Mỹ sắp chốt lập trường với yêu cầu tái thẩm vụ Sam Bankman-Fried(SBF), thị trường tiền mã hóa nín thở chờ phán quyết

Mỹ sắp chốt lập trường về *Sam Bankman-Fried(SBF)* và yêu cầu *tái thẩm* vụ án FTX

Theo CoinDesk đưa tin ngày 26 (giờ địa phương), chính phủ Mỹ có tối đa hai tuần để đưa ra quan điểm chính thức về yêu cầu *tái thẩm* vụ án hình sự của Sam Bankman-Fried(SBF), cựu Giám đốc điều hành sàn giao dịch tiền mã hóa FTX. Diễn biến mới này khiến một trong những vụ án hình sự lớn nhất liên quan đến *tiền mã hóa* tiếp tục nóng lên ở giai đoạn kháng cáo.

Tòa án Liên bang Quận Nam New York cho biết trong hồ sơ nộp ngày 26 (giờ địa phương) rằng Thẩm phán Lewis Kaplan đã ấn định hạn chót để phía công tố nộp văn bản phản hồi đơn xin *tái thẩm* của SBF là ngày 11 tháng 3. Đầu tháng này, nhóm luật sư của SBF nộp đơn đề nghị mở *phiên tòa hình sự mới (motion for a new trial)* với lập luận xuất hiện “lời khai nhân chứng mới” có thể giúp củng cố chiến lược bào chữa.

SBF bị bồi thẩm đoàn kết luận phạm 7 tội danh trọng tội vào năm 2023 và đến tháng 3 năm 2024 bị Thẩm phán Kaplan tuyên án 25 năm tù. Trước đó, vào tháng 11 năm 2022, trong bối cảnh FTX nộp đơn phá sản, SBF buộc phải từ chức CEO và nhanh chóng trở thành đối tượng điều tra của nhà chức trách Mỹ vì cáo buộc sử dụng sai mục đích tiền gửi của khách hàng. Nhân vật từng được xem là “gương mặt đại diện” của ngành *tiền mã hóa* và *blockchain* này đã trở thành tâm điểm chỉ trích sau khi FTX sụp đổ.

Sau khi bản án được tuyên, phía SBF đã kháng cáo cả phần phán quyết lẫn mức hình phạt. Tuy nhiên, tính đến ngày 26 (giờ địa phương), Tòa phúc thẩm Liên bang Khu vực 2 vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Đơn xin *tái thẩm* lần này là thủ tục độc lập với quá trình kháng cáo, nhằm yêu cầu tòa xem xét lại vụ án dựa trên “chứng cứ mới” và những cáo buộc về vấn đề công bằng trong quá trình xét xử ban đầu.

bình luận: Nếu tòa chấp nhận xem xét *tái thẩm*, đây sẽ là bước ngoặt lớn, không chỉ với bản án của SBF mà còn với tiền lệ xử lý các vụ án liên quan đến sàn giao dịch *tiền mã hóa* lớn trong tương lai.

Về phía những nhân vật chủ chốt khác trong vụ FTX, các thủ tục pháp lý cũng gần hoàn tất. Caroline Ellison, cựu CEO quỹ đầu tư Alameda Research, đã đạt thỏa thuận nhận tội với cơ quan công tố và ra làm chứng bất lợi cho SBF tại tòa. Ellison được trả tự do vào tháng 1 năm nay sau khoảng 440 ngày bị giam giữ. Trong khi đó, Ryan Salame, đồng CEO FTX Digital Markets, bị kết án hơn 7 năm tù và hiện đang thụ án.

*bình luận*: Việc các nhân vật cấp cao từng là “cánh tay phải” của SBF lần lượt nhận tội, hợp tác với công tố và đã nhận án, khiến yêu cầu *tái thẩm* của SBF đối mặt với ngưỡng chứng minh rất cao: phải chỉ ra được chứng cứ thật sự mới hoặc sai sót nghiêm trọng về tố tụng, chứ không chỉ là diễn giải lại câu chuyện cũ.

*SBF, Tổng thống Trump và kỳ vọng vào “ân xá”*

Song song với diễn biến pháp lý, thị trường *tiền mã hóa* thời gian qua cũng chú ý tới câu hỏi: liệu SBF có đang theo đuổi chiến lược truyền thông hướng tới khả năng được *Tổng thống Trump* xem xét ân xá. Trong khoảng một năm đầu thụ án, SBF gần như im lặng trên mạng xã hội, nhưng sau đó bắt đầu đăng tải các thông điệp ủng hộ Tổng thống Trump và phản bác những thông tin bất lợi liên quan đến vụ FTX sụp đổ.

