BNY Mellon đưa hạ tầng quỹ đầu tư lên chuỗi khối, mở đường token hóa tài sản Phố Wall

Theo *Bloomberg* đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), ngân hàng lưu ký lớn nhất Phố Wall là Ngân hàng New York Mellon(BK) đang chuyển các chức năng hạ tầng cốt lõi của mảng quỹ đầu tư sang *chuỗi khối*. Động thái này được xem là tín hiệu cho thấy *tài sản mã hóa* và tài sản truyền thống bắt đầu *kết hợp* sâu rộng hơn trong hệ thống tài chính toàn cầu.

BNY cho biết, từ tháng 7, với vai trò là tổ chức tài chính toàn cầu đang quản lý và lưu ký khoảng 59.000 tỷ USD tài sản, ngân hàng sẽ chuyển hệ thống “quản lý sổ đăng ký và ghi nhận sở hữu quỹ (transfer agency)” sang nền tảng dựa trên *chuỗi khối*. Mục tiêu là hợp nhất toàn bộ dữ liệu quyền sở hữu quỹ vào một “sổ cái duy nhất”, qua đó giảm số tầng trung gian và tối ưu hóa *hạ tầng quỹ đầu tư*.

Carolyn Weinberg, Giám đốc sản phẩm (CPO) của BNY, cho biết mục tiêu là “đưa toàn bộ hệ thống ghi nhận nằm phía sau mọi giao dịch quỹ lên *on-chain*”, đồng thời nhấn mạnh BNY muốn dùng *công nghệ chuỗi khối* để hiện đại hóa những chức năng tài chính cốt lõi, vốn đang vận hành trên nền tảng cũ kỹ, phức tạp.

Hiện tại, thị trường quỹ đầu tư phải phụ thuộc vào nhiều tổ chức trung gian trong các khâu ghi nhận giao dịch, xác minh quyền sở hữu và đối soát dữ liệu, khiến quy trình chậm, tốn kém và dễ sai sót. BNY tin rằng với *chuỗi khối*, ngân hàng có thể xây dựng một “*sổ cái đơn nhất về sở hữu*”, giảm bớt các quy trình đối chiếu, rút ngắn thời gian xử lý và cắt giảm chi phí vận hành.

Theo số liệu nội bộ, BNY đang cung cấp dịch vụ cho khoảng 8.600 tỷ USD tài sản và 7,6 triệu tài khoản ở mảng dịch vụ quỹ. Việc chuyển hạ tầng *transfer agency* sang *chuỗi khối* vì vậy được đánh giá sẽ tạo ra tác động dây chuyền lên toàn bộ mảng dịch vụ tài sản của ngân hàng, mở đường cho việc *token hóa* nhiều lớp tài sản truyền thống trong tương lai.

*bình luận: Nếu BNY triển khai thành công, đây có thể trở thành “tiêu chuẩn kỹ thuật” mới cho ngành quỹ, buộc các tổ chức quản lý tài sản khác phải sớm thích nghi.*

Theo lộ trình đã công bố, một số nhà quản lý tài sản lớn sẽ là những khách hàng đầu tiên sử dụng hạ tầng mới. Baillie Gifford – đơn vị đang quản lý khoảng 261 tỷ USD tài sản – dự kiến phát hành một *quỹ token hóa hoàn toàn “native”* trong khuôn khổ pháp lý tại Anh, nghĩa là toàn bộ sổ đăng ký nhà đầu tư và quyền sở hữu sẽ được ghi nhận trực tiếp trên *chuỗi khối*.

Không chỉ vậy, BlackRock(BLK) và bộ phận tiền tệ – quản lý tiền mặt Dreyfus của BNY cũng được kỳ vọng sẽ áp dụng hệ thống này cho các quỹ mới trong thời gian tới. Trước đó, BlackRock(BLK) và Franklin Templeton đã tung ra các *quỹ thị trường tiền tệ token hóa*, được bảo chứng bằng trái phiếu ngắn hạn và tiền mặt, cho phép nhà đầu tư giao dịch chứng chỉ quỹ dưới dạng *token* trên *chuỗi khối*.

