Đạo luật an toàn trẻ em trên mạng vượt cửa ủy ban Thượng viện Mỹ

Đạo luật an toàn trẻ em trên mạng của Mỹ vừa vượt qua Ủy ban Thương mại, Khoa học và Giao thông Thượng viện, mở đường để đưa ra biểu quyết tại phiên họp toàn thể. Xung quanh yêu cầu siết trách nhiệm bảo vệ trẻ vị thành niên của các nền tảng trực tuyến, tranh cãi giữa nhu cầu quản lý và lo ngại xâm phạm quyền tự do ngôn luận vẫn chưa có hồi kết.

CNBC đưa tin ngày 5 cho biết Đạo luật An toàn Trẻ em Trực tuyến (Kids Online Safety Act - KOSA) đã được Ủy ban Thương mại, Khoa học và Giao thông Thượng viện thông qua. Dự luật từng bị đình trệ ở nhiệm kỳ Quốc hội trước đã được tái khởi động nhờ sự ủng hộ của cả nghị sĩ Dân chủ lẫn Cộng hòa.

KOSA hướng đến bảo vệ người dùng dưới 17 tuổi. Dự thảo S.1748 tại Thượng viện yêu cầu mạng xã hội, các nền tảng trực tuyến, trò chơi điện tử, ứng dụng nhắn tin và dịch vụ phát video phải trang bị công cụ bảo vệ cùng phương tiện kiểm soát cho phụ huynh.

Việc thực thi sẽ do Ủy ban Thương mại Liên bang (Federal Trade Commission - FTC) và chính quyền các bang đảm nhiệm. Đây là cơ chế áp một tiêu chuẩn cấp liên bang lên cách các dịch vụ trực tuyến quản lý thông tin cá nhân và môi trường sử dụng nền tảng của trẻ vị thành niên.

Điểm mấu chốt gây tranh cãi là điều khoản “nghĩa vụ thận trọng” áp lên các nền tảng. Meta(META), Snap(SNAP), TikTok và các nền tảng khác sẽ phải thận trọng hợp lý khi thiết kế hoặc triển khai những tính năng có nguy cơ gây hại cho trẻ vị thành niên.

Dự luật đưa ra các công cụ bảo vệ chính gồm △thuật toán đề xuất △bảo vệ thông tin cá nhân △quyền truy cập cài đặt của phụ huynh △cơ chế báo cáo thiệt hại. Nội dung này mở rộng phạm vi trách nhiệm không chỉ với nội dung trên nền tảng mà cả cách thiết kế dịch vụ và tính năng đề xuất.

Trước đó, Hạ viện đã thông qua Đạo luật An toàn Internet và Kỹ thuật số cho Trẻ em (Kids Internet and Digital Safety Act - KIDS Act) ngày 29 tháng 6 với 267 phiếu thuận, 117 phiếu chống. Về phía Cộng hòa có 162 nghị sĩ ủng hộ và 32 nghị sĩ phản đối, còn phía Dân chủ có 104 phiếu thuận và 85 phiếu chống.

Dự luật của Hạ viện gồm các nội dung tăng quyền cho phụ huynh, bảo vệ thông tin cá nhân của trẻ em và thanh thiếu niên, minh bạch hóa hoạt động của các công ty môi giới dữ liệu, cùng biện pháp siết trách nhiệm của các tập đoàn công nghệ lớn. Một phần của KOSA cùng với bản sửa đổi Đạo luật Bảo vệ Quyền riêng tư Trẻ em trên mạng (COPPA 2.0), Đạo luật SAFE Bots (SAFE Bots Act) và Đạo luật Ngăn chặn Fentanyl trên Mạng xã hội (No Fentanyl on Social Media Act) cũng được gộp chung thành một gói.

Tuy nhiên, Hạ viện đã xử lý dự luật sau khi loại bỏ điều khoản nghĩa vụ thận trọng trong bản KOSA của Thượng viện. Việc quy định trách nhiệm thiết kế của nền tảng đến đâu bằng luật vẫn là trọng tâm cần đàm phán giữa hai viện.

Maria Cantwell, thượng nghị sĩ Dân chủ kiêm thành viên cấp cao Ủy ban Thương mại Thượng viện, cùng Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal đã lên tiếng chỉ trích trong tuyên bố ngày 26 tháng 6 rằng bản dự luật của Hạ viện đã làm suy yếu các điều khoản bảo vệ cốt lõi trong KOSA của Thượng viện. Bà Cantwell cho rằng bản của Hạ viện thu hẹp phạm vi nền tảng áp dụng và tăng các điều khoản mang tính nghiên cứu, báo cáo thay vì quyền có thể thực thi.

Liên minh Tự do Dân sự Mỹ (American Civil Liberties Union - ACLU) trong văn bản gửi Hạ viện ngày 29 tháng 6 chỉ ra rằng các điều khoản thuộc nhóm KOSA có thể khiến các nền tảng buộc phải xác minh độ tuổi người dùng. Tổ chức này cho rằng điều đó có nguy cơ làm hạn chế quyền tiếp cận thông tin của trẻ vị thành niên liên quan đến cộng đồng LGBTQ, sức khỏe tâm thần và phục hồi sau nghiện.

Tổ chức bảo vệ quyền kỹ thuật số Fight for the Future trong tuyên bố ngày 17 tháng 6 cho rằng Meta đã rút lại lập trường phản đối KOSA. Tổ chức này cũng đặt nghi vấn rằng một số tập đoàn công nghệ lớn ủng hộ dự luật trong khi vẫn giữ nguyên cơ chế thu thập dữ liệu người dùng, nhằm chuyển hướng cuộc tranh luận về trách nhiệm nền tảng sang vấn đề kiểm duyệt của chính phủ.

Mối liên hệ trực tiếp với thị trường tài sản số hiện chưa được xác nhận. Phạm vi áp dụng của dự luật bao gồm nhiều nền tảng trực tuyến như mạng xã hội, dịch vụ nhắn tin và phát video, nhưng phạm vi áp dụng cụ thể sẽ phụ thuộc vào văn bản cuối cùng và tiêu chuẩn thực thi của FTC.

Việc thông qua ở cấp ủy ban diễn ra ngay trước kỳ nghỉ tháng 8 của Thượng viện. Sau khi Thượng viện biểu quyết tại phiên họp toàn thể, hai viện vẫn cần điều chỉnh khác biệt xoay quanh điều khoản nghĩa vụ thận trọng trước khi dự luật có thể chuyển sang bước ký ban hành của tổng thống.