Châu Âu tăng tốc thử nghiệm digital euro, 36 doanh nghiệp thanh toán tham gia thí điểm từ 2027

Theo Reuters đưa tin ngày 12 (giờ địa phương), Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) đã chính thức nâng dự án *“từ” tiền kỹ thuật số euro (digital euro) “từ”* từ giai đoạn thiết kế lên giai đoạn thử nghiệm thực tế, với sự tham gia của 36 doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thanh toán. Diễn biến này cho thấy châu Âu đang đẩy nhanh thảo luận về *“từ” tiền tệ kỹ thuật số ngân hàng trung ương (CBDC) “từ”*, đi theo một hướng khác so với các loại *“từ” stablecoin “từ”* trên thị trường.

ECB cho biết đã lựa chọn 36 nhà cung cấp dịch vụ thanh toán (PSP) tham gia thử nghiệm *“từ” digital euro “từ”*, bao gồm các công ty fintech như Stripe, Revolut, cùng với những ngân hàng truyền thống lớn như Deutsche Bank, UniCredit, BPCE. Đáng chú ý, Revolut gần đây đã điều chỉnh một số dịch vụ tài sản số với người dùng Liên minh châu Âu, trong đó có việc từng bước cắt giảm hỗ trợ đối với stablecoin Tether(USDT). *bình luận: Việc một ứng dụng bán lẻ tiền mã hóa lớn như Revolut chuyển hướng khỏi USDT trong khi tham gia thử nghiệm digital euro cho thấy châu Âu muốn tách bạch rõ ràng giữa CBDC do ngân hàng trung ương phát hành và stablecoin tư nhân.*

Theo thông tin từ ECB, ngân hàng này đã tiến hành kêu gọi tham gia trên toàn khu vực đồng euro từ đầu năm nay và nhận được hơn 50 hồ sơ sau đợt tuyển chọn công khai vào tháng 3 năm 2026. Các đơn vị được chọn trải rộng từ ngân hàng, công ty xử lý thanh toán cho tới các nhà cung cấp dịch vụ phi ngân hàng. Giai đoạn vận hành thử trong môi trường thực dự kiến kéo dài 12 tháng, bắt đầu từ nửa cuối năm 2027.

Về mặt phân bổ địa lý, *“từ” Ý “từ”* là quốc gia có số lượng doanh nghiệp tham gia nhiều nhất với 7 đơn vị, trong đó có UniCredit, Poste Italiane, Nexi Payments, Banca Sella, Banca Monte dei Paschi di Siena, Isybank và Nummia. Đức có 5 đơn vị, trong khi Bồ Đào Nha và Hy Lạp mỗi nước có 3 đơn vị được lựa chọn. ECB cho biết mục tiêu là mở rộng thành phần tham gia để xây dựng một “môi trường thử nghiệm rộng khắp”, vượt ra khỏi phạm vi từng thị trường nội địa, qua đó kiểm tra khả năng tương tác xuyên biên giới trong khối đồng euro. *bình luận: Việc phân tán đơn vị thử nghiệm theo nhiều quốc gia cho phép ECB kiểm nghiệm các kịch bản sử dụng digital euro trong thương mại nội khối, thanh toán xuyên biên giới và đa dạng mô hình ngân hàng.*

Trong khi châu Âu tăng tốc với *“từ” CBDC “từ”*, nhiều nước lớn khác lại tỏ ra thận trọng. Tại Mỹ, xu hướng chính sách gần đây đang đi theo hướng hạn chế khả năng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) phát hành *“từ” CBDC “từ”* ở cấp độ bán lẻ, phản ánh lo ngại về quyền riêng tư, vai trò của ngân hàng thương mại và ảnh hưởng đến hệ thống tài chính hiện tại. Sự đối lập này cho thấy cùng là *“từ” tiền kỹ thuật số “từ”* nhưng mỗi quốc gia lại có cách tiếp cận rất khác nhau, xoay quanh bài toán chủ quyền tiền tệ, điều hành chính sách tiền tệ và cạnh tranh với khu vực tư nhân trong lĩnh vực thanh toán. *bình luận: Nếu châu Âu triển khai digital euro trước Mỹ, cán cân ảnh hưởng trong các chuẩn mực thanh toán quốc tế kỹ thuật số có thể nghiêng về phía EU, đặc biệt trong lĩnh vực thanh toán xuyên biên giới và thương mại quốc tế.*