*bình luận: Sự tham gia của những “ông lớn” như BlackRock cho thấy thị trường không chỉ dừng ở thử nghiệm, mà đang chuyển sang giai đoạn triển khai sản phẩm thương mại thực thụ trong mảng *quỹ token hóa*.*

Song song với BNY, nhiều tổ chức tài chính tại Phố Wall cũng đang tăng tốc chuyển đổi hạ tầng. Edwin Mata, Giám đốc điều hành nền tảng *token hóa* Brickken, nhận định “đến năm 2030, phần lớn hệ thống tài chính Phố Wall có thể sẽ vận hành trên *chuỗi khối*”, khi các lớp tài sản từ chứng khoán, trái phiếu, quỹ, đến tiền gửi đều được *token hóa* và giao dịch trên hạ tầng phân tán.

Các ngân hàng lớn như JP Morgan(JPM), Citigroup(C), Bank of America(BAC) cũng đã công bố kế hoạch xây dựng chung một “*mạng lưới tiền gửi token hóa*” trước nửa đầu năm 2027, nhằm đối phó với sự trỗi dậy của *stablecoin* và hạ tầng thanh toán mới. Mô hình này hướng tới việc phát hành “*tiền gửi dạng token*” có bảo chứng hoàn toàn bằng tiền gửi ngân hàng, nhưng có thể luân chuyển trên *chuỗi khối* với tốc độ tương đương *stablecoin*.

*bình luận: Nếu các mạng lưới tiền gửi token hóa này thành hình, ranh giới giữa “tiền ngân hàng” và “tiền mã hóa ổn định” sẽ ngày càng mờ đi, đẩy nhanh quá trình số hóa hệ thống tài chính truyền thống.*

Dù vậy, các lãnh đạo BNY cũng thừa nhận hệ thống tài chính truyền thống sẽ không biến mất trong “một sớm một chiều”. Emily Portney, phụ trách mảng dịch vụ tài sản, cho biết “hàng nghìn tỷ USD tài sản sẽ vẫn nằm trên hạ tầng hiện tại trong một thời gian dài”, đồng nghĩa với việc mô hình *hạ tầng kép* – bao gồm hệ thống cũ và *chuỗi khối* – sẽ cùng tồn tại trong nhiều năm.

Bên cạnh đó, *chuỗi khối* cũng mang theo những rủi ro bảo mật mới. Các lỗi trong *hợp đồng thông minh*, hoặc lỗ hổng trong các cầu nối (bridge) giữa nhiều mạng *chuỗi khối* từng gây ra hàng loạt vụ hack, thiệt hại hàng tỷ USD trên thị trường *tiền mã hóa*. Đây là thách thức lớn nếu các ngân hàng lớn muốn chuyển những nghiệp vụ trị giá hàng nghìn tỷ USD lên môi trường này.

Tuy nhiên, BNY đánh giá lợi ích dài hạn từ việc có một *sổ cái thống nhất* – giúp tiết giảm chi phí, tăng hiệu quả vận hành, rút ngắn thời gian thanh toán và giảm sai lệch dữ liệu – có thể bù đắp rủi ro, miễn là đi kèm khung quản trị, kiểm thử bảo mật và giám sát chặt chẽ.

*bình luận: Khi các định chế như BNY chấp nhận “đặt cược” vào *chuỗi khối*, điều đó cho thấy họ tin rằng rủi ro kỹ thuật có thể được kiểm soát bằng chuẩn mực pháp lý và bảo mật ở cấp ngân hàng, trong khi lợi ích về hiệu quả là quá lớn để bỏ qua.*

Diễn biến tại BNY không chỉ đơn thuần là câu chuyện áp dụng *công nghệ mới*, mà là nỗ lực tái thiết lại “*cấu trúc thị trường quỹ đầu tư*” ngay từ lớp hạ tầng. Trong bối cảnh Phố Wall đẩy nhanh việc xây dựng hạ tầng cho *tài sản token hóa*, ranh giới giữa tài chính truyền thống và *tiền mã hóa* đang mờ dần, mở ra một giai đoạn mới, nơi *quỹ đầu tư*, *tiền gửi* và nhiều loại *tài sản tài chính* có thể cùng tồn tại trên *chuỗi khối*.