Quỹ từ thiện AB xin giải thể tự nguyện tại Ireland, chưa từng họp điều hành

Bertie Ahern, cựu Thủ tướng Ireland, giữ vai trò chủ tịch tổ chức phi lợi nhuận liên quan tiền mã hóa AB Foundation (AB Foundation Company Limited by Guarantee), tổ chức này vừa bước vào quy trình giải thể tự nguyện tại Ireland dù chưa từng tổ chức một cuộc họp điều hành chính thức nào.

Theo Bitcoin.com News đưa tin ngày 11 (giờ địa phương), AB Foundation đã nộp đơn xin giải thể tự nguyện lên Cơ quan Đăng ký Doanh nghiệp Ireland (Companies Registration Office, CRO). Theo hồ sơ chính thức, quỹ này không ghi nhận bất kỳ hoạt động kinh doanh nào kể từ khi thành lập.

AB Foundation là tổ chức phi lợi nhuận đăng ký tại Ireland, do công ty tiền mã hóa AB thành lập vào đầu năm 2025. Quỹ từng đặt mục tiêu dùng blockchain và trí tuệ nhân tạo để huy động và giải ngân quỹ từ thiện minh bạch trên toàn cầu.

Sau sự kiện ra mắt, quỹ chưa từng tổ chức cuộc họp điều hành chính thức nào. Nói cách khác, tổ chức này chưa bước sang giai đoạn vận hành thực chất như xem xét dự án hay biểu quyết giải ngân tài trợ.

Giải thể tự nguyện tại Ireland là thủ tục cho phép công ty đã ngừng hoạt động hoặc chưa từng hoạt động xin xóa tên khỏi sổ đăng ký doanh nghiệp. Nếu đáp ứng điều kiện, việc giải thể sẽ được quyết định sau khi công bố trên công báo và trải qua thời gian khiếu nại.

Bản thân việc giải thể tự nguyện không đồng nghĩa với vi phạm pháp luật hay bị chế tài. Tuy nhiên, sau khi hoàn tất, pháp nhân này sẽ không còn tồn tại với tư cách tổ chức đăng ký tại Ireland.

Khi ra mắt, quỹ giới thiệu mạng lưới cố vấn gồm các cựu nguyên thủ quốc gia và lãnh đạo quốc tế, với gần 30 nhân vật tham gia.

Ngoài Bertie Ahern, danh sách còn có Tổng thống Đông Timor José Ramos-Horta, cựu Tổng thống Nigeria Olusegun Obasanjo và cựu Tổng thống Ukraine Viktor Yushchenko. Sự tham gia của các cựu nguyên thủ được cho là nhằm nâng cao uy tín đối ngoại cho hoạt động từ thiện của quỹ.

Tranh cãi nổ ra khi AB bị liên hệ với kế hoạch phát triển khu nghỉ dưỡng tiền mã hóa tại Đông Timor. Dự án Báo cáo Tội phạm có tổ chức và Tham nhũng (Organized Crime and Corruption Reporting Project, OCCRP) đưa tin AB đã quảng bá một khu nghỉ dưỡng theo chủ đề blockchain tại quốc gia này.

OCCRP cho biết 3 cá nhân từng bị Mỹ trừng phạt có liên quan đến dự án này. Tổ chức cũng nói thêm rằng những người này sau đó đã bị loại khỏi dự án và hiện chưa bị truy tố.

Ông Ahern phủ nhận mối liên hệ giữa quỹ tại Ireland và dự án ở Đông Timor. Trả lời phỏng vấn The Irish Times, ông nói: “Tổ chức từ thiện tại Ireland hoàn toàn không liên quan gì đến việc này.” Phát biểu này cho thấy ông muốn tách bạch rõ ràng giữa hai thực thể.

Ông cũng cho biết pháp nhân tại Ireland không có tài khoản ngân hàng, kể cả đối với các hoạt động quyên góp được công bố dưới tên quỹ. Điều này đặt ra câu hỏi về việc dòng tiền thực tế đã được giải ngân qua pháp nhân hay tài khoản nào.

Theo thông tin trên trang web của quỹ, vào cuối năm 2025, quỹ được cho là đã quyên góp hơn 1,9 triệu USD để hỗ trợ nạn nhân vụ cháy khu phức hợp Tai Po Fu Wo tại Hong Kong. Nếu pháp nhân Ireland không sở hữu tài khoản ngân hàng, việc khoản quyên góp này có thực sự được thực hiện qua chính pháp nhân đó hay không vẫn cần được xác minh riêng.

Khi một dự án tiền mã hóa gắn mác phi lợi nhuận hoặc từ thiện, ngoài tên pháp nhân và nhân vật tham gia, giới quan sát cho rằng cần kiểm tra thêm chủ thể vận hành thực tế và đường đi của dòng tiền. Hồ sơ họp hội đồng quản trị, việc có tài khoản ngân hàng hay không, và chủ thể thực hiện giải ngân thường là các tiêu chí để phân biệt hoạt động thực chất của một tổ chức.

Đơn xin giải thể tự nguyện của AB Foundation sẽ trải qua quy trình công bố trên công báo và thời gian khiếu nại. Nếu không có khiếu nại và việc giải thể hoàn tất, quỹ sẽ chấm dứt hoạt động với tư cách tổ chức phi lợi nhuận đăng ký tại Ireland.

Nguồn kiểm chứng: Bitcoin.com News, The Irish Times, OCCRP, Cơ quan Đăng ký Doanh nghiệp Ireland