Dư nợ vay tín chấp dưới 3 triệu won tăng 19% trong một năm, lọt kẽ hở siết vay hộ gia đình

Vay tín chấp nhỏ dưới 3 triệu won đang trở thành kẽ hở trong quy định siết vay hộ gia đình tại Hàn Quốc. Dư nợ vay tín chấp nhỏ tại nhóm ngân hàng tiết kiệm tăng 19% chỉ trong một năm, và đã xuất hiện trường hợp một người vay nhận vay trùng lặp tại nhiều công ty tài chính cùng lúc.

Theo Hệ thống thông tin thống kê tài chính của Cơ quan giám sát tài chính Hàn Quốc (FSS - Financial Supervisory Service) công bố ngày 11, tính đến cuối tháng 3 năm nay, dư nợ vay tín chấp nhỏ tại nhóm ngân hàng tiết kiệm đạt 1.446,6 tỷ won, tăng 232 tỷ won so với mức 1.214,6 tỷ won cùng kỳ năm ngoái.

Vay tín chấp nhỏ là khoản vay tín chấp có hạn mức tối đa 3 triệu won. Dù từng khoản vay có giá trị nhỏ, nhưng nếu một người vay sử dụng đồng thời sản phẩm này tại nhiều công ty tài chính, tổng nợ và gánh nặng trả gốc lãi có thể tăng lên đáng kể.

Vay qua thẻ tín dụng (card loan) được xếp vào nhóm vay tín chấp nên hạn mức bị giới hạn trong phạm vi thu nhập hàng năm. Ngược lại, biện pháp quản lý vay hộ gia đình công bố ngày 27 tháng 6 không nêu rõ giới hạn hạn mức đối với vay tín chấp nhỏ, khiến một số công ty tài chính trên thực tế xem đây là sản phẩm nằm ngoài diện bị siết trực tiếp.

Hãng tin tài chính Yonhap Infomax (연합인포맥스) đưa tin ngày 11 rằng tại nhóm ngân hàng tiết kiệm đã xuất hiện xu hướng mở rộng cho vay tín chấp nhỏ để bù đắp phần sụt giảm của vay tín chấp thông thường. Tại nhóm ngân hàng thương mại, các động thái điều chỉnh lãi suất và hạn mức vay nhằm kiểm soát tổng dư nợ vay hộ gia đình cũng tiếp diễn.

Vấn đề đáng chú ý là tình trạng vay trùng lặp, khi một người vay lặp lại các khoản vay dưới 3 triệu won tại nhiều công ty tài chính khác nhau, gồm cả ngân hàng tiết kiệm và công ty tài chính (capital). Hiện chưa có quy định riêng giới hạn việc vay trùng lặp đối với sản phẩm vay tín chấp nhỏ.

Người vay có thu nhập hàng năm từ 35 triệu won trở xuống được loại khỏi quy định giới hạn vay tín chấp trong phạm vi thu nhập hàng năm. Yonhap Infomax cũng đưa tin ngày 11 rằng ngay cả những người vay có thu nhập hàng năm trên 35 triệu won cũng xuất hiện trường hợp được cấp vay tín chấp nhỏ trùng lặp tại nhiều công ty tài chính.

Vay tín chấp nhỏ dưới 3 triệu won cũng không thuộc diện áp dụng quy định tỷ lệ trả nợ trên thu nhập có tính đến biến động lãi suất (DSR) giai đoạn 3. DSR là chỉ số so sánh số tiền gốc và lãi phải trả hàng năm của người vay với thu nhập hàng năm, dùng để xác định khả năng vay.

Khi vay tín chấp nhỏ không được tính vào DSR, dù từng khoản vay có giá trị nhỏ, nhưng khi cộng dồn nhiều khoản, gánh nặng trả nợ thực tế có thể không được phản ánh đầy đủ. Đây là lý do khiến việc thẩm định của từng công ty tài chính đối với tổng nợ của người vay trở nên quan trọng hơn cả việc sản phẩm có thuộc diện bị siết theo quy định hay không.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng khó có khả năng tình trạng vay trùng lặp lan rộng trên diện lớn, do khi nộp hồ sơ vay mới, công ty tài chính đều phải tra cứu lịch sử nợ hiện có của người vay thông qua công ty thông tin tín dụng (CB - Credit Bureau).

Người vay đã có nợ tại nhiều công ty tài chính có thể bị xếp vào nhóm người vay đa nợ. Theo tiêu chuẩn thẩm định nội bộ của từng công ty tài chính, khả năng bị từ chối cấp thêm khoản vay mới cũng có thể xảy ra.

Yonhap Infomax dẫn lời một quan chức cơ quan quản lý tài chính Hàn Quốc cho biết ngày 11 rằng dù phạm vi áp dụng quy định giới hạn theo thu nhập hàng năm vẫn còn khoảng trống có thể diễn giải khác nhau, nhưng trên thực tế khó xảy ra tình trạng vay trùng lặp diện rộng nhờ quy trình tra cứu thông tin tín dụng. Vị này giải thích rằng dù quy định còn khoảng trống diễn giải, việc tra cứu thông tin tín dụng và thẩm định nội bộ của từng công ty vẫn có thể hạn chế phần nào tình trạng vay trùng lặp.

Yonhap Infomax cũng dẫn lời một quan chức trong khối tài chính phi ngân hàng cho biết ngày 11 rằng các công ty tài chính xác minh nợ hiện có của khách hàng thông qua công ty đánh giá tín dụng, và người vay đa nợ có thể bị từ chối cấp thêm khoản vay trong quá trình thẩm định nội bộ. Nói cách khác, tiêu chuẩn thẩm định tín dụng của từng công ty, chứ không phải quy định siết vay trực tiếp, mới là yếu tố quyết định khả năng vay thực tế.

Với việc dư nợ vay tín chấp nhỏ tính đến cuối tháng 3 năm nay đã tăng thêm 232 tỷ won so với cùng kỳ năm ngoái, mức độ hiệu quả trong việc sàng lọc tình trạng vay trùng lặp và gánh nặng trả nợ của người vay qua khâu thẩm định của từng công ty tài chính sẽ là yếu tố then chốt trong quản lý sự lành mạnh của thị trường vay tín chấp nhỏ thời gian tới.