Thành viên Ban điều hành ECB, ông Piero Cipollone, người đứng đầu lực lượng đặc nhiệm cấp cao về *“từ” digital euro “từ”*, nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác công – tư trong quá trình triển khai. Ông cho biết ECB kỳ vọng sẽ “phối hợp sâu rộng hơn với các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán châu Âu để xây dựng một đồng digital euro an toàn, hiệu quả và mang tính bao trùm”. Điều này cho thấy ECB không muốn cạnh tranh trực diện với ngành ngân hàng, mà định vị *“từ” digital euro “từ”* như một lớp hạ tầng thanh toán công cộng, còn các ngân hàng và fintech sẽ xây dựng dịch vụ, ví điện tử và giải pháp bán lẻ bên trên.

Trong giai đoạn thử nghiệm mới, ngoài ECB còn có ngân hàng trung ương của 19 quốc gia thành viên, bao gồm Bỉ, Đức, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Hà Lan… cùng tham gia. Các doanh nghiệp được lựa chọn sẽ phát triển và vận hành những dịch vụ *“từ” digital euro “từ”* phiên bản “beta” cho người dùng, hoặc giải pháp chấp nhận thanh toán digital euro cho các đơn vị bán lẻ; một số doanh nghiệp đảm nhận đồng thời cả hai vai trò. *bình luận: Mô hình “beta” hướng tới người dùng cuối cho phép ECB thu thập dữ liệu hành vi, trải nghiệm sử dụng, mức độ chấp nhận so với tiền mặt, thẻ và ví điện tử hiện tại, từ đó điều chỉnh thiết kế kỹ thuật như giới hạn số dư, chế độ ngoại tuyến (offline) hay quyền riêng tư.*

Giới quan sát thị trường nhận định, việc 36 doanh nghiệp tham gia thí điểm là tín hiệu rõ ràng cho thấy khả năng *“từ” digital euro “từ”* thực sự được triển khai trong tương lai đã tăng lên. Tuy vậy, từ thử nghiệm đến phát hành token chính thức vẫn còn nhiều bước: cần đánh giá thêm tác động đến hệ thống ngân hàng, mô hình kinh doanh của các PSP, cũng như hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về dữ liệu, chống rửa tiền và bảo vệ người tiêu dùng. Do đó, cả hình thức cuối cùng của *“từ” digital euro “từ”* – ví dụ: có cho phép thanh toán ngoại tuyến, mức ẩn danh ra sao, trần sở hữu mỗi cá nhân – lẫn tiến độ triển khai thực tế vẫn là những ẩn số.

Tóm lại, trong khi một số quốc gia như Mỹ tiếp tục thận trọng với *“từ” CBDC “từ”*, châu Âu đang từng bước đẩy nhanh tiến trình, đưa *“từ” digital euro “từ”* từ ý tưởng sang thử nghiệm với mạng lưới thanh toán thực tế trên toàn khu vực đồng euro. Nếu giai đoạn thí điểm từ 2027 diễn ra suôn sẻ, digital euro có thể trở thành một lớp hạ tầng thanh toán công cộng mới, cạnh tranh gián tiếp với *“từ” stablecoin “từ”* và nhiều mô hình tiền mã hóa hiện nay, đồng thời định hình lại cách người dân và doanh nghiệp tại châu Âu giao dịch, lưu trữ giá trị trong kỷ nguyên số.