**Mở đầu**
Theo TRM Labs công bố trong báo cáo mới nhất ngày (giờ địa phương), dù **từ Monero(XMR)** liên tục bị các sàn giao dịch lớn hủy niêm yết hoặc thu hẹp hỗ trợ, hoạt động **từ on-chain Monero(XMR)** vẫn duy trì ở mức cao. Trong bối cảnh áp lực quản lý đối với nhóm **từ “tiền mã hóa ẩn danh / privacy coin”** ngày càng gay gắt, nhu cầu sử dụng thực tế và tính hữu dụng mạng lưới của **từ Monero(XMR)** thậm chí còn được đánh giá là vững chắc hơn.
Báo cáo của TRM Labs cho thấy, từ 2024 đến 2025, khối lượng giao dịch **từ on-chain Monero(XMR)** vẫn cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước 2022. Quyết định hủy niêm yết hoặc ngừng hỗ trợ dần **từ Monero(XMR)** trên các sàn lớn như Binance(BNB), Kraken(KRK) trong năm 2024 không kéo theo sự sụt giảm rõ rệt về số lượng giao dịch. Đáng chú ý, bước sang 2025, cơ quan quản lý tài chính Dubai thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã cấm hoàn toàn các nền tảng được cấp phép tại Trung tâm tài chính quốc tế Dubai (DIFC) niêm yết và giao dịch **từ Monero(XMR)**, Zcash(ZEC) cùng các **từ privacy coin** khác, khiến môi trường pháp lý trở nên khắt khe hơn.
TRM Labs nhận định: do vấn đề truy xuất giao dịch và tuân thủ quy định (compliance), các sàn tập trung buộc phải thu hẹp hỗ trợ **từ Monero(XMR)**, nhưng dữ liệu on-chain không cho thấy nhu cầu người dùng suy giảm tương ứng. Nói cách khác, bất chấp rủi ro pháp lý gia tăng và việc giao dịch trở nên kém thuận tiện trên sàn tập trung, một nhóm người dùng coi trọng ẩn danh giao dịch vẫn đều đặn sử dụng mạng lưới **từ Monero(XMR)**.
**Bitcoin(BTC) vẫn là “tiền tệ số 1” cho ransomware, darknet chuyển dịch sang Monero(XMR)**
TRM Labs cũng phân tích dữ liệu về loại **từ tiền mã hóa** được sử dụng trong tội phạm mạng và tấn công ransomware ngoài đời thực. Kết quả cho thấy, trong thanh toán tiền chuộc ransomware, **từ Bitcoin(BTC)** vẫn là “đơn vị tiền tệ ưu tiên số 1”. Nhiều nhóm tấn công yêu cầu hoặc khuyến khích nạn nhân thanh toán bằng **từ Monero(XMR)**, thậm chí giảm giá nếu trả bằng **từ Monero(XMR)**, nhưng hầu hết nạn nhân vẫn chọn **từ Bitcoin(BTC)** vì tính thanh khoản cao và khả năng tiếp cận dễ dàng hơn.
Tuy nhiên, ở mảng chợ đen darknet, xu hướng lại đi theo chiều ngược lại. Theo TRM Labs, trong số các chợ darknet mới xuất hiện từ năm 2025, có tới 48% chỉ chấp nhận thanh toán bằng **từ Monero(XMR)**. Đây là mức tăng đáng kể so với các năm trước. Khi năng lực truy vết **từ Bitcoin(BTC)** của cơ quan thực thi pháp luật được nâng lên, hệ sinh thái darknet đang tái cấu trúc theo hướng ưu tiên các **từ privacy coin** có mức ẩn danh cao hơn.
