IBM dự báo máy tính lượng tử sẽ tạo doanh thu thương mại từ 2028, mở kỷ nguyên mới cho hạ tầng tính toán và tiền mã hóa

Theo CNBC đưa tin ngày 30 tháng 7 (giờ địa phương), IBM cho rằng *từ*máy tính lượng tử*từ* đang tiến rất gần tới giai đoạn tạo ra *từ*doanh thu thương mại*từ*, thay vì chỉ dừng lại ở phạm vi thí nghiệm trong phòng lab. Tổng giám đốc điều hành IBM, Arvind Krishna, dự báo công nghệ này có thể bắt đầu đóng góp *từ*doanh thu*từ* thực sự cho tập đoàn ngay từ giai đoạn 2028–2029, đồng thời kéo theo làn sóng đầu tư hạ tầng tính toán mới, bao gồm cả lĩnh vực *từ*tiền mã hóa*từ*.

Theo Krishna, *từ*máy tính lượng tử*từ* đã bước qua giai đoạn nghiên cứu thuần túy để tiến vào “*từ*mô hình kinh doanh*từ*”. Ông nhấn mạnh, mốc 2028–2029 sẽ là thời điểm công nghệ này bắt đầu mang lại “đóng góp có ý nghĩa” vào *từ*doanh thu*từ* và lợi nhuận của IBM(IBM), mở ra một đường cong tăng trưởng mới cho mảng hạ tầng tính toán chuyên dụng. Về dài hạn, Krishna ước tính đến cuối thập niên 2030, ngành *từ*máy tính lượng tử*từ* toàn cầu có thể tạo ra quy mô giá trị lên tới 1.000 tỷ USD, tương đương khoảng 1.437 nghìn tỷ won.

Ông cho rằng điểm mấu chốt nằm ở việc giải quyết những bài toán mà *từ*máy tính cổ điển*từ* gần như “bất khả thi” về mặt chi phí và thời gian xử lý. Thay vì cạnh tranh trực diện với GPU vốn đang thúc đẩy làn sóng *từ*trí tuệ nhân tạo (AI)*từ*, *từ*máy tính lượng tử*từ* sẽ tập trung vào các miền bài toán hoàn toàn khác, nơi sự kết hợp giữa *từ*siêu vị tự lượng tử*từ* và *từ*rối lượng tử*từ* cho phép xử lý không gian trạng thái khổng lồ trong thời gian ngắn.

Hiện cuộc đua trong mảng này đang nóng lên giữa các “ông lớn” công nghệ. Bên cạnh IBM(IBM), Alphabet(GOOGL), IonQ(IONQ), Rigetti Computing(RGTI) và nhiều công ty chuyên sâu đang đồng loạt phát triển cả phần cứng lẫn phần mềm lượng tử. Mục tiêu chung là đưa các hệ thống *từ*qubit*từ* từ trạng thái thử nghiệm, dễ nhiễu, sang thế hệ ổn định hơn, có thể cung cấp *từ*dịch vụ điện toán lượng tử thương mại*từ* cho doanh nghiệp ở quy mô lớn.

Krishna mô tả, một *từ*máy tính lượng tử*từ* trưởng thành có thể giải các bài toán tối ưu hóa, mô phỏng và phân tích trong thời gian “nhanh hơn nhiều lần với chi phí thấp hơn” so với *từ*siêu máy tính cổ điển*từ*, trong những trường hợp mà cách tiếp cận truyền thống gần như bế tắc. Những ứng dụng được nhắc đến nhiều gồm: mô phỏng phân tử ở cấp độ lượng tử, tối ưu chuỗi cung ứng quy mô toàn cầu, thiết kế *từ*vật liệu mới*từ* có thuộc tính theo yêu cầu, hay xử lý một số dạng bài toán *từ*mã hóa*từ*.

IBM cho biết họ đã ghi nhận một số “kết quả ban đầu” cho thấy tiềm năng đó. Cụ thể, công ty đã sử dụng *từ*hệ thống lượng tử*từ* hiện tại để mô phỏng và phân tích các đặc tính của một số loại vật chất mà *từ*phương pháp mô hình hóa cổ điển*từ* không thể xử lý trọn vẹn do độ phức tạp quá lớn. Những bước tiến này, nếu được mở rộng, có thể dẫn đến sự cải thiện đáng kể trong phát triển *từ*pin thế hệ mới*từ* có thời lượng lâu hơn, *từ*vật liệu bền nhẹ*từ* cho công nghiệp, nghiên cứu *từ*năng lượng nhiệt hạch*từ* và *từ*phát triển thuốc*từ* với tốc độ nhanh hơn.

*Bình luận*: Với các trường hợp ứng dụng cụ thể đang dần xuất hiện, câu chuyện về *từ*máy tính lượng tử*từ* không còn là viễn cảnh xa xôi trên giấy. Một khi các kết quả thí điểm này chuyển hóa thành *từ*dịch vụ thương mại*từ*, tác động đến chuỗi cung ứng công nghệ – từ sản xuất chip, vật liệu siêu dẫn đến phần mềm tối ưu hóa – sẽ rất lớn.

Đà kỳ vọng thương mại hóa đã kéo theo dòng vốn đầu tư mới. Theo Bộ Thương mại Mỹ, vào tháng 5 cùng năm, IBM(IBM) nhận được khoản hỗ trợ 1 tỷ USD (khoảng 1,4375 nghìn tỷ won) từ *từ*chương trình CHIPS*từ* cho kế hoạch xây dựng *từ*xưởng đúc (foundry) chip lượng tử*từ* chuyên dụng tại Mỹ. IBM cũng cam kết góp thêm lượng vốn tương đương, nâng tổng quy mô đầu tư lên khoảng 2 tỷ USD cho giai đoạn đầu, nhằm thiết lập dây chuyền sản xuất *từ*chip lượng tử*từ* có thể mở rộng trong tương lai.

