Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng tài chính toàn cầu qua nền tảng tiền mã hóa mBridge

Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng tài chính toàn cầu thông qua nền tảng tiền mã hóa ‘mBridge’

Nền tảng thanh toán xuyên biên giới dựa trên tiền kỹ thuật số ngân hàng trung ương (CBDC) do Trung Quốc dẫn dắt – mBridge – đã đạt tổng giá trị giao dịch hơn 75 tỷ USD (khoảng 110,6 nghìn tỷ VND), theo thông tin từ hội đồng tư vấn Atlantic Council công bố ngày 24 (giờ địa phương). Sự tăng trưởng đáng chú ý của hệ thống này đang củng cố tham vọng xây dựng một mạng lưới thanh toán phi phụ thuộc vào đồng USD, với “từ” tiền mã hóa như một trụ cột chiến lược.

Theo Atlantic Council, tính đến thời điểm hiện tại, mBridge đã xử lý hơn 4.000 giao dịch xuyên quốc gia, với tổng giá trị khoảng 55,5 tỷ USD (gần 81,8 nghìn tỷ VND). Con số này tăng gấp 2.500 lần so với thời điểm hệ thống bắt đầu vận hành thử nghiệm năm 2022.

Hiện có 5 ngân hàng trung ương tham gia mBridge gồm Trung Quốc, Hong Kong, Thái Lan, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất (UAE). Đáng chú ý, đồng Nhân dân tệ số (e-CNY) đang chiếm đến khoảng 95% tổng lượng thanh toán trên nền tảng này, cho thấy Trung Quốc đang là lực lượng dẫn dắt chủ chốt trong hệ sinh thái mBridge.

Bình luận: Với tỷ lệ áp đảo đó, Trung Quốc cho thấy họ đang định hình tiêu chuẩn mới cho thanh toán quốc tế dựa trên công nghệ "từ" blockchain và "từ" CBDC.

Tiền mã hóa Trung Quốc tiến hóa thành tiền gửi kỹ thuật số

Không chỉ triển khai quốc tế, Trung Quốc cũng tăng tốc phổ cập đồng e-CNY trong nước. Theo số liệu mới nhất được Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) công bố, từ khi ra mắt, e-CNY đã được sử dụng trong hơn 3,4 tỷ giao dịch với tổng giá trị 16,7 nghìn tỷ Nhân dân tệ (khoảng 2,46 nghìn tỷ USD, tương đương 362,1 nghìn tỷ VND), tăng hơn 800% so với năm trước.

Trung Quốc đang từng bước chuyển đổi e-CNY từ phương thức thanh toán thành loại "từ" tiền gửi kỹ thuật số. Một khuôn khổ pháp lý mới đã cho phép các ngân hàng thương mại trả lãi cho số dư e-CNY của người dùng, mở rộng vai trò của đồng tiền này từ thanh toán sang lưu trữ giá trị và giao dịch xuyên biên giới.

Phó Thống đốc PBoC Lưu Lỗi (Liu Lei) phát biểu: “e-CNY đang chuyển mình thành một dạng tiền gửi kỹ thuật số, điều này sẽ định hình lại toàn bộ cấu trúc cung tiền tại Trung Quốc”.

Khoảng trống mà BIS để lại và tham vọng xa hơn của Trung Quốc

Sự phát triển thần tốc của mBridge và e-CNY được xem như một phần của chiến lược quốc tế hóa tiền tệ của Bắc Kinh. Theo nhà phân tích Alisha Czernicki tại Atlantic Council, “từ” mBridge không nhằm thách thức trực tiếp hệ thống thanh toán dựa trên USD, mà là một phương án thanh toán song song bên ngoài hệ thống đó – như một con đường "từ" vòng tránh lệnh trừng phạt có thể xảy ra.

Tuy nhiên, Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) – một cơ quan từng đồng khởi xướng mBridge – đã chính thức rút khỏi dự án này từ năm 2024. Dù lý do được công bố là mBridge đã “đạt đến giai đoạn tốt nghiệp”, nhiều chuyên gia cho rằng lo ngại về việc nền tảng này bị lợi dụng để né các lệnh cấm vận từ Mỹ là nguyên nhân chính cho sự rút lui.

Tổng thư ký của BIS, ông Agustín Carstens, khẳng định mBridge “không phải là dự án của BRICS”, đồng thời nhấn mạnh: “hệ thống của BIS không cho phép các quốc gia chịu trừng phạt tiếp cận”. Tuy nhiên, 5 quốc gia đang tham gia mBridge đều thuộc nhóm BRICS hoặc đang trong quá trình gia nhập khối này, khiến dự án được gắn với biểu tượng của một hệ thống thanh toán “không USD”.

Hiện tại, BIS đã chuyển trọng tâm sang một sáng kiến khác – Project Agorá – do các ngân hàng trung ương phương Tây như Mỹ và châu Âu dẫn dắt, thể hiện một giai đoạn mới trong cuộc cạnh tranh thiết lập trật tự tài chính toàn cầu dựa trên “từ” tiền kỹ thuật số và “từ” blockchain.

Bình luận: Sự chia tách giữa mBridge và Project Agorá là một dấu hiệu cho thấy thế giới tiền mã hóa đang trở thành chiến trường cạnh tranh địa chiến lược, không chỉ là công nghệ tài chính đơn thuần.

Kết luận

Sự phát triển mạnh mẽ của mBridge cùng “từ” đồng Nhân dân tệ số đang đặt nền móng cho một hệ sinh thái tài chính phi USD mà Trung Quốc đóng vai trò trung tâm. Dù không đối đầu trực diện với hệ thống tài chính phương Tây, Bắc Kinh đang khéo léo mở rộng ảnh hưởng toàn cầu thông qua chiến lược CBDC. Trong bối cảnh các dự án như Project Agorá hình thành, cuộc đua kiến tạo tương lai của hệ thống thanh toán quốc tế bằng “từ” tiền mã hóa đang chính thức bắt đầu.