Dữ liệu này cho thấy, giả thuyết tuyến tính “hủy niêm yết **từ Monero(XMR)** trên sàn lớn → giảm sử dụng trong tội phạm” không vận hành trọn vẹn ngoài thực tế. Trong khi **từ Bitcoin(BTC)**, Ethereum(ETH) và các tài sản lớn dần tiến sâu vào khuôn khổ pháp lý và thị trường “trắng”, thì ở những khu vực đề cao ẩn danh, **từ privacy coin** như **từ Monero(XMR)** lại đảm nhận vai trò chức năng quan trọng hơn. Một cấu trúc “hai tầng” đang hình thành: tài sản minh bạch cho thị trường chính thống, tài sản ẩn danh cho không gian kín.
**Mã hóa on-chain của Monero(XMR) vẫn vững, nhưng hành vi mạng lưới là biến số ẩn danh**
TRM Labs tập trung phân tích thêm lớp **từ “quyền riêng tư ở cấp độ mạng lưới”** của **từ Monero(XMR)**. Về mặt thiết kế, **từ Monero(XMR)** sử dụng các kỹ thuật như chữ ký vòng (ring signature), địa chỉ ẩn (stealth address)… để che giấu địa chỉ gửi – nhận và số tiền chuyển trong mỗi giao dịch, qua đó trở thành một trong những **từ privacy coin** tiêu biểu.
Tuy vậy, nghiên cứu của TRM Labs không chỉ dừng ở dữ liệu on-chain, mà đi ra lớp bên ngoài: cách giao dịch được truyền trên internet và mô hình giao tiếp giữa các node trong mạng.
Quan sát các node **từ Monero(XMR)** trên toàn cầu, nhóm nghiên cứu phát hiện khoảng 14–15% node có hành vi khác biệt rõ rệt so với phần còn lại. Chúng thể hiện các mẫu hình như: lượng kết nối tập trung bất thường vào một số máy chủ cụ thể, hoặc độ trễ và nhịp truyền giao dịch khác lạ so với phần lớn node thông thường. TRM Labs cho rằng điều này không đồng nghĩa trực tiếp với tấn công hay xâm phạm ác ý mạng lưới, nhưng có thể phản ánh việc một số bên vận hành nhiều node cùng lúc để theo dõi đường đi của giao dịch.
Trong mạng ngang hàng (P2P), node nhìn thấy giao dịch sớm nhất sẽ có nhiều “manh mối” hơn về nơi phát sinh giao dịch. Nếu một chủ thể sở hữu mạng lưới “node quan sát” được phân bố khắp mạng, họ có thể so sánh thời điểm, thứ tự các giao dịch mới xuất hiện trên từng node, từ đó suy luận thống kê vùng địa chỉ IP hoặc khu vực địa lý nơi giao dịch khởi nguồn.
TRM Labs cảnh báo: cấu trúc mã hóa on-chain của **từ Monero(XMR)** vẫn không thay đổi và đảm bảo ẩn danh trên chuỗi, nhưng nếu mô hình truyền tin ở lớp mạng lưới bị lộ cho người quan sát bên ngoài, mức độ ẩn danh lý thuyết có thể bị suy giảm. Tức là, dù dữ liệu trên blockchain được che giấu kỹ, các “dấu vết” đã để lại ở tầng mạng (network layer) vẫn có thể bị tận dụng để suy luận danh tính.
**Nâng cấp Fluorine Fermi 2025: nhắm vào các “spy node” trong mạng Monero(XMR)**
Trước những lo ngại này, đội ngũ phát triển **từ Monero(XMR)** đã tung ra bản nâng cấp phần mềm mang tên Fluorine Fermi (v0.18.4.3) vào tháng 10 năm 2025. Mục tiêu chính của bản cập nhật là tăng cường đồng thời cả bảo mật mạng lưới lẫn **từ quyền riêng tư người dùng**. Đối tượng bị nhắm tới trực tiếp là nhóm node được cộng đồng gọi là “**từ spy node**” – các node quan sát chuyên thu thập dữ liệu.
“**Từ Spy node**” không phá vỡ được mã hóa on-chain, nhưng lại cố gắng thu thập càng nhiều giao dịch càng sớm càng tốt. Bằng cách theo dõi đường truyền và tốc độ phân tán giao dịch trong mạng, những node này có thể suy đoán địa chỉ IP, vùng phát tín hiệu của người dùng mà không cần tấn công ví hay giải mã dữ liệu trên chuỗi.