Sự phát triển của *từ*máy tính lượng tử*từ* cũng đang được giới *từ*tiền mã hóa*từ* và *từ*tài sản số*từ* theo dõi sát sao. Một số công ty khai thác *từ*Bitcoin(BTC)*từ* tại Mỹ bắt đầu chuyển dịch một phần hạ tầng sang cung cấp *từ*dịch vụ AI*từ* và *từ*high-performance computing (HPC)*từ* nhằm tối ưu hóa hiệu suất sử dụng trung tâm dữ liệu. Trong bức tranh dài hạn, họ không loại trừ khả năng tích hợp hoặc “cho thuê” tài nguyên gắn với *từ*điện toán lượng tử*từ* nếu công nghệ này bước vào giai đoạn thương mại ổn định.

Đi kèm với kỳ vọng là lo ngại về bảo mật. Một số ý kiến trong cộng đồng *từ*tiền mã hóa*từ* cho rằng *từ*máy tính lượng tử*từ* trong tương lai có thể đủ mạnh để phá vỡ *từ*hệ thống mật mã*từ* đang được sử dụng để bảo vệ *từ*ví Bitcoin(BTC)*từ* và nhiều *từ*chuỗi khối (blockchain)*từ* khác. Về lý thuyết, một *từ*máy tính lượng tử*từ* với đủ số lượng *từ*qubit*từ* ổn định, chạy các thuật toán như Shor, có thể tấn công những lược đồ *từ*mã hóa khóa công khai*từ* hiện nay.

Tuy nhiên, phần lớn chuyên gia an ninh mạng và *từ*mật mã học lượng tử*từ* nhận định “một mối đe dọa thực tế quy mô lớn vẫn còn cách khá xa”. Những hệ thống lượng tử hiện tại còn rất hạn chế về số *từ*qubit*từ*, tỷ lệ lỗi cao, thời gian decoherence ngắn và khó mở rộng. Trong khi đó, lĩnh vực *từ*mật mã hậu lượng tử (post-quantum cryptography)*từ* – hay *từ*mã hóa kháng lượng tử*từ* – đang phát triển nhanh. Các chuẩn *từ*mã hóa kháng lượng tử*từ* đầu tiên đã được nhiều cơ quan tiêu chuẩn hóa quốc tế lựa chọn, tạo cơ sở để các mạng *từ*blockchain*từ* dần xây dựng lộ trình chuyển đổi.

*Bình luận*: Với *từ*Bitcoin(BTC)*từ* và các *từ*tiền mã hóa*từ* khác, rủi ro lượng tử có xu hướng được “phóng đại” trong ngắn hạn nhưng lại dễ bị đánh giá thấp trong trung và dài hạn. Điều quan trọng là các giao thức lớn phải bắt đầu chuẩn bị sớm – từ nâng cấp thuật toán ký số đến thiết kế lộ trình di chuyển tài sản – trước khi *từ*máy tính lượng tử*từ* thực sự đạt đến ngưỡng có tính đe dọa.

Một yếu tố nữa khiến *từ*máy tính lượng tử*từ* trở nên đặc biệt là cấu trúc hạ tầng hoàn toàn khác với *từ*trung tâm dữ liệu*từ* truyền thống. Những hệ thống này đòi hỏi *từ*môi trường siêu dẫn ở nhiệt độ cực thấp*từ*, hệ thống chân không và điều khiển tinh vi, khiến chuỗi cung ứng mới phải hình thành từ vật liệu, thiết bị làm lạnh đến phần mềm điều khiển lượng tử. Điều đó đồng nghĩa, sự trỗi dậy của *từ*điện toán lượng tử*từ* có thể tạo nên một hệ sinh thái công nghiệp riêng, song song với ngành *từ*GPU và AI*từ* hiện tại.

Dù thời điểm thương mại hóa rộng rãi vẫn còn phía trước, thị trường tài chính đã bắt đầu “định giá trước” câu chuyện này. Cổ phiếu của một số doanh nghiệp niêm yết có liên quan đến *từ*điện toán lượng tử*từ*, cũng như các công ty đang xây dựng *từ*hạ tầng HPC và AI*từ*, đã phản ánh kỳ vọng về “làn sóng đổi mới kế tiếp”. Với thị trường *từ*tiền mã hóa*từ*, sự giao thoa giữa *từ*AI*từ*, *từ*hạ tầng tính toán hiệu năng cao*từ* và *từ*điện toán lượng tử*từ* có thể trở thành một trong những chủ đề đầu tư trung và dài hạn, nhất là khi các dự án bắt đầu tích hợp *từ*mã hóa kháng lượng tử*từ* và mô hình kinh doanh gắn với *từ*dịch vụ lượng tử đám mây*từ*.

Tựu trung, *từ*máy tính lượng tử*từ* đang dịch chuyển từ phạm trù “nghiên cứu xa xôi” sang giai đoạn có thể tạo ra *từ*doanh thu thương mại*từ*, đồng thời đặt ra bài toán mới cho cả hệ sinh thái *từ*tài sản số*từ* về cách thích ứng, bảo vệ và tận dụng làn sóng công nghệ mới này.