Tin tức 
Thông tin Coin 
Về chúng tôi 
Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 tháng 1 năm 2024 (giờ địa phương), *từ Bitcoin(BTC)* và *từ Ethereum(ETH)* đang bước vào giai đoạn mà *từ rủi ro máy tính lượng tử* không còn là câu chuyện viễn tưởng. Tại sự kiện nhà phát triển Ethereum mang tên “ETH Denver” diễn ra ở Mỹ, các kỹ sư và chuyên gia bảo mật tập trung thảo luận câu hỏi: “Nếu máy tính lượng tử đủ mạnh xuất hiện, chuyện gì sẽ xảy ra với mạng lưới *từ Bitcoin*?”. Cùng lúc đó, các đề xuất kỹ thuật nhằm phòng vệ trước tấn công lượng tử đã bắt đầu được đưa chính thức vào quy trình Đề xuất Cải tiến Bitcoin (BIP), cho thấy nỗ lực hành động sớm trước khi mối đe dọa trở nên hữu hình.
Theo tổng hợp từ nhiều báo cáo trong ngành, xu hướng chung là xây dựng cơ chế phòng thủ “đi trước” thay vì chờ đến khi có sự cố. *bình luận*: Việc đưa nội dung liên quan máy tính lượng tử vào quy trình BIP cho thấy cộng đồng phát triển *từ Bitcoin* không còn xem đây là rủi ro xa vời, mà là yếu tố cần đưa vào mô hình quản trị rủi ro hiện tại.
Phần lớn cuộc tranh luận xoay quanh câu hỏi: đâu là mắt xích dễ tổn thương nhất trong hạ tầng bảo mật *từ Bitcoin* và *từ Ethereum* trước kỷ nguyên lượng tử.
Trước tiên, nhiều người chú ý đến mức độ an toàn của cơ chế “băm” (hash) đang được sử dụng trong đào coin và nhiều thành phần hệ thống. Về lý thuyết, một số thuật toán lượng tử có thể giúp tăng tốc độ dò tìm, giảm “biên độ an toàn” của các hàm băm. Điển hình, thuật toán Grover do nhà khoa học Lov Grover đề xuất có khả năng tăng tốc quá trình tìm kiếm ở mức căn bậc hai so với tính toán cổ điển, khiến việc tìm va chạm (collision) về mặt toán học trở nên “dễ hơn” so với trước.
Tuy vậy, với kiến thức hiện nay, đa số chuyên gia đồng ý rằng mức tăng tốc này vẫn chưa đủ để phá vỡ hoàn toàn các hàm băm đang bảo vệ blockchain. Để thực hiện tấn công va chạm trên quy mô ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh *từ Bitcoin* hay *từ Ethereum*, quy mô và chi phí phần cứng lượng tử cần thiết được đánh giá là cực kỳ lớn và khó khả thi trong trung hạn. *bình luận*: Ở lớp bảo mật liên quan đến hàm băm, máy tính lượng tử hiện chỉ được xem là yếu tố “làm mỏng” vùng an toàn, chưa phải công cụ phá vỡ toàn diện.
Trái lại, nhiều chuyên gia cho rằng “điểm yếu thực sự” lại nằm ở cơ chế *từ chữ ký điện tử* và quản lý khóa. Tại ETH Denver, nhà phát triển Hunter Beast, đồng tác giả Đề xuất Cải tiến Bitcoin “BIP 360”, nhấn mạnh rằng trong vòng 5 năm tới, điều đáng lo nhất lại là mảng chữ ký, vốn liên quan trực tiếp đến thuật toán của nhà toán học Peter Shor.
Hiện nay, đa số ví và giao dịch *từ Bitcoin* vận hành dựa trên mật mã đường cong elliptic (ECC). Công trình của Peter Shor chỉ ra rằng, với một máy tính lượng tử đủ mạnh, có thể giải các bài toán nền tảng của ECC một cách hiệu quả. Khi đó, kịch bản nguy hiểm là kẻ tấn công dùng khóa công khai (public key) để suy ngược lại khóa riêng (private key), từ đó chiếm quyền kiểm soát tài sản trong ví.
Công ty bảo mật blockchain Project Eleven cho biết họ đang theo dõi các địa chỉ *từ Bitcoin* có khóa công khai đã bị phơi bày trực tiếp trên chuỗi khối. Theo ước tính của đơn vị này, tổng số *từ Bitcoin* nằm ở các địa chỉ dạng này đã lên đến “hàng triệu đơn vị”. Nếu một máy tính lượng tử mạnh thực sự xuất hiện, lượng coin này gần như trở thành “mục tiêu đã được định danh sẵn” cho kẻ tấn công. *bình luận*: Mối nguy không chỉ nằm ở tương lai, mà ở chỗ một phần lớn tài sản đã bị đặt vào tình thế “chờ ngày” khi lớp mật mã cũ bị phá.
Vấn đề tiếp theo là tiến độ phát triển máy tính lượng tử so với khả năng chuyển đổi của mạng lưới tiền mã hóa.