Fluorine Fermi cải thiện cơ chế lựa chọn peer nhằm giảm tiếp xúc của ví với những node nghi ngờ là “**từ spy node**”. Cụ thể, khi ví **từ Monero(XMR)** kết nối mạng, thuật toán mới sẽ ưu tiên những node có lịch sử hoạt động “lành mạnh”, đồng thời tránh kết nối tới các node có dấu hiệu rủi ro hoặc hành vi bất thường. Cách này giúp hạn chế tình huống ví vô tình kết nối quá nhiều tới cụm “**từ spy node**”, từ đó giảm khả năng bị quan sát tập trung.
Tranh cãi về lỗ hổng ẩn danh mạng lưới của **từ Monero(XMR)** không phải vấn đề mới, nhưng trở nên căng thẳng hơn sau một đoạn video rò rỉ năm 2024. Trong video, một người được cho là đại diện cơ quan điều tra tuyên bố có thể theo dõi hoạt động mạng **từ Monero(XMR)** thông qua hệ thống node do đơn vị mình vận hành. Đoạn video lan truyền mạnh, kích hoạt cuộc tranh luận nội bộ: mức độ truy vết thực tế tới đâu, và cần điều chỉnh kiến trúc mạng như thế nào để củng cố **từ network privacy**.
**Kéo co giữa quản lý – điều tra và công nghệ ẩn danh của privacy coin**
Báo cáo của TRM Labs phác họa tương quan lực lượng hiện tại xung quanh nhóm **từ privacy coin** như **từ Monero(XMR)**, Zcash(ZEC). Một bên là cơ quan quản lý tại Dubai và nhiều khu vực pháp lý khác, đang cố giới hạn hoặc cấm triệt để **từ privacy coin** trong khuôn khổ thị trường chính thống, đẩy mô hình “danh sách trắng (whitelist)” trở thành chuẩn mực. Song song đó, lực lượng điều tra và các công ty phân tích blockchain liên tục nâng cấp kỹ thuật quan sát và phân tích dữ liệu ở tầng mạng lưới, mở rộng phạm vi truy vết.
Ở phía ngược lại, đội ngũ phát triển **từ Monero(XMR)** và cộng đồng người dùng phản ứng bằng các nâng cấp giao thức, điều chỉnh thiết kế mạng để bảo toàn ẩn danh. Các chợ darknet và một bộ phận người dùng cũng dịch chuyển dần sang những **từ tiền mã hóa** có mức riêng tư cao hơn, ưu tiên gần với “ẩn danh hoàn toàn”. Việc hoạt động **từ on-chain Monero(XMR)** vẫn ổn định, bất chấp bị cắt giảm niêm yết trên sàn tập trung, phản ánh cuộc “kéo co” liên tục giữa công nghệ và nhu cầu sử dụng này.
Trong ngắn hạn, xu hướng siết chặt quản lý nhiều khả năng còn tiếp diễn, khiến vị thế của **từ privacy coin** trong hệ sinh thái tài chính hợp pháp khó được cải thiện, đặc biệt về mặt thanh khoản tập trung. Tuy vậy, khi nghiên cứu về tầng mạng và các bản nâng cấp phần mềm như Fluorine Fermi vẫn liên tục được triển khai, công nghệ **từ quyền riêng tư trên blockchain** sẽ tiếp tục phát triển.
*bình luận*
Nếu **từ Bitcoin(BTC)** và Ethereum(ETH) đang trở thành “tài sản minh bạch” cho tài chính số chính thống, thì **từ Monero(XMR)** và các **từ privacy coin** nhiều khả năng sẽ giữ vai trò hạt nhân trong những tranh luận gay gắt nhất về ranh giới giữa giám sát tài chính, quyền riêng tư cá nhân và tự do giao dịch trong thị trường tiền mã hóa những năm tới.
Bình luận 0