Dự án blockchain tập trung vào quyền riêng tư – Zama – vừa ghi nhận sự phục hồi ấn tượng sau giai đoạn sụt giảm ngay khi ra mắt, cho thấy nhu cầu ngày càng tăng đối với công nghệ bảo vệ dữ liệu cá nhân trên chuỗi.
Theo dữ liệu thị trường ngày 4 (giờ địa phương), giá token của dự án Zama(ZAMA) đã tăng hơn 19% so với mức đáy trong tuần khi giao dịch quanh mốc 0,03 USD (khoảng 44.000 VNĐ), hồi phục từ mức thấp 0,0262 USD. So với mức giá cao nhất ngay sau khi phát hành (0,041 USD, tương đương khoảng 60.000 VNĐ), token hiện đang điều chỉnh gần 37%, nhưng đây được xem là đợt tăng đầu tiên sau khi niêm yết. Mức vốn hóa thị trường cũng đã đạt khoảng 68 triệu USD (xấp xỉ 950 tỷ VNĐ).
Zama là một dự án hạ tầng blockchain chú trọng vào quyền riêng tư, chính thức ra mắt ngày 3 vừa qua. Dự án được thiết kế để cung cấp các “hợp đồng thông minh bảo mật” (Confidential Smart Contract) hoạt động trên Ethereum(ETH) và các mạng lưới layer-2. Thay vì xây dựng blockchain riêng, Zama đóng vai trò là một lớp “bảo mật riêng tư” tích hợp trên các mạng công khai hiện có. Token ZAMA được sử dụng để thanh toán phí mạng và staking trong hệ sinh thái này.
Cốt lõi công nghệ của Zama là “Mã hóa đồng hình hoàn toàn” hay Fully Homomorphic Encryption (FHE). Đây là công nghệ cho phép xử lý dữ liệu được mã hóa mà không cần giải mã – từ đó bảo đảm các hành vi on-chain như giao dịch, lưu trữ tài sản hay chiến lược đầu tư đều được bảo vệ hoàn toàn trong khi vẫn đảm bảo tính minh bạch. Theo nhóm phát triển, Zama là đơn vị đầu tiên triển khai FHE đạt mức sử dụng thực tế trên mạng Ethereum.
Dự án từng được CoinList tổ chức bán token đấu giá on-chain với mức định giá pha loãng hoàn toàn khoảng 55 triệu USD (gần 803 tỷ VNĐ). Zama cũng nhận được khoản đầu tư lên tới 130 triệu–184 triệu USD (tương đương 1.900–2.687 tỷ VNĐ) từ các tổ chức đầu tư có tiếng như Multicoin Capital và Pantera Capital.
Trong bối cảnh bảo mật dữ liệu cá nhân ngày càng được chú trọng, nhiều chuyên gia cho rằng công nghệ mã hóa như FHE có thể trở thành xu hướng chủ đạo vào năm 2026. Không chỉ Zama, nhiều dự án tiền mã hóa lấy quyền riêng tư làm trọng tâm như Zcash(ZEC), Monero(XMR) hay Dash(DASH) cũng đang ghi nhận sự quan tâm trở lại từ nhà đầu tư do lo ngại từ phía cơ quan quản lý về việc truy vết lịch sử giao dịch và định danh người dùng on-chain.
Ở góc độ xu hướng, công ty đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz nhận định trong báo cáo gần đây rằng “các công nghệ về quyền riêng tư sẽ trở thành thành phần thiết yếu trong hạ tầng blockchain”. Đây cũng là lý do khiến sự hồi phục của Zama được xem như một tín hiệu tích cực, phản ánh sự đánh giá lại từ thị trường đối với giá trị của các dự án tập trung vào bảo vệ người dùng.
Với sự gia tăng nhu cầu sử dụng các ứng dụng phi tập trung như DeFi và NFT, người dùng bắt đầu yêu cầu nhiều hơn về khả năng ẩn danh giao dịch và bảo vệ tài sản cá nhân. Zama đang bắt nhịp với dòng chảy đó thông qua việc áp dụng công nghệ FHE và tiếp cận thị trường một cách có chiến lược.
Bình luận: Việc Zama nhanh chóng quay lại mốc vốn hóa gần 1.000 tỷ VNĐ không chỉ giúp xoa dịu lo ngại sau đợt sụt giảm đầu ra mắt, mà còn mở ra khả năng áp dụng rộng rãi của lớp bảo mật – một thành phần vốn bị đánh giá thấp trong giai đoạn đầu phát triển blockchain. Nếu tiếp tục chứng minh được tính ổn định và thân thiện với người dùng, dự án có thể trở thành một “cầu nối” giúp công nghệ quyền riêng tư tiến gần hơn với ứng dụng thực tế vào năm 2026.
Từ khóa: “Zama”, “token ZAMA”, “mã hóa đồng hình hoàn toàn”, “FHE”, “quyền riêng tư on-chain”
Bình luận 0