Tin tức 
Thông tin Coin 
Về chúng tôi 
Vụ việc *Polymarket* mới đây tại Israel đang làm dấy lên tranh cãi gay gắt về *thị trường dự đoán* và *an ninh quốc gia*. Một quân nhân dự bị của Israel bị cáo buộc lợi dụng *thông tin mật* thu được trong quá trình phục vụ quân đội để đặt cược vào các chiến dịch quân sự tương lai trên Polymarket. Giới chức an ninh đánh giá đây không còn là hành vi đầu cơ đơn thuần mà đã chạm tới ngưỡng đe dọa an ninh, buộc câu chuyện đạo đức thông tin và khoảng trống quản lý của *nền tảng dự đoán phi tập trung* phải được xem xét lại.
Theo Times of Israel đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), giới chức Israel đã chính thức truy tố một quân nhân dự bị thuộc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và một dân thường với cáo buộc “xâm phạm nghiêm trọng an ninh quốc gia”. Hai người này bị nghi đã sử dụng dữ liệu quân sự chưa công khai, thu được trong quá trình phục vụ, để đặt cược trên Polymarket vào kết quả các chiến dịch quân sự sắp diễn ra. Vụ việc bị phát hiện sau một cuộc điều tra chung giữa Bộ Quốc phòng, cơ quan an ninh nội địa Shin Bet và cảnh sát Israel. Trong quá trình điều tra, nhiều quân nhân dự bị khác cũng đã bị triệu tập thẩm vấn.
Cơ quan điều tra cho rằng nhóm nghi phạm đã truy cập *thông tin mật* về kế hoạch tác chiến và dữ liệu an ninh nhạy cảm, sau đó chuyển hóa thành các lệnh đặt cược “xác suất thắng cao” trên một số thị trường cụ thể của Polymarket. Viện kiểm sát không chỉ truy tố tội danh liên quan tới an ninh mà còn bổ sung các cáo buộc như nhận hối lộ và cản trở điều tra (cản trở hoạt động tư pháp).
Hiện tòa án đã ban hành lệnh cấm đưa tin (gag order) đối với chi tiết vụ án. Vì vậy, tên chiến dịch quân sự, nguồn gốc cụ thể của thông tin, danh tính đầy đủ của những người liên quan, cũng như danh mục thị trường và quy mô giao dịch trên Polymarket đều chưa được công bố. Chỉ có một số thông tin chung được phép đưa ra công chúng.
Trong tuyên bố chung, Bộ Quốc phòng, Shin Bet và cảnh sát Israel nhấn mạnh việc dùng *thông tin mật* để đặt cược “gây ra mối đe dọa thực tế và nghiêm trọng đối với hoạt động của IDF và an ninh quốc gia”. Họ khẳng định các hành vi kiểu này sẽ được coi là tội phạm nghiêm trọng ở mức ưu tiên cao nhất và cam kết “xử lý không khoan nhượng” với mọi cá nhân sử dụng trái phép thông tin bí mật cho mục đích trục lợi tài chính.
“Bình luận”: Việc giới chức Israel dùng ngôn từ mạnh và xếp hành vi này ngang hàng với tội an ninh cho thấy họ coi *thị trường dự đoán* không khác gì một “kênh rửa tiền thông tin mật” nếu thiếu khung quản lý phù hợp.
Vụ việc hiện tại được xem là phần tiếp theo của nghi án rò rỉ thông tin an ninh Israel trên Polymarket từng gây ồn ào trước đó. Theo các nguồn tin địa phương, Shin Bet đã bắt đầu điều tra từ khoảng một tháng trước, khi phát hiện dấu hiệu cho thấy một người nội bộ trong hệ thống quốc phòng có thể đã dùng *thông tin mật* để đặt cược trên nền tảng này.
Tâm điểm lúc đó là một tài khoản có tên “ricosuave666” trên Polymarket. Tài khoản này bị cho là đã tham gia nhiều thị trường liên quan tới khả năng Israel tiến hành chiến dịch quân sự tại Iran vào khoảng tháng 6 năm 2025, và liên tục đưa ra các lệnh cược trùng khớp bất thường với diễn biến thực tế. Với một chủ đề nhạy cảm như hoạt động quân sự đối ngoại, độ chính xác cao trong dự đoán – vượt xa khả năng tiếp cận thông tin của nhà đầu tư cá nhân thông thường – đã làm dấy lên nghi ngờ về việc sử dụng *thông tin mật*.
