EU chính thức áp thuế tiền mã hóa từ 2026, DeFi tạm thời được miễn

Liên minh châu Âu (EU) chính thức triển khai quy định thuế mới đối với tiền mã hóa từ năm 2026 thông qua cơ chế báo cáo DAC8. Tuy nhiên, các nền tảng tài chính phi tập trung (DeFi) tạm thời được loại khỏi phạm vi áp dụng. Dù vậy, theo nhiều chuyên gia, đây chỉ là bước đi chiến lược ngắn hạn chứ không phải “kẽ hở vĩnh viễn”.

Theo Cointelegraph đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), ông Colby Mangel — cựu cố vấn của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), người từng tham gia xây dựng khung thuế tài sản tiền mã hóa (CARF) — nhận định việc EU loại DeFi khỏi danh sách chịu thuế không phải là bỏ qua mà là “cách tiếp cận hợp lý”. Ông giải thích: “Chính phủ muốn ưu tiên xử lý các lĩnh vực có thể thực thi ngay. Loại trừ DeFi chỉ là bước đầu trong chiến lược điều chỉnh toàn diện.”

Hiện tại, ông Mangel đang giữ vai trò lãnh đạo bộ phận giải pháp chính phủ toàn cầu tại công ty dữ liệu blockchain TaxBit.

Theo quy định mới, DAC8 yêu cầu các sàn giao dịch và tổ chức lưu ký tiền mã hóa tại EU phải thu thập thông tin người dùng và báo cáo cho cơ quan thuế. Các tiêu chuẩn báo cáo được xây dựng dựa trên khung CARF của OECD và sẽ là nền tảng cho việc chia sẻ dữ liệu xuyên biên giới trong khối. Các quốc gia thành viên EU phải tích hợp DAC8 vào luật nội địa từ cuối năm ngoái, với lần chia sẻ thông tin đầu tiên sẽ diễn ra từ năm 2027.

Tuy nhiên, bởi mạng lưới DeFi hoạt động mà không có trung tâm quản lý cụ thể, cũng như không trực tiếp cung cấp dịch vụ lưu ký, nên hiện vẫn nằm ngoài phạm vi của DAC8. Điều này dẫn tới sự “mất cân bằng trong quy định” giữa các doanh nghiệp tập trung và nền tảng phi tập trung.

Bình luận: Trường hợp của DeFi cho thấy thách thức lớn trong việc bắt kịp tốc độ phát triển công nghệ của các cơ quan quản lý truyền thống.

FATF và xu hướng tích hợp DeFi vào khung pháp lý AML

Việc tạm thời miễn áp thuế cho DeFi cũng cho thấy mối liên kết chặt chẽ với quy định về phòng chống rửa tiền (*AML*). Như trường hợp của Lực lượng Đặc nhiệm Hành động Tài chính (*FATF*), tổ chức quốc tế chuyên đặt ra chuẩn mực chống rửa tiền, vốn có tầm ảnh hưởng mạnh đến hướng điều chỉnh tiền mã hóa của nhiều quốc gia.

Ông Mangel cho biết: “Sự phối hợp giữa FATF và OECD hiện rất chặt chẽ. Rất có thể DeFi sẽ dần được điều chỉnh theo khung AML.”

Trong một báo cáo phát hành vào tháng 6 năm ngoái, FATF lưu ý rằng nhiều thành viên tổ chức vẫn gặp khó khăn trong việc tích hợp DeFi vào khung pháp lý hiện hành. Dù 47 quốc gia trong số các thành viên giảm định rằng một số nền tảng DeFi phải đăng ký dưới vai trò “nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo (VASP)” tương tự như sàn giao dịch tập trung, chỉ có 4 quốc gia thực sự xác định và đăng ký được các nền tảng này. Điều đó cho thấy khoảng cách lớn giữa mục tiêu giám sát và năng lực thực tế.

‘Shopping quyền tài phán’ – nguy cơ mới trong kiểm soát thuế tiền mã hóa

Khi các sàn giao dịch tập trung bắt đầu tuân thủ quy định DAC8 bằng cách cung cấp thông tin người dùng, các cơ quan thuế sẽ dễ dàng trao đổi dữ liệu liên quốc gia hơn. Hệ quả là xu hướng dịch chuyển sang những quốc gia có quy định lỏng lẻo hơn — hay còn gọi là “shopping quyền tài phán” — có thể gia tăng.

Mangel cho biết: “OECD đang theo dõi sát xu hướng dịch chuyển hoạt động của các nền tảng tiền mã hóa để tránh quy định chặt chẽ. Tuy nhiên, một khi tiêu chuẩn thuế và AML toàn cầu được đồng bộ, không gian để lách luật gần như sẽ biến mất.”

Bình luận: Việc các cơ quan quốc tế theo đuổi thiết lập một mạng lưới giám sát chặt chẽ cho thấy quyết tâm đưa thị trường tiền mã hóa vào khuôn khổ pháp lý rõ ràng.

Kết luận: DeFi không còn là “vùng xám” vĩnh viễn

Rõ ràng, cả DAC8 và CARF đều ưu tiên áp dụng quy định cho những nền tảng có tổ chức trung tâm rõ ràng. Còn các mạng lưới phi tập trung như DeFi, do tính ẩn danh cao và cơ cấu phân tán, đang được để lại điều chỉnh sau. Tuy nhiên, các tổ chức như OECD và FATF khẳng định rõ ràng DeFi không bị “miễn trừ vĩnh viễn”.

Khi quy trình chuẩn hóa báo cáo thuế toàn cầu và quy định AML mở rộng, các nền tảng DeFi chắc chắn sẽ dần bị đưa vào phạm vi chịu giám sát.

Như vậy, việc DeFi tạm thời miễn bị quy định trong DAC8 không đồng nghĩa với “kẽ hở mãi mãi”. Ngược lại, đây là chỉ dấu cho thấy sự thay đổi đang đến gần trong hệ thống pháp lý đối với *tiền mã hóa*, đặc biệt là với các nền tảng *DeFi* hiện nay.