Theo bài viết đăng ngày 24 (giờ địa phương) trên nền tảng X (trước đây là Twitter), đồng sáng lập Ethereum(Ethereum: ETH) – Vitalik Buterin – đã công bố kế hoạch lấy năm 2026 làm “năm phục hồi các giá trị cốt lõi” của Ethereum, khẳng định mục tiêu đưa mạng lưới quay trở lại với tầm nhìn ban đầu về tính phi tập trung và tự chủ cho người dùng.
Vitalik Buterin nhận định, trong quá trình phổ cập kéo dài suốt một thập kỷ, Ethereum đã dần đánh mất các giá trị ban đầu do chạy theo sự thuận tiện công nghệ. Ông tuyên bố lấy lại những “giá trị bị đánh đổi” này và khơi mào một lộ trình đổi mới mạnh mẽ cả về kỹ thuật lẫn triết lý.
Tái thiết phi tập trung: Trọng tâm vào khả năng chạy node toàn phần cá nhân
Trọng tâm trong kế hoạch của Buterin là phục hồi khả năng chạy node toàn phần (full node) một cách dễ dàng cho người dùng phổ thông. Ông đề xuất áp dụng các công nghệ như ZK-EVM (Zero-Knowledge Ethereum Virtual Machine) và BAL (Block Access List) để giảm yêu cầu phần cứng, qua đó giúp người dùng có thể xác minh mạng Ethereum ngay từ máy tính cá nhân.
Buterin bình luận: “Nhờ có ZK-EVM và BAL, người dùng sẽ sớm có thể tự chạy node trên PC của mình mà không cần đến server hay cấu hình máy chuyên dụng như trước đây”.
Ngoài ra, bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư cũng là các điểm cải tiến đáng chú ý. Với dự án Helios, dữ liệu từ node sẽ được người dùng tự xác minh chứ không còn hoàn toàn phụ thuộc vào nhà cung cấp. Đồng thời, công nghệ Oblivious RAM (bộ nhớ truy xuất ngẫu nhiên ẩn danh) sẽ giúp ẩn danh các hành vi truy cập, từ đó gia tăng khả năng sử dụng DApp một cách riêng tư.
Về mặt ví tiền mã hóa, ông đề xuất loại ví “khôi phục có độ trễ thời gian” giúp người dùng phục hồi tài sản kể cả khi mất cụm từ khôi phục (seed phrase) mà không tạo ra lỗ hổng “cửa sau” dễ bị khai thác. Đồng thời, chức năng thanh toán riêng tư cũng sẽ được tích hợp trực tiếp vào giao diện ví, đánh dấu sự thay đổi lớn so với mô hình thanh toán minh bạch hiện tại.
Trong lĩnh vực DApp, Buterin cảnh báo về xu thế lệ thuộc vào mô hình máy chủ tập trung. Ông đề xuất mở rộng sử dụng các giao diện dựa trên công nghệ on-chain như IPFS, hướng đến cấu trúc phi tập trung thực sự.
“Dừng lại trước khi trượt sâu hơn vào xu hướng tập trung hóa”
Buterin cảnh báo rằng Ethereum đã đi chệch khỏi định hướng ban đầu trong suốt 10 năm qua. Việc ngày càng khó khai thác và vận hành node do yêu cầu phần cứng tăng cao, cùng với các ứng dụng phi tập trung ngày càng dựa nhiều vào mô hình client-server, đã khiến quyền riêng tư và sự tự chủ của người dùng bị tổn hại.
“Tất cả những sự đánh đổi nhằm phục vụ cho việc mở rộng Ethereum cần phải dừng lại. Đây không phải một quá trình có thể hoàn thành sớm – sẽ không thể làm xong trong bản nâng cấp Kohaku tiếp theo, cũng như trong các đợt hard fork liền kề – nhưng là bước đi cần thiết để Ethereum trở thành một hệ sinh thái tốt hơn”, Buterin khẳng định.
Ethereum bước vào giai đoạn chuyển mình lớn
Tuyên bố trên được đưa ra trong bối cảnh mạng Ethereum đang có những thay đổi quan trọng về mặt công nghệ. Công nghệ ZK-EVM đã được tích hợp vào mainnet và hệ thống mở rộng layer 2 – PeerDAS – cũng bắt đầu hoạt động.
Song song đó, mạng lưới vừa hoàn tất đợt hard fork mở rộng dung lượng lưu trữ Blob, tăng 40% so với trước, giúp các chuỗi layer 2 hoạt động với phí gas thấp hơn.
Số lượng người dùng cũng tăng mạnh. Theo dữ liệu mới nhất trong tháng trước, số địa chỉ hoạt động hằng ngày đã tăng từ 4 triệu lên 8 triệu. Số lượt giao dịch mỗi ngày đạt 2,8 triệu lượt, tăng 125% so với cùng kỳ năm trước, theo thống kê từ Glassnode. Trên thực tế, tỷ lệ quay lại sử dụng của người dùng mới cũng đang tăng, cho thấy sự phát triển ổn định và lâu dài của hệ sinh thái.
Buterin kết luận rằng Ethereum cần quay lại sứ mệnh cốt lõi của mình: một “máy tính toàn cầu” không có điểm điều phối trung tâm và không có nguy cơ thất bại đơn lẻ. Theo ông, việc phục hồi các “từ khóa” như tính phi tập trung, niềm tin và quyền riêng tư là điều kiện tiên quyết để Ethereum phát huy hết vai trò trong thế giới Web 3.0.
Bình luận 0