Các bản tin tại Israel ước tính chủ tài khoản “ricosuave666” đã đặt cược với quy mô “hàng chục nghìn USD”, thu về tổng lợi nhuận khoảng 150.000 USD (tương đương khoảng 2,16 tỉ đồng). Khối lượng giao dịch này vượt xa mức trung bình tại nhiều thị trường dự đoán, trong khi tỷ lệ thắng tăng vọt từ một thời điểm nhất định, khiến cơ quan điều tra đặc biệt chú ý.
“Bình luận”: Với quy mô lợi nhuận và độ chính xác cao bất thường, trường hợp “ricosuave666” trở thành ví dụ điển hình cho rủi ro khi *thông tin mật* quân sự bị “chuyển hóa” thành vị thế tài chính trên *thị trường dự đoán*.
Polymarket là nền tảng *thị trường dự đoán* cho phép người dùng mua bán token gắn với khả năng xảy ra của một sự kiện – từ chính trị, kinh tế, thể thao cho tới các vấn đề toàn cầu. Người dùng đặt cược vào xác suất xảy ra của sự kiện, và nếu kết quả diễn ra đúng như dự đoán, họ nhận phần thưởng tương ứng. Về bề ngoài, hệ thống này khá giống mô hình “cá cược” dùng tiền mã hóa, nhưng về mặt chức năng, nó còn được mô tả như một “thị trường thông tin phân tán”, nơi giá token phản ánh quan điểm và dữ liệu của đám đông.
Nhờ cấu trúc đó, Polymarket thu hút đông đảo chuyên gia, nhà đầu tư cá nhân, nhà phân tích chính trị và cộng đồng nhà đầu tư tiền mã hóa. Trong ngành tiền mã hóa, nhiều tổ chức và nhà giao dịch đã sử dụng các tín hiệu giá trên Polymarket để phán đoán xác suất các sự kiện vĩ mô hoặc chính sách có thể tác động tới Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH) và các đồng lớn khác – chẳng hạn như khả năng thông qua ETF, thay đổi lãi suất hay quy định mới.
Tuy nhiên, chính bản chất “biến thông tin thành tiền” khiến nền tảng này đứng trước rủi ro bị lợi dụng bởi *thông tin mật* hoặc thông tin nội bộ. Trong khi thị trường chứng khoán truyền thống cấm rõ ràng hành vi giao dịch nội gián, thì *thị trường dự đoán* lại thường nằm ở vùng xám pháp lý tại nhiều quốc gia. Vụ việc Israel được xem như minh chứng đầu tiên mang tính biểu tượng cho việc *thông tin mật* ở cấp độ an ninh quốc gia có thể “chảy” vào nền tảng này và trở thành công cụ đầu cơ.
“Bình luận”: Khi ranh giới giữa “dự đoán dựa trên hiểu biết” và “giao dịch bằng *thông tin mật*” bị xóa nhòa, *thị trường dự đoán* rất dễ biến thành nơi hợp thức hóa lợi thế thông tin phi pháp.
Trong vài năm qua, Polymarket đã trở thành sân chơi quen thuộc với nhiều nhân vật nổi tiếng trong lĩnh vực tiền mã hóa và các nguồn vốn lớn. Đồng sáng lập Ethereum(ETH), Vitalik Buterin (Vitalik Buterin), từng công khai cho biết ông dùng Polymarket để “đặt cược ngược” lại những kết quả mà ông cho là phi lý, và đã kiếm được khoảng 70.000 USD (khoảng 1,01 tỉ đồng) chỉ trong năm ngoái.
Trên nền tảng này, không ít thị trường có chủ đề gây chú ý, ví dụ như so sánh xác suất “tới năm 2025 sẽ có xác nhận chính thức về sự tồn tại của sinh vật ngoài Trái đất” với xác suất “Bitcoin(BTC) vượt 200.000 USD”. Mỗi khi tâm lý thị trường biến động mạnh, những thị trường “dị” kiểu này lại được đem ra so sánh với các chỉ báo của nền kinh tế thực.
