Hàn Quốc thử nghiệm token hóa tiền gửi bằng công nghệ blockchain trong chi tiêu ngân sách công từ 2026

Chính phủ Hàn Quốc chuẩn bị áp dụng phương thức thanh toán dựa trên *từ “blockchain”* trong chi tiêu tài chính công, thử nghiệm chuyển đổi từ mô hình dùng thẻ truyền thống sang tiền kỹ thuật số dạng *từ “token”*. Mục tiêu là tăng tính minh bạch, nâng cao hiệu quả quản lý và giảm chi phí trong quá trình sử dụng ngân sách nhà nước.

Theo truyền thông Hàn Quốc đưa tin ngày 17 (giờ địa phương), Bộ Kế hoạch và Tài chính Hàn Quốc sẽ triển khai thí điểm chi ngân sách bằng *từ “tiền gửi được mã hóa (token hóa)”* (*tokenized deposits*) từ quý 4 năm 2026, sau khi được phê duyệt trong khuôn khổ “regulatory sandbox”. Thay vì mọi khoản chi như hiện nay đều phải đi qua thẻ mua sắm công, một phần chi phí hoạt động công vụ sẽ được cấp phát và thanh toán dưới dạng *từ “token kỹ thuật số”*.

Cơ sở pháp lý hiện hành – tương tự Luật quản lý ngân khố – quy định nguyên tắc chi qua thẻ, nhưng trong môi trường thử nghiệm, chính phủ Hàn Quốc được phép áp dụng có giới hạn phương thức mới dựa trên *từ “blockchain”*. Đây được coi là bước thử nghiệm quan trọng, có thể thay đổi tận gốc cách thức phân bổ và giám sát dòng tiền công.

Điểm khác biệt lớn của dòng tiền ở dạng *từ “token hóa”* là khả năng “lập trình” ngay từ đầu: cơ quan quản lý có thể cài đặt trước điều kiện sử dụng, giới hạn thời điểm chi tiêu, loại hình dịch vụ/đơn vị chấp nhận thanh toán, thậm chí cả khu vực địa lý. Khi đó, mỗi khoản chi ngân sách không chỉ ghi nhận được giá trị và thời gian, mà còn gắn kèm “quy tắc sử dụng” rõ ràng, giúp kiểm soát chặt chẽ hơn so với chi qua thẻ thông thường.

Bộ Kế hoạch và Tài chính Hàn Quốc kỳ vọng, cơ chế thanh toán dựa trên *từ “blockchain”* sẽ nâng cao hiệu quả giám sát và kiểm toán. Do điều kiện chi tiêu được “mã hóa” trong hợp đồng thông minh, các khoản chi bất thường như thanh toán vào ban đêm, giao dịch ngoài khung thời gian cho phép hay sử dụng sai mục đích có thể bị tự động chặn hoặc đánh dấu để truy vết, giảm tải khối lượng đối chiếu thủ công cho bộ phận kiểm toán, đồng thời tăng tính minh bạch của dữ liệu ngân sách.

Một lợi ích quan trọng khác nằm ở cấu trúc chi phí. Vì dòng tiền *từ “token hóa”* không phải đi qua toàn bộ mạng lưới trung gian thẻ như hiện nay, phí thanh toán mà các hộ kinh doanh nhỏ – đối tượng nhận chi tiêu công và thanh toán – phải gánh có thể giảm đáng kể. Nếu mô hình này vận hành trơn tru, chi tiêu công không chỉ minh bạch hơn mà còn “rẻ” hơn, giúp tối đa hóa hiệu quả từng đồng ngân sách phân bổ cho khu vực tư nhân.

Theo kế hoạch, dự án thí điểm sẽ được triển khai tại thành phố Sejong sau khi hoàn tất quy trình lựa chọn doanh nghiệp tham gia cung cấp hạ tầng *từ “blockchain”* và giải pháp *từ “tiền gửi token hóa”*. Trước đó, chính phủ Hàn Quốc đã từng thử áp dụng mô hình tương tự trong chương trình chi trả trợ cấp cho hạ tầng trạm sạc xe điện, qua đó tích lũy kinh nghiệm vận hành với quy mô nhỏ hơn.

Lần thử nghiệm mới này được coi là bước mở rộng thứ hai, với phạm vi gắn trực tiếp tới chi ngân sách hành chính thường xuyên. Bộ Kế hoạch và Tài chính cho biết sẽ đánh giá kỹ kết quả vận hành tại Sejong, đặc biệt là mức độ tăng cường năng lực kiểm soát ngân sách, khả năng giảm chi phí và trải nghiệm của đơn vị thụ hưởng. Nếu các chỉ số đạt kỳ vọng, phạm vi áp dụng *từ “blockchain”* và *từ “token hóa tiền gửi”* trong tài chính công sẽ được mở rộng theo từng giai đoạn.

*bình luận*: Việc Hàn Quốc thử nghiệm *từ “blockchain”* trong chi tiêu công cho thấy một hướng đi thực dụng hơn so với các mô hình tiền mã hóa công khai: thay vì phát hành tiền mã hóa hoàn toàn mới, họ chọn “token hóa” tiền gửi ngân hàng để giữ nguyên khung pháp lý về tiền tệ, nhưng bổ sung lớp công nghệ kiểm soát và truy vết. Nếu mô hình này chứng minh được hiệu quả, đây có thể trở thành “mẫu chuẩn” cho nhiều quốc gia khác muốn đưa *từ “công nghệ blockchain”* vào quản lý ngân sách mà không phải thay đổi quá mạnh cấu trúc hệ thống tài chính hiện tại.