Doanh nghiệp đào Bitcoin lớn nhất Nga – BitRiver đối mặt nguy cơ phá sản

Nga: Doanh nghiệp khai thác Bitcoin lớn nhất đứng bên bờ vực phá sản

Doanh nghiệp khai thác Bitcoin(BTC) lớn nhất nước Nga – BitRiver – đang đối mặt nguy cơ phá sản, sau hàng loạt khủng hoảng tài chính và pháp lý. Công ty mẹ vướng nợ khổng lồ, khu vực cấm khai thác, xung đột về hợp đồng năng lượng và cả rắc rối pháp lý của CEO đang khiến toàn bộ hệ thống doanh nghiệp chao đảo.

Theo hãng tin Forklog đưa hôm 27 (giờ địa phương), Tòa án trọng tài tại vùng Sverdlovsk đã chính thức mở quy trình “giám sát” với Fox Group of Companies, công ty mẹ nắm 98% vốn BitRiver. Đây là giai đoạn đầu tiên trong thủ tục phá sản. Điều này xuất phát từ vụ kiện đòi nợ gần 9,2 triệu USD (tương đương khoảng 134 tỷ đồng) của Infrastructure of Siberia – doanh nghiệp thuộc tập đoàn năng lượng En+.

BitRiver từng chiếm hơn một nửa thị trường đào Bitcoin tại Nga, với hệ thống 15 trung tâm dữ liệu và hơn 175.000 máy đào trải trên toàn quốc, tiêu thụ tổng cộng 533 MW điện. Chỉ riêng năm 2023, BitRiver thu về hơn 129 triệu USD (gần 1.879 tỷ đồng). Tuy nhiên, công ty giờ đây đang ở trong “tình trạng sống còn”.

Hợp đồng thiết bị và rắc rối pháp lý châm ngòi khủng hoảng

Nguồn cơn của khủng hoảng là tranh chấp trong hợp đồng cung cấp thiết bị. BitRiver nhận hơn 700 triệu ruble (xấp xỉ 134 tỷ đồng) từ Infrastructure of Siberia để cung cấp thiết bị khai thác, nhưng hàng không được giao và hợp đồng bị hủy bỏ. Phía En+ sau đó đệ đơn kiện đòi hoàn tiền và bồi thường chậm trễ, và đã được tòa án Irkutsk hoàn toàn chấp thuận vào tháng 4 năm 2025.

Bình luận về vụ việc, CEO Igor Runets cho rằng thiết bị đã được giao đủ và vụ việc đang được công ty mẹ Fox Group kháng cáo. Trong cuộc phỏng vấn với Forklog, ông Runets cho biết “hoạt động đã được khôi phục bình thường, nhưng việc đóng cửa cục bộ trong tháng 12 năm ngoái đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho BitRiver Rus và các công ty con”. BitRiver hiện đang chuẩn bị khởi kiện đòi bồi thường từ En+.

Mặc dù vậy, theo cơ quan thi hành án, phần lớn tài sản của Fox Group hiện không đủ để thanh toán nợ. Điều này dọn đường cho nguy cơ phá sản chính thức, cùng rủi ro phong tỏa tài chính đối với toàn bộ tập đoàn.

Lệnh cấm khai thác và tranh chấp năng lượng gia tăng rủi ro

Thêm vào đó, môi trường khai thác tại Nga ngày càng kém thuận lợi. Trung tâm khai thác ở miền Nam Irkutsk mà BitRiver vận hành đã bị buộc ngừng hoạt động từ tháng trước vì lệnh cấm khai thác khu vực. Một trung tâm dữ liệu mới có công suất 100MW đặt tại Buryatia vẫn chưa thể khởi động được. Chính quyền địa phương dự kiến sẽ cấm hoàn toàn mọi hoạt động khai thác trong khu vực từ năm 2026.

Tại Ingushetia, một cơ sở có công suất 40MW dù đã bị cấm vào tháng 2 năm 2025 vẫn tiếp tục hoạt động trái phép và vừa bị chính quyền cưỡng chế đóng cửa. Trong khi đó, các tranh chấp về tiền điện cũng đang leo thang. Đơn vị phân phối điện thuộc tập đoàn Faraday, đối tác của BitRiver, đã mất quyền giao dịch thị trường điện bán buôn từ tháng 8 năm 2025. Tập đoàn En+ cùng công ty lưới điện Irkutsk đang theo đuổi hai vụ kiện đòi nợ lần lượt trị giá 174 triệu ruble và 830 triệu ruble.

CEO bị quản thúc tại gia, rúng động bộ máy quản trị

Khủng hoảng nội bộ lên đến đỉnh điểm khi ông Igor Runets mới đây bị bắt giữ bởi cơ quan tư pháp Nga. Ông bị truy tố với ba tội danh khác nhau, bao gồm che giấu tài sản để trốn thuế, hiện đang bị quản thúc tại gia và chờ phiên xét xử tiếp theo. Theo thông tin từ Forklog, luật sư người đại diện có thời hạn kháng cáo đến thứ Tư tuần này.

BitRiver vốn đã là mục tiêu trừng phạt quốc tế. Năm 2022, Mỹ đưa công ty vào danh sách cấm vận vì liên quan tới chiến sự tại Ukraine, chặn đứng khả năng tiếp cận thị trường phương Tây. Đến năm 2023, tập đoàn tài chính SBI của Nhật cũng chính thức chấm dứt mọi hợp tác với BitRiver khi quyết định rút khỏi Nga.

Nhu cầu vẫn còn cao, nhưng tương lai ngành khó đoán

Bất chấp khủng hoảng của BitRiver, dữ liệu từ Cơ quan điều phối lưới điện Nga cho thấy nhu cầu khai thác vẫn cao. Dự kiến trong năm 2025, tổng công suất điện kết nối cho các tổ chức khai thác và trung tâm dữ liệu sẽ đạt 4GW, tăng 33% so với năm 2024.

Theo báo cáo của hãng nghiên cứu Modor Intelligence, thị trường trung tâm dữ liệu Nga sẽ tăng trưởng trung bình 14,41% mỗi năm cho đến hết năm 2031. Một số chuyên gia bình luận rằng sự sụp đổ của BitRiver có thể tạo ra “khoảng trống thị trường quý giá” cho các doanh nghiệp khác. Tuy vậy, khi rủi ro pháp lý và xung đột năng lượng vẫn còn dai dẳng, ngành khai thác tiền mã hóa của Nga sẽ khó duy trì được ổn định trong ngắn hạn.

Từ khóa: “BitRiver”, “phá sản”, “Bitcoin”