidia và Oracle đạt 982 tỷ USD tính đến cuối quý 1. Các cam kết này được mô tả là nghĩa vụ hợp đồng phục vụ việc mua chip AI, tài nguyên điện toán, cùng điện năng và các thiết bị khác cần cho vận hành trung tâm dữ liệu.

Trong khi đó, các nhà phân tích của Goldman Sachs ước tính quy mô hợp đồng thuê của nhóm hyperscaler vào khoảng 1.500 tỷ USD, trong đó 1.000 tỷ USD chưa bắt đầu kỳ hạn hợp đồng nên chưa được ghi nhận là khoản nợ thông thường.

Hyperscaler là thuật ngữ chỉ các tập đoàn công nghệ quy mô cực lớn vận hành hạ tầng đám mây và trung tâm dữ liệu trên diện rộng. Nhu cầu dịch vụ AI càng tăng, các công ty này càng phải đảm bảo nguồn cung GPU, bộ nhớ, điện năng, hệ thống làm mát, mạng lưới và dung lượng trung tâm dữ liệu trong thời gian dài, kéo theo nghĩa vụ hợp đồng ngày một lớn.

Chu kỳ đầu tư AI tại Mỹ có thể trở thành yếu tố hỗ trợ nhu cầu đối với các doanh nghiệp bán dẫn và hạ tầng điện tại Hàn Quốc. TokenPost từng đưa tin trước đó rằng áp lực chi tiêu vốn của các hyperscaler Mỹ cũng từng được nhắc đến như một sức ép lên dòng tiền.

Mối liên hệ với thị trường tiền mã hóa nên được nhìn nhận ở mức hạn chế. Bitcoin(BTC) và Tether(USDT) đôi khi biến động cùng chiều với thanh khoản đồng USD, khẩu vị rủi ro và biến động của cổ phiếu công nghệ, nhưng riêng dữ liệu lần này chưa đủ cơ sở để khẳng định tác động trực tiếp đến giá.

Nvidia(NVDA) dự kiến tổ chức hội nghị công bố kết quả kinh doanh quý 2 tài khóa 2027 vào khoảng 4h sáng ngày 27/8 theo giờ Việt Nam (tức 6h sáng cùng ngày theo giờ Hàn Quốc). Sau khi Nvidia công bố số liệu cam kết mua sắm quý 2, tổng giá trị của cả 6 công ty nhiều khả năng sẽ được xác nhận lại.