Meta(META) chi 1 tỷ USD lập quỹ hỗ trợ cộng đồng quanh trung tâm dữ liệu AI

Meta(META) đã thành lập một quỹ trị giá 1 tỷ USD nhằm hỗ trợ các cộng đồng lân cận nơi đặt trung tâm dữ liệu tại Mỹ, đồng thời tái khẳng định chiến lược trí tuệ nhân tạo (AI) xoay quanh siêu trí tuệ cá nhân hóa và mô hình mở trọng số (open-weight).

Mark Zuckerberg, nhà sáng lập kiêm CEO Meta, công bố trong một bản tuyên ngôn ngày 10 rằng khả năng tiếp cận siêu trí tuệ không nên chỉ tập trung trong tay một số ít tổ chức. Ông xác định siêu trí tuệ cá nhân hóa — công nghệ AI được từng cá nhân kiểm soát theo mục tiêu và cuộc sống riêng của mình — là định hướng cốt lõi của công ty.

Bản tuyên ngôn lần này không phải một hướng đi hoàn toàn mới, mà mang tính mở rộng chiến lược sẵn có sang sản phẩm, hạ tầng và hỗ trợ cộng đồng. Trước đó, vào tháng 7 năm 2025, Zuckerberg cũng từng công bố mục tiêu mang siêu trí tuệ cá nhân hóa đến với tất cả mọi người.

Khoản hỗ trợ cộng đồng được thực hiện thông qua quỹ mang tên Future Is for Everyone Fund. Axios đưa tin Meta triển khai quỹ này tại các khu vực đang sở hữu và vận hành trung tâm dữ liệu ở Mỹ, với quy mô rót vốn 1 tỷ USD.

Đối tượng được hỗ trợ gồm giáo viên, lực lượng cứu hỏa và ứng cứu khẩn cấp, cùng hạ tầng điện và nước. Cơ cấu triển khai cụ thể, tiêu chí lựa chọn theo từng khu vực và lịch trình phân bổ hiện chưa được công bố.

Hồi tháng 3, Meta cũng cam kết không chuyển chi phí điện và nước phát sinh từ việc vận hành trung tâm dữ liệu sang cho người tiêu dùng. Công ty hiện vẫn duy trì chương trình trợ cấp cộng đồng sẵn có, tài trợ cho trường học, tổ chức phi lợi nhuận và các dự án địa phương.

Giới quan sát cho rằng quỹ mới là bước đi nhằm tạo sự đồng thuận của cộng đồng trong quá trình mở rộng hạ tầng AI. Quy mô dịch vụ AI càng lớn thì nhu cầu về nguồn điện, hệ thống làm mát và nước càng tăng theo, chứ không chỉ dừng lại ở việc xây thêm trung tâm dữ liệu.

Cuộc đua đầu tư hạ tầng AI của các hãng công nghệ lớn tại Mỹ đang thúc đẩy tăng trưởng mảng điện toán đám mây, nhưng đồng thời gây áp lực lên dòng tiền của chính các doanh nghiệp này. Chi phí đầu tư trung tâm dữ liệu ngày càng đè nặng lên tài chính doanh nghiệp, trong khi việc phối hợp với cộng đồng địa phương về chi phí điện và nước cũng trở thành một bài toán quan trọng.

Ngày 13 tháng 7, Meta thông báo mở rộng trung tâm dữ liệu tại Richland Parish, bang Louisiana (Mỹ) lên quy mô 5GW. Công ty dự kiến số lao động xây dựng sẽ vượt 7.500 người vào thời điểm cao điểm, còn nhân sự vận hành sau khi hoàn thành có thể lên tới 1.000 người.

Trong trường hợp hỗ trợ tại Richland Parish, tiền thưởng dành cho giáo viên địa phương đã tăng lên tới 50.000 USD. Tuy nhiên đây chỉ là ví dụ tại một khu vực cụ thể, không phản ánh tiêu chuẩn hỗ trợ chung của toàn bộ quỹ lần này.

Về mặt sản phẩm, Meta AI hiện đã có thể kết nối với ứng dụng email và lịch, tạo slide và thực hiện tác vụ thay người dùng. Ngày 24 tháng 7, Meta giải thích đây là bước tiếp theo hướng tới siêu trí tuệ cá nhân hóa.

Ngày 10, Meta cũng ra mắt một mô hình mở mới mang tên Muse Glimmer. Theo AP, Meta có kế hoạch công bố cả trọng số của Muse Spark 1.2 — phiên bản đã được nâng cấp hiệu năng.

Open-weight là hình thức công bố trọng số của mô hình AI đã huấn luyện xong để nhà phát triển bên ngoài có thể tải về sử dụng. Phạm vi công khai này có thể khác với mã nguồn mở (open-source) theo nghĩa đầy đủ, vốn công bố cả mã nguồn, dữ liệu huấn luyện lẫn điều kiện sử dụng.

The Verge cho biết bản tuyên ngôn dài khoảng 6.500 từ nhấn mạnh vào AI dành cho cá nhân và hộ kinh doanh nhỏ, cùng việc công bố mô hình. Tuy nhiên, tranh luận về việc liệu mô hình của Meta có thể được xem là mã nguồn mở đúng nghĩa hay không vẫn tiếp diễn, và bản thân thông báo lần này không đưa ra liên hệ trực tiếp nào với tiền mã hóa hay blockchain.