Sự tăng trưởng nhanh về người dùng và khối lượng giao dịch cũng kéo theo nhiều tranh cãi xoay quanh nguy cơ thao túng và lạm dụng thông tin trên Polymarket. Giới phân tích cảnh báo một số nhóm có thể lợi dụng sự bất đối xứng thông tin để bóp méo giá, trong khi những người nắm *thông tin mật* gần như có thể tìm kiếm lợi nhuận với rủi ro thấp. Khi đó, *thị trường dự đoán* không còn là công cụ “trí tuệ tập thể” mà trở thành sân chơi để một thiểu số có lợi thế thông tin chia nhau lợi nhuận.
Một nghiên cứu gần đây của nhóm học giả Đại học Columbia đã làm dày thêm nghi vấn về mức độ lành mạnh của Polymarket. Phân tích dữ liệu on-chain, nhóm này cho rằng có dấu hiệu *wash trading* (tự mua tự bán – giao dịch khống) bùng nổ trên nền tảng từ nửa cuối năm 2024.
Theo báo cáo, từ khoảng tháng 7 năm 2024, tỷ trọng giao dịch có mẫu hình giống *wash trading* trên Polymarket bắt đầu tăng rõ rệt và đến tháng 12 cùng năm đã tiệm cận ngưỡng 60% tổng khối lượng giao dịch. Hoạt động này kéo dài tới cuối tháng 4 năm 2025 rồi tạm hạ nhiệt, trước khi quay lại mức khoảng 20% tổng volume vào đầu tháng 10 năm đó.
*Wash trading* là hình thức tự tạo cung – cầu giả bằng cách mua bán qua lại giữa các ví liên quan, nhằm thổi phồng thanh khoản và độ “hot” của tài sản. Đây là một dạng thao túng thị trường đã nhiều lần bị chỉ trích trong thị trường phái sinh, NFT và các đồng altcoin, và việc phát hiện mô hình tương tự trên một *thị trường dự đoán* như Polymarket là tín hiệu cảnh báo đáng kể cho cả nhà đầu tư lẫn cơ quan quản lý.
“Bình luận”: Kết hợp *wash trading* với lợi thế *thông tin mật* tạo ra một môi trường mà giá cả vừa bị bóp méo bởi lượng giao dịch ảo, vừa bị chi phối bởi người sở hữu dữ liệu mà số đông không thể tiếp cận.
Vụ “bê bối an ninh Polymarket” tại Israel cho thấy hai mặt rõ rệt của *thị trường dự đoán*: khả năng phản ánh nhanh thông tin vào giá, và nguy cơ đẩy các loại *thông tin mật* vượt khỏi vòng kiểm soát của pháp luật. Nếu nguồn dữ liệu là công khai, *thị trường dự đoán* có thể trở thành công cụ hiệu quả cho việc tổng hợp kỳ vọng của xã hội. Nhưng khi đầu vào là thông tin quân sự hoặc nội bộ, vấn đề không chỉ dừng lại ở đạo đức đầu tư mà còn chạm tới nền tảng an ninh và pháp quyền.
Trong bối cảnh tòa án Israel vẫn duy trì gag order, câu hỏi đặt ra là giới chức điều tra sẽ công khai tới đâu về quá trình điều tra và các đề xuất cải cách, đồng thời Polymarket sẽ phản ứng như thế nào: tăng cường kiểm soát nội bộ, siết chặt KYC, hay nâng cấp hệ thống giám sát bất thường trên chuỗi. Khi *thị trường dự đoán* ngày càng chiếm vị trí quan trọng trong hệ sinh thái tiền mã hóa toàn cầu, vụ việc này trở thành phép thử cho cách các cơ quan quản lý vạch ra “lằn ranh” giữa thông tin, an ninh và đầu cơ – và cho việc liệu những nền tảng như Polymarket có thể phát triển bền vững mà không biến thành nơi hợp thức hóa việc mua bán *thông tin mật* hay không.
Bình luận 0