Figure(FIGR) dùng blockchain chi phí thấp thách thức ‘song mã’ Fannie Mae – Freddie Mac trên thị trường thế chấp Mỹ

**피겨 thách thức “song mã” Fannie Mae – Freddie Mac với chiến lược blockchain chi phí thấp, xử lý nhanh**

Theo CoinDesk đưa tin ngày 4 tháng 5 (giờ địa phương), công ty cho vay dựa trên *từ blockchain* **Figure Technology Solutions(FIGR)** vừa chính thức tuyên bố cạnh tranh trực diện với hai ông lớn thị trường thế chấp nhà ở Mỹ là Fannie Mae và Freddie Mac. Với lời hứa *“cắt giảm chi phí mạnh”* và *“rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ”*, chiến lược của Figure được đánh giá có thể tạo sức ép lớn lên cấu trúc tài chính truyền thống trong mảng *từ cho vay thế chấp*.

Figure Technology Solutions do Mike Cagney (Mike Cagney) – cựu CEO SoFi – điều hành. Tại hội nghị Consensus ở Miami, Cagney công bố kế hoạch tham gia thị trường *từ thế chấp bậc một (first-lien mortgage)*, mảng cốt lõi mà lâu nay Fannie Mae và Freddie Mac gần như độc chiếm. Theo ông, chi phí mở khoản vay trên nền tảng *từ blockchain* của Figure chỉ khoảng 1.000 USD (khoảng 1,45 triệu đồng), thấp hơn rất nhiều so với mức khoảng 11.000 USD (khoảng 16,02 triệu đồng) trong mô hình truyền thống thông qua hai cơ quan này. Cagney nhấn mạnh mức chênh lệch là “áp đảo” và đây là điểm then chốt để *từ blockchain* có thể bứt phá trong thị trường *từ thế chấp*.

*bình luận*: Nếu số liệu chi phí Figure đưa ra phản ánh đúng thực tế triển khai ở quy mô lớn, biên lợi nhuận và cấu trúc phí dịch vụ trong toàn bộ chuỗi giá trị thế chấp Mỹ sẽ chịu sức ép điều chỉnh đáng kể.

**Từ HELOC sang thế chấp bậc một: tham vọng mở rộng thị trường lên gấp 25 lần**

Hiện Figure đang hoạt động chủ yếu trong mảng *từ HELOC* – các khoản vay thế chấp nhà ở thứ cấp (2nd lien, thường gọi là hạn mức tín dụng dựa trên giá trị nhà). Công ty đã hợp tác với 308 tổ chức cho vay trong lĩnh vực này. Theo Cagney, thị trường *từ thế chấp bậc một* lớn hơn thị trường HELOC khoảng 25 lần và được xác định là động lực tăng trưởng tiếp theo của Figure.

Doanh nghiệp nhắm trọng tâm vào phân khúc khoản vay dưới 300.000 USD (khoảng 4,37 tỷ đồng). Đây là ngưỡng mà trong mô hình cơ quan bảo lãnh của chính phủ (GSE) hiện tại, chi phí phí và hoa hồng trở nên kém hiệu quả so với quy mô khoản vay. Nhờ mô hình *từ blockchain* tinh gọn, Figure kỳ vọng có thể xử lý hiệu quả phân khúc “vé nhỏ” mà các định chế truyền thống thường không mặn mà.

Tốc độ xử lý cũng là điểm khác biệt chính. Theo công bố, với sản phẩm *từ HELOC* hiện tại, khách hàng có thể được phê duyệt chỉ trong 5 phút và giải ngân trong vòng 3 ngày – trong khi thời gian xử lý trung bình của ngành cho vay thế chấp thường rơi vào khoảng 30–45 ngày. Đồng thời, Figure xây dựng cấu trúc bảo đảm người mua khoản vay ngay khi phát sinh, nhằm thay thế vai trò “người mua cuối” mà Fannie Mae và Freddie Mac đang nắm giữ.

*bình luận*: Việc rút quy trình vài chục ngày xuống còn vài ngày không chỉ tạo trải nghiệm người dùng tốt hơn mà còn giải phóng đáng kể vốn lưu động cho các bên tham gia chuỗi cung ứng tín dụng nhà ở.

**Tranh cãi về “on-chain”: tài sản thật hay chỉ là con số?**

Song song với kế hoạch mở rộng thị trường *từ cho vay thế chấp*, Figure cũng gây chú ý với tuyên bố về quy mô tài sản token hóa trên nền tảng của mình. Công ty cho biết token HELOC của Figure đã vượt Dogecoin(DOGE) khoảng 6 tuần trước, trở thành tài sản đứng thứ 9 về vốn hóa trên *từ blockchain công khai* nếu so sánh tương đương.

Tuy nhiên, con số này đang vấp phải nhiều nghi vấn. 0xngmi – nhà sáng lập DeFiLlama – cho rằng khoảng 12 tỷ USD (khoảng 174,8 nghìn tỷ đồng) tài sản thực được token hóa mà Figure nhắc tới “không thực sự được nhìn thấy trên chuỗi”. Theo số liệu mà 0xngmi trích xuất từ các chuỗi liên quan đến Figure, chỉ có khoảng 5 triệu USD giá trị Bitcoin(BTC), 4 triệu USD Ethereum(ETH) và khoảng 20 triệu USD stablecoin được ghi nhận on-chain. DeFiLlama hiện ước tính tổng giá trị khóa (TVL) của Figure chỉ khoảng 140 triệu USD.

