Bitcoin(BTC) lao dốc 40% chỉ trong một tháng do áp lực kết hợp từ quỹ đầu cơ, ngân hàng và thợ mỏ

Thị trường tiền mã hóa một lần nữa chao đảo khi Bitcoin(BTC) ghi nhận đợt sụt giảm mạnh lên tới 40% chỉ trong vòng một tháng. Được xem là một trong những cú điều chỉnh mạnh nhất kể từ đầu năm, đà lao dốc lần này của Bitcoin khiến nhiều nhà đầu tư không khỏi lo ngại, đặc biệt khi đồng tiền mã hóa lớn nhất thế giới lùi về mức 59.930 USD, thấp nhất kể từ đầu năm. Theo Bloomberg đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), mức giá hiện tại thấp hơn hơn 50% so với đỉnh lịch sử 126.200 USD được thiết lập vào tháng 10 năm ngoái.

Các chuyên gia nhận định ba yếu tố chính đang đè nặng lên đà phục hồi của Bitcoin: rủi ro từ quỹ đầu cơ châu Á, hoạt động phòng ngừa rủi ro (hedge) của các ngân hàng lớn đối với ETF Bitcoin, và sự rút lui của các thợ mỏ khỏi hoạt động khai thác để chuyển sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Áp lực bán đến từ quỹ đầu cơ Hong Kong

Một trong những nguyên nhân được cho là xuất phát từ chiến lược sử dụng đòn bẩy quá mức của các quỹ đầu cơ tại Hong Kong. Theo Parker White, Giám đốc vận hành của DeFi Development, nhiều quỹ đã vay đồng yên Nhật với lãi suất thấp để đầu tư vào các dạng quyền chọn liên quan đến ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ, đặc biệt là sản phẩm IBIT của BlackRock. Ghi nhận cho thấy, chỉ trong một phiên giao dịch, IBIT đã đạt khối lượng kỷ lục hơn 10,7 tỷ USD với phí quyền chọn vượt ngưỡng 900 triệu USD – mức hiếm thấy trên thị trường.

Tuy nhiên, trước diễn biến tăng giá chững lại của Bitcoin và khoản vay yên trở nên đắt đỏ hơn do điều chỉnh chính sách tiền tệ từ Tokyo, các quỹ này đã buộc phải bán tháo tài sản để đáp ứng yêu cầu ký quỹ. Các đồng tiền như Bitcoin và Solana(SOL) bị bán ra ồ ạt, càng khiến giá lao dốc nhanh hơn.

Bình luận: Trường hợp này phản ánh rõ rủi ro từ việc sử dụng đòn bẩy tài chính quá mức trong môi trường lãi suất đang thay đổi nhanh chóng.

Hành động phòng ngừa của ngân hàng Mỹ làm trầm trọng thêm

Arthur Hayes (Arthur Hayes), nhà đồng sáng lập nền tảng phái sinh BitMEX, cho rằng các ngân hàng như Morgan Stanley cũng góp phần vào đợt bán tháo thông qua nghiệp vụ phòng ngừa rủi ro với các sản phẩm tài chính phái sinh dựa trên ETF Bitcoin. Những sản phẩm này thường có cấu trúc bảo vệ vốn cho nhà đầu tư cá nhân, nhưng khi Bitcoin trượt khỏi các mức hỗ trợ quan trọng – như mốc 78.700 USD gần đây – các tổ chức phát hành buộc phải bán ra Bitcoin hoặc hợp đồng tương lai để giảm rủi ro.

Hiện tượng này kích hoạt "giao dịch delta hedge" quy mô lớn, và chính những đơn vị từng là nguồn cung thanh khoản lại trở thành tác nhân làm trầm trọng thêm giai đoạn bán tháo.

Bình luận: Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy thị trường có thể bị ảnh hưởng nặng nề bởi các sản phẩm tài chính phức tạp, dù ban đầu chúng được thiết kế để giảm thiểu rủi ro.

Thợ mỏ rút lui, đẩy hash rate sụt giảm

Một yếu tố ít được đề cập hơn nhưng vẫn quan trọng là sự dịch chuyển chiến lược của các thợ mỏ sang các ngành khác – đặc biệt là AI. Theo phân tích của chuyên gia Jezz Gibson, sự bùng nổ về nhu cầu trung tâm dữ liệu AI đang hút dòng vốn và hạ tầng khỏi hoạt động khai thác tiền mã hóa. Chẳng hạn, công ty Riot Platforms đã bán ra lượng Bitcoin trị giá 161 triệu USD để chuyển sang mô hình kinh doanh trung tâm dữ liệu. Gần đây, IREN – một doanh nghiệp khai thác quy mô lớn – cũng công bố kế hoạch xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ AI.

Hệ quả là tổng công suất của mạng Bitcoin – hay còn gọi là “tỷ lệ băm” (hash rate) – đã giảm 10 đến 40%. Công cụ phân tích Hash Ribbons chỉ ra dấu hiệu đầu hàng (capitulation) khi đường trung bình động 30 ngày cắt xuống dưới ngưỡng 60 ngày. Điều này thường đồng nghĩa với việc lợi nhuận của thợ mỏ đang bị đè ép nghiêm trọng và họ có thể buộc phải bán ra để duy trì hoạt động.

Trong khi đó, chi phí điện năng để khai thác một Bitcoin hiện rơi vào khoảng 58.160 USD, trong khi tổng chi phí sản xuất ước tính đã vượt 72.700 USD. Nếu giá thị trường không giữ được trên các ngưỡng này, khả năng nhiều đơn vị khai thác lâm vào tình trạng thua lỗ là rất cao.

Bình luận: Dữ liệu từ ví cá voi cũng cho thấy tâm lý thị trường đang rất thận trọng. Các ví có từ 10 đến 10.000 BTC đang giữ tỷ lệ thấp nhất trong tổng cung trong vòng 9 tháng qua, cho thấy xu hướng đứng ngoài quan sát đang gia tăng.

Tác động dây chuyền và rủi ro phía trước

Nhìn chung, đợt giảm giá mạnh của Bitcoin lần này là kết quả từ sự kết hợp của nhiều yếu tố đồng thời – gồm việc thanh lý bắt buộc từ các quỹ đầu cơ châu Á, động thái phòng ngừa rủi ro từ ngân hàng lớn và thay đổi chiến lược của các thợ mỏ. Mỗi yếu tố đều tương tác với nhau, tạo phản ứng dây chuyền khiến giá tài sản lao dốc khó kiểm soát.

Giới đầu tư cần quan sát kỹ thêm các yếu tố bên ngoài như động thái lãi suất tại Mỹ, biến động kinh tế vĩ mô toàn cầu và xu hướng phát triển của các đồng tiền thay thế để đánh giá khả năng phục hồi thật sự của thị trường tiền mã hóa – đặc biệt là với các tài sản đầu ngành như *Bitcoin(BTC)* hay *Ethereum(ETH)*.

Trong bối cảnh biến động hiện nay, việc duy trì sự thận trọng và chiến lược phân bổ hợp lý vẫn là ưu tiên hàng đầu dành cho các nhà đầu tư.