Chuỗi khối mở lối cho thị trường tài trợ thương mại 9.000 nghìn tỷ USD

Công nghệ chuỗi khối nhắm tới thị trường tài trợ thương mại 9.000 nghìn tỷ USD

Tài trợ thương mại — một lĩnh vực quan trọng của hệ thống tài chính toàn cầu với quy mô lên tới 9,7 nghìn tỷ USD (tương đương khoảng 1.421.000 nghìn tỷ đồng) — đang trở thành mục tiêu mới của *công nghệ chuỗi khối (blockchain)*. Theo Reuters đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), lĩnh vực từ lâu vốn bị xem là chậm tiếp cận đổi mới này, đang chứng kiến làn sóng chuyển dịch số nhờ tiềm năng đột phá từ chuỗi khối.

Tài trợ thương mại bao gồm việc cung cấp nguồn vốn và tín dụng cho các giao dịch hàng hóa và dịch vụ xuyên biên giới. Dù đóng vai trò là “mạch máu kinh tế toàn cầu”, lĩnh vực này vẫn gắn bó chủ yếu với giấy tờ thủ công, quy trình lỗi thời và mức độ số hóa rất thấp. Đặc biệt, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường bị hạn chế tiếp cận tài chính, dẫn đến khoảng cách tài trợ thương mại toàn cầu trị giá khoảng 2,5 nghìn tỷ USD (gần 366.400 nghìn tỷ đồng). Đây chính là khoảng trống mà *chuỗi khối* có thể lấp đầy.

Từ số hóa đến mã hóa tài sản: Làn sóng chuyển đổi chưa từng có

Tài trợ thương mại hiện đang cần tương tác chặt chẽ giữa hơn 10 đối tác như ngân hàng, công ty vận tải, hải quan, đơn vị bảo hiểm… Điều đó đồng nghĩa với việc hàng trăm loại giấy tờ khác nhau phải được tạo lập, trao đổi và kiểm chứng. Việc này không chỉ gây chậm trễ mà còn thường xuyên dẫn đến rủi ro gian lận và xử lý chéo.

Việc áp dụng *công nghệ chuỗi khối* giúp đơn giản hóa đáng kể toàn bộ tiến trình. Các tài liệu cốt lõi như hóa đơn, đơn đặt hàng, vận đơn có thể được ghi nhận trực tiếp trên chuỗi, cho phép mọi đối tượng trong hệ sinh thái xác thực tính nguyên bản theo thời gian thực. Nhờ đó, vai trò trung gian mất đi và tình trạng chờ đợi được rút gọn. *Từ khoá: chuỗi khối* cũng cung cấp tiêu chuẩn thống nhất, giúp giảm đáng kể khúc mắc phát sinh do sự khác biệt trong quy trình kế toán và tiêu chuẩn giữa các quốc gia.

Khi tiến xa hơn đến *mã hóa tài sản (token hoá)*, các quyền yêu cầu thanh toán, như khoản phải thu, có thể được chuyển thành token kỹ thuật số. Điều này tạo ra lớp tài sản có khả năng thanh toán tức thời — dù ở quốc gia hay khu vực tài chính nào — từ đó cải thiện tính thanh khoản đáng kể. Với các doanh nghiệp tại thị trường mới nổi, đây là cơ hội để tiếp cận vốn chưa từng có qua *chuỗi khối*.

Luật pháp tạo điều kiện: Cửa ngõ hợp pháp cho chuỗi khối trong thương mại

Trước đây, việc số hóa tài liệu thương mại gặp rào cản vì thiếu nền tảng pháp lý. Tuy nhiên, xu hướng hiện tại đang thay đổi rõ rệt.

Liên Hợp Quốc đã đưa ra “Luật mẫu về hồ sơ chuyển nhượng điện tử (MLETR)”, tạo nền tảng để các văn bản số có giá trị pháp lý tương đương bản cứng. Anh đã thông qua Đạo luật Văn bản Thương mại Điện tử năm 2023, chính thức công nhận giá trị pháp lý của tài liệu điện tử. Tại Mỹ, dự luật GENIUS dự kiến có hiệu lực trong năm 2025 sẽ thiết lập chuẩn mực liên bang cho tiền ổn định (stablecoin), đi kèm yêu cầu dự trữ 100%, từ đó thúc đẩy tính hợp pháp của thanh toán dựa trên *blockchain*.

Kết hợp giữa tài liệu số được pháp luật công nhận và stablecoin được quy định rõ ràng, mô hình tài trợ thương mại theo phương thức *on-chain* hợp pháp và có thể mở rộng đang trở thành hiện thực.

Sân khấu tiếp theo của mã hóa tài sản chính là tài trợ thương mại

Thị trường mã hóa tài sản đã vượt quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng với sự tham gia của các loại tài sản như trái phiếu chính phủ Mỹ, trái phiếu doanh nghiệp và quỹ đầu tư. Dự báo cho thấy quy mô thị trường này có thể đạt tới 16 nghìn tỷ USD (khoảng 2.345.000 nghìn tỷ đồng) vào năm 2030. Tuy nhiên, tỷ trọng của lĩnh vực tài trợ thương mại vẫn còn rất nhỏ — điều này không phải là điểm yếu mà là tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ.

Các cảng biển, cơ quan hải quan và ngân hàng toàn cầu hiện đang gấp rút số hóa dữ liệu giao thương. Song song đó, các nền tảng tài chính phi tập trung trong khuôn khổ quy định (DeFi hợp pháp) cũng liên tục ra đời, tạo cơ hội để các tài sản thương mại truyền thống được chuyển hóa và lưu thông theo mô hình *on-chain*.

Bình luận: Đây có thể là bước ngoặt giúp gia tăng mức độ tiếp cận và năng suất trong thị trường thương mại quốc tế, không chỉ là bước tiến về kỹ thuật mà còn là đòn bẩy để thúc đẩy tăng trưởng toàn cầu.

Tài trợ thương mại là phép thử thực sự của chuỗi khối

Nơi giao thoa của tài chính, công nghệ và thương mại chính là tài trợ thương mại — lĩnh vực hoàn hảo để *công nghệ chuỗi khối* phát huy tối đa thế mạnh. Các yếu tố nền tảng như khung pháp lý, công nghệ và nhu cầu thực tế từ thị trường đều đã sẵn sàng. Điều còn lại là khả năng mở rộng và kiểm chứng trên quy mô toàn cầu. Chúng ta đang tiến đến “điểm tới hạn” nơi lý thuyết được thay thế bằng thực tiễn vận hành.

Tương lai của *chuỗi khối* trong tài trợ thương mại sẽ không đơn thuần là về hiệu suất. Đó còn là việc mở ra cánh cửa để nhiều doanh nghiệp, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển, có cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu một cách công bằng hơn. Khi giá trị thương mại toàn cầu được đưa lên chuỗi, thời gian chính là tiền, và ai nắm bắt sớm sẽ là người dẫn dắt cuộc chơi.

Từ khóa nhấn mạnh: “*chuỗi khối*”, “*mã hóa tài sản*”, “*tài trợ thương mại*”