Vitalik Buterin: Layer 2 không còn là giải pháp mở rộng của Ethereum (ETH)

Vitalik Buterin: “Layer 2 không còn là giải pháp mở rộng cho Ethereum”

Ethereum đang dần thay đổi định nghĩa căn bản về cách thức mở rộng mạng lưới. Gần đây, Vitalik Buterin – nhà đồng sáng lập Ethereum – đã đưa ra nhận định gây chú ý khi cho rằng **Layer 2 (L2)** không còn giữ nguyên vai trò như một công cụ mở rộng của **Ethereum (ETH)**. Theo ông, nhiều dự án L2 hiện nay không còn kế thừa đầy đủ mức độ bảo mật gốc từ Ethereum như kỳ vọng ban đầu. Thay vào đó, chúng nên được xem là các hệ thống riêng biệt với chức năng và mục tiêu khác nhau.

Theo chia sẻ của Buterin trên X (trước đây là Twitter), nhiều hệ sinh thái **Layer 2** đã không đạt được tiến độ phát triển như kỳ vọng. Trong khi đó, **Ethereum mainnet** lại đang tiếp tục cải thiện đáng kể nhờ nâng cấp kỹ thuật nội tại, chẳng hạn như cắt giảm phí giao dịch và mở rộng khả năng xử lý giao dịch (thông qua tăng giới hạn gas dự kiến trong năm 2026). Buterin nhấn mạnh rằng các dự án L2 nên kế thừa tính toàn vẹn và khả năng chống kiểm duyệt của Ethereum, tuy nhiên nhiều hệ thống hiện tại không đáp ứng được yêu cầu này. Cụ thể, các mô hình như cầu nối multisig hay hệ thống kiểm duyệt có chọn lọc không đảm bảo được chuẩn bảo mật và phi tập trung.

Ông cũng lưu ý rằng một số dự án L2, do những bất cập về mặt kỹ thuật như vấn đề bảo mật ZK-EVM, yêu cầu pháp lý hoặc nhu cầu thị trường, hiện đã công khai từ bỏ mục tiêu đạt tới mô hình “phi tập trung cấp độ 2” được kỳ vọng trước đây. Buterin khẳng định: với xu hướng đó, các giải pháp L2 không còn phù hợp với khuôn khổ mở rộng của Ethereum. Thay vào đó, chúng nên được định nghĩa lại là những nền tảng độc lập, vận hành theo mục đích riêng.

Layer 2 giờ đây là hệ thống song hành, không phải vệ tinh mở rộng

Trước thực tế đó, Vitalik Buterin đề xuất cần phân loại các L2 dựa theo mức độ liên kết với Ethereum và tiêu chuẩn bảo mật cụ thể. Một số mạng lưới có thể vẫn dựa hoàn toàn vào Ethereum để đảm bảo an toàn, trong khi một số khác lại vận hành như một hệ thống độc lập với mô hình quản trị và bảo mật riêng biệt. Theo ông, người dùng nên lựa chọn L2 dựa trên năng lực và tính năng phù hợp với nhu cầu, không nên xem tất cả L2 là cùng một kiểu hạ tầng.

Bên cạnh chức năng mở rộng quy mô giao dịch, các mạng **Layer 2** cũng nên đóng vai trò là nền tảng cung cấp trải nghiệm chuyên biệt và giá trị thực tế. Buterin liệt kê một vài khả năng nổi bật mà các L2 có thể theo đuổi: môi trường máy ảo tùy chỉnh, tối ưu hóa cho các ứng dụng cụ thể, khả năng xử lý siêu nhanh, ứng dụng ngoài lĩnh vực tài chính, cấu trúc sắp xếp thứ tự giao dịch với độ trễ thấp, tích hợp oracles hoặc hệ thống giải quyết tranh chấp. Đặc biệt, ông nhấn mạnh rằng những nền tảng L2 tương tác trực tiếp với **Ethereum** hoặc tài sản của nó bắt buộc phải đạt ít nhất mô hình “phi tập trung cấp độ 1”.

Ethereum mainnet: trụ cột cốt lõi tiếp tục nâng cấp

Theo Buterin, một trong những yếu tố quan trọng giúp duy trì khả năng tương tác giữa các L2 với Ethereum là việc tích hợp “rollup precompile” – cơ chế cho phép mạng chính xác thực các bằng chứng ZK-EVM từ Layer 2. Ông tin rằng điều này sẽ mở đường cho mô hình mở rộng không phụ thuộc niềm tin trung gian, đồng thời cải thiện hiệu quả giao tiếp và tính bảo đảm giữa các mạng khác nhau.

Buterin dự đoán hệ sinh thái L2 trong tương lai sẽ tồn tại với đa dạng cấp độ tin cậy và mô hình bảo mật. Do đó, Ethereum cần đảm nhận vai trò cung cấp tiêu chuẩn đo lường “mức độ đảm bảo” rõ ràng cho từng giao thức, đồng thời tiếp tục nâng cao độ tin cậy và sức mạnh nội tại của chính mình.

Bình luận: Phát ngôn lần này không chỉ là đánh giá công nghệ, mà cho thấy một sự dịch chuyển mang tính triết lý trong chiến lược phát triển Ethereum. Quan hệ giữa **Ethereum** và các nền tảng **Layer 2** đang chuyển từ mô hình phụ thuộc đơn tuyến sang hướng hợp tác song song đa dạng – nơi mỗi nền tảng có thể phát triển theo thế mạnh riêng nhưng vẫn bảo toàn tính kết nối với hệ sinh thái gốc.

Tóm lại, trong bối cảnh ngày càng nhiều lớp giải pháp mở rộng được thử nghiệm, Buterin khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì tiêu chuẩn bảo mật cốt lõi của **Ethereum (ETH)** và xem các **L2** như những thực thể độc lập, hơn là phần mở rộng thụ động của mạng lưới.