Nhiều nghiên cứu trước đây từng dự đoán cần tới “hàng triệu qubit” để phá được mức bảo mật đường cong elliptic tương đương *từ Bitcoin*. Quan điểm này tạo cảm giác rủi ro vẫn còn khá xa. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới hơn từ những nhóm như Iceberg Quantum lại đưa ra các ước lượng thấp hơn đáng kể về tài nguyên cần thiết. Một số mô hình tính toán cho rằng, trong điều kiện tối ưu, chỉ cần đến “hàng trăm nghìn qubit” là đã có thể tiến hành tấn công lý thuyết.
Dù vậy, giới chuyên môn cảnh báo rằng số lượng qubit không phải thước đo duy nhất. Yếu tố then chốt là số qubit “logic” đã được hiệu chỉnh lỗi, mức độ ổn định của trạng thái lượng tử trong suốt quá trình tính toán, và tổng thời gian cần thiết để hoàn tất toàn bộ thuật toán tấn công. Khoảng cách giữa “qubit vật lý” trong phòng thí nghiệm và “qubit logic” có thể áp dụng thực tế vẫn còn rất lớn.
Song song với đó, các thông báo tiến bộ từ phòng thí nghiệm của những tập đoàn như Google(GOOGL), IBM(IBM) cũng khiến thị trường để mắt nhiều hơn đến mối nguy lượng tử. Google mới đây cho biết đã đạt thêm kết quả tích cực về kỹ thuật sửa lỗi lượng tử (error correction), giúp rút ngắn quãng đường đến một hệ thống lượng tử thực dụng. Trong nội bộ ngành, diễn biến này thường được hiểu là tín hiệu tích cực về dài hạn cho công nghệ lượng tử, nhưng đồng thời cũng là lời nhắc rằng cần sớm cập nhật mô hình rủi ro cho các hệ thống tài chính dựa trên mật mã.
*bình luận*: Thị trường không cho rằng *từ Bitcoin* hay *từ Ethereum* sắp bị “bẻ gãy” ngay lập tức, nhưng có xu hướng coi máy tính lượng tử là biến số chiến lược cần được đưa vào kế hoạch trong thập kỷ tới.
Trong bối cảnh thảo luận kỹ thuật ngày càng sôi động, giá *từ Bitcoin(BTC)* vẫn duy trì xu hướng tích cực, dường như tách rời với các tranh luận bảo mật. Thời điểm bài viết gốc được thực hiện, *từ Bitcoin* giao dịch quanh mức 67.715 USD, tương đương khoảng 9,8136 tỷ đồng cho mỗi đồng, cho thấy lực cầu đầu tư vẫn mạnh. Ở giai đoạn hiện tại, diễn biến giá ngắn hạn vẫn chịu chi phối chủ yếu bởi môi trường vĩ mô và dòng vốn từ các quỹ ETF giao ngay, trong khi *từ rủi ro lượng tử* mới chỉ được thị trường xếp vào nhóm yếu tố dài hạn.
Trước xu thế đó, nhiều tổ chức trong ngành đã bắt đầu chuẩn bị cho kịch bản “hậu lượng tử”. Quỹ Ethereum Foundation đang vận hành một nhóm nghiên cứu riêng về mật mã “hậu lượng tử” (post-quantum cryptography) nhằm đánh giá các thuật toán mới có thể thay thế cho ECC. Các sàn giao dịch lớn và doanh nghiệp hạ tầng blockchain cũng tham gia vào các diễn đàn kỹ thuật tương tự, thảo luận từ chuẩn mật mã, tiêu chuẩn hóa đến quy trình nâng cấp mạng lưới.
Tại Mỹ, sàn Coinbase đã thành lập một nhóm cố vấn chuyên trách về vấn đề máy tính lượng tử. Giám đốc điều hành Brian Armstrong nhận định đây là “vấn đề có thể giải quyết được”, với điều kiện có đủ kế hoạch từ sớm và lộ trình nâng cấp hệ thống rõ ràng. Quan điểm chủ đạo của Armstrong là: nếu cộng đồng hành động có trật tự, máy tính lượng tử sẽ trở thành bài toán kỹ thuật cần giải quyết, chứ không phải “thảm họa không thể tránh khỏi”.
Tựu chung lại, các mạng lưới như *từ Bitcoin* và *từ Ethereum* hiện chưa đối mặt với nguy cơ “sụp đổ tức thì” vì máy tính lượng tử. Nhưng đồng thuận đang dần hình thành rằng cần thay đổi căn bản cơ chế chữ ký và quản lý khóa, chuyển sang các chuẩn mật mã tương thích với kỷ nguyên hậu lượng tử. Nhiều chuyên gia dự đoán vài năm tới sẽ là giai đoạn tăng tốc cho các đề xuất nâng cấp giao thức, thử nghiệm thuật toán mới và xây dựng khung chính sách liên quan.
Đối với nhà đầu tư, *từ rủi ro máy tính lượng tử* đang trở thành tiêu chí đánh giá mới. Không chỉ theo dõi tốc độ tiến bộ của công nghệ lượng tử, giới đầu tư còn cần quan sát cách từng dự án blockchain – từ *từ Bitcoin*, *từ Ethereum* cho đến các nền tảng nhỏ hơn – xây dựng và triển khai chiến lược phòng vệ hậu lượng tử. *bình luận*: Trong dài hạn, khả năng thích ứng nhanh, nâng cấp mượt mà và bảo vệ tài sản người dùng trước mối đe dọa lượng tử có thể trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng giữa các dự án tiền mã hóa.
Bình luận 0