*bình luận*: Tranh cãi này phản ánh vấn đề lớn hơn của toàn ngành *từ tài sản thực (RWA) trên blockchain*: ranh giới giữa “tài sản pháp lý gắn với off-chain” và “giá trị on-chain có thể kiểm chứng” vẫn còn khá mờ. Với nhà đầu tư, điều quan trọng không chỉ là con số danh nghĩa mà là cấu trúc pháp lý, quyền đòi nợ và khả năng thực thi khi có tranh chấp.

**Biên lợi nhuận thay đổi: từ 55% lên kỳ vọng 85% nhờ chuyển mô hình**

Bỏ qua tranh cãi về dữ liệu on-chain, hiệu quả tài chính của Figure đang ghi nhận cải thiện rõ rệt. Công ty đã chuyển từ mô hình cho vay dựa trên bảng cân đối kế toán (tự giữ khoản vay) sang mô hình “marketplace”, đóng vai trò nền tảng kết nối nhà cho vay – nhà đầu tư. Theo Cagney, bước chuyển này đã giúp biên lợi nhuận EBITDA điều chỉnh năm 2025 tăng từ 30% lên 55%.

Không dừng lại ở đó, Cagney dự báo biên lợi nhuận có thể đạt 80–85% trong vòng 1–2 năm tới, dựa trên việc mở rộng quy mô và tối ưu chi phí nhờ tự động hóa trên *từ blockchain*. Doanh thu của Figure cũng theo xu hướng đi lên: từ 339 triệu USD (khoảng 4,94 nghìn tỷ đồng) năm 2024 lên 510 triệu USD (khoảng 7,43 nghìn tỷ đồng) năm 2025, và được kỳ vọng đạt 650–680 triệu USD (khoảng 9,47–9,91 nghìn tỷ đồng) vào năm 2026. Riêng tháng 3 năm nay, giá trị giải ngân hàng tháng lần đầu tiên vượt mốc 1 tỷ USD (khoảng 14,57 nghìn tỷ đồng).

*bình luận*: Biên lợi nhuận trên 50% trong lĩnh vực hạ tầng tài chính là mức cực kỳ hấp dẫn, cho thấy tiềm năng mô hình *từ cho vay dựa trên blockchain*. Tuy nhiên, nhà đầu tư sẽ cần theo dõi xem những con số này có duy trì được khi Figure mở rộng sang mảng *từ thế chấp bậc một* vốn bị kiểm soát chặt chẽ hơn.

**Bắt tay MetaMask, đẩy thế chấp và cho vay ô tô sang DeFi**

Về mảng DeFi, Figure đang đàm phán hợp tác với MetaMask – ví phi tập trung của Consensys – để tích hợp giao thức cho vay thế chấp dựa trên tài sản on-chain mang tên “Democratized Prime”. Mục tiêu là đưa cả *từ thế chấp nhà ở* và *từ cho vay ô tô thế chấp* vào hệ sinh thái DeFi, qua đó cho phép nhà đầu tư trên *từ blockchain* tiếp cận lớp tài sản nợ truyền thống với thanh khoản tốt hơn.

Song song, Figure cũng đẩy mạnh nền tảng giao dịch chứng khoán dựa trên *từ blockchain* mang tên OPEN. Công ty vừa hoàn tất thương vụ niêm yết thứ hai trên nền tảng này, sau khi đợt niêm yết đầu tiên bao gồm cả cổ phiếu Figure(FIGR) và đợt phát hành thứ cấp trị giá 150 triệu USD (khoảng 2,19 nghìn tỷ đồng).

*bình luận*: Việc đưa chứng khoán và khoản vay thế chấp lên nền tảng on-chain tư nhân như OPEN nằm trong làn sóng “chứng khoán hóa trên blockchain”, có thể giúp giảm chi phí phát hành – lưu ký – chuyển nhượng và mở cửa cơ hội đầu tư thứ cấp cho nhiều đối tượng hơn.

**Blockchain tiến sâu vào lõi “mortgage” – liệu cấu trúc thị trường có đổi?**

Từ việc xử lý *từ HELOC* đến mở rộng sang *từ thế chấp bậc một*, Figure đang chứng minh *từ blockchain* không chỉ dừng ở giao dịch tiền mã hóa mà có thể len sâu vào lõi của hệ thống tài chính truyền thống: thị trường *từ thế chấp nhà ở* Mỹ trị giá hàng nghìn tỷ USD.

Nếu Figure tiếp tục chứng minh được lợi thế về *từ chi phí* và *từ tốc độ xử lý*, làn sóng số hóa và token hóa trong lĩnh vực *từ cho vay thế chấp* có thể lan rộng. Khi đó, thách thức với Fannie Mae và Freddie Mac sẽ không còn dừng ở yếu tố cạnh tranh sản phẩm, mà còn là câu hỏi: cấu trúc vận hành và vai trò của các định chế trung gian trong thị trường *từ thế chấp* Mỹ sẽ thay đổi như thế nào trong kỷ nguyên *từ blockchain*?