Đến tháng 3 năm 2025, SBF xuất hiện trong một cuộc phỏng vấn với nhà bình luận chính trị bảo thủ Tucker Carlson. Trong cuộc trò chuyện này, SBF tuyên bố mối quan hệ của mình với Đảng Cộng hòa “tốt hơn” so với Đảng Dân chủ. Một số hãng tin Mỹ cho rằng loạt phát ngôn mang màu sắc chính trị này có thể đã tác động đến quyết định điều chuyển SBF tới một cơ sở giam giữ liên bang.

Từ đầu năm nay, SBF tiếp tục nhiều lần đăng bài trên X (trước đây là Twitter), cáo buộc vụ án của mình bị chi phối bởi “*thiên kiến chính trị (political bias)*”. Anh ta ca ngợi Tổng thống Trump như một người “đứng lên chống lại” sự thiên lệch này, đồng thời chỉ trích Thẩm phán Kaplan vì từng phụ trách vụ kiện dân sự phỉ báng liên quan đến Tổng thống Trump trong cuộc bầu cử năm 2023.

Dù vậy, Nhà Trắng liên tục phủ nhận khả năng xem xét ân xá dành cho SBF. Theo New York Times phỏng vấn đăng tải tháng 1 và bài báo của Fortune ngày 25 (giờ địa phương), phía Nhà Trắng khẳng định Tổng thống Trump “không cân nhắc” việc ân xá SBF ở thời điểm hiện tại. Trước đây, Tổng thống Trump từng ân xá hoặc giảm án cho một số nhân vật nổi bật trong ngành *tiền mã hóa* và *blockchain* như cựu CEO Binance(BNB) Triệu Trường Bằng (Changpeng Zhao) hay nhà sáng lập chợ đen Silk Road Ross Ulbricht, khiến thị trường không khỏi đồn đoán về khả năng lặp lại kịch bản tương tự.

bình luận: Việc SBF công khai tự gắn mình với hình ảnh Tổng thống Trump có thể giúp thu hút sự chú ý của một bộ phận cử tri ủng hộ tự do tài chính và công nghệ, nhưng đồng thời cũng làm tăng rủi ro “chính trị hóa” vụ án FTX – điều mà giới pháp lý thường muốn tránh trong các quyết định về *tái thẩm* hoặc ân xá.

Triển vọng *tái thẩm* và tác động tới thị trường tiền mã hóa

Trong giới luật sư Mỹ, văn bản phản hồi của chính phủ dự kiến nộp trước ngày 11 tháng 3 được xem là “cửa ải đầu tiên” quyết định khả năng vụ án của SBF có được mở *tái thẩm* hay không. Nếu tòa cho rằng những “chứng cứ mới” mà phía SBF đưa ra không đủ để thay đổi phán quyết hoặc không chỉ ra được sai phạm nghiêm trọng trong quá trình xét xử, đơn xin *tái thẩm* nhiều khả năng sẽ bị bác ngay từ vòng này.

Ngược lại, nếu thẩm phán chấp nhận xem xét sâu hơn, quá trình tố tụng trong vụ án FTX có thể kéo dài thêm nhiều năm, trong khi kháng cáo vẫn đang diễn ra tại Tòa phúc thẩm Khu vực 2. Khi đó, “di sản pháp lý” của vụ FTX sẽ tiếp tục phủ bóng lên thị trường *tiền mã hóa*, nhất là các cuộc thảo luận về quản lý sàn giao dịch tập trung, bảo vệ tài sản khách hàng và tiêu chuẩn minh bạch đối với các công ty như FTX.

bình luận: Dù yêu cầu *tái thẩm* của SBF có được chấp nhận hay không, vụ án này vẫn là “case study” điển hình cho mọi cuộc tranh luận về quản trị rủi ro trong ngành *tiền mã hóa* – từ cấu trúc tập đoàn, xung đột lợi ích giữa sàn giao dịch và quỹ giao dịch liên quan, cho tới vai trò của kiểm toán, quản lý nội bộ và khung pháp lý quốc tế.

Kết luận, quyết định của chính phủ Mỹ trước hạn ngày 11 tháng 3 không chỉ là bước tiến tố tụng trong riêng vụ án Sam Bankman-Fried, mà còn là tín hiệu quan trọng đối với toàn bộ hệ sinh thái *tiền mã hóa* toàn cầu. Dù khả năng *tái thẩm* và *ân xá* vẫn còn nhiều ẩn số, giới đầu tư và các doanh nghiệp trong ngành đều đang theo dõi sát sao, bởi mọi tiền lệ pháp lý mới từ vụ FTX có thể định hình cách thức nhà chức trách xử lý những khủng hoảng tiếp theo trong thế giới *tiền mã hóa*.