Kazakhstan thúc đẩy CBDC với dự án tiền lập trình và thành phố tiền mã hóa

Kazakhstan đẩy nhanh phát triển CBDC với dự án “tiền lập trình” và thành phố tiền mã hóa

Kazakhstan đang nổi lên như một trong những quốc gia tiên phong thử nghiệm và triển khai tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (*CBDC*) ở cấp độ quốc gia. Bằng việc đưa vào thử nghiệm đồng tiền số "tenge kỹ thuật số" dựa trên công nghệ blockchain và xây dựng thành phố tiền mã hóa (*CryptoCity*) tại Alatau, Kazakhstan đang thử nghiệm mô hình “khu vực thử nghiệm có kiểm soát” hướng tới ứng dụng thực tiễn của công nghệ này.

Theo thông tin từ hội nghị “Hội nghị thượng đỉnh Fintech Trung Á 2025” diễn ra trong hai ngày 13–14 tháng 11 tại Almaty, hơn 3.000 đại biểu từ ngân hàng trung ương, tổ chức quản lý tài chính và các chuyên gia tư nhân đã thảo luận về các bước hiện thực hóa hạ tầng tài chính số. Thay vì chỉ tập trung vào đổi mới công nghệ, quốc gia này nhấn mạnh vai trò của việc thử nghiệm trong khuôn khổ pháp lý kiểm soát được.

Tenge kỹ thuật số: bước thực tiễn trong triển khai CBDC

Binur Zhalenov, Giám đốc kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương Kazakhstan, cho biết đồng tiền số quốc gia – *tenge kỹ thuật số* – không nhằm thay thế hệ thống tài chính truyền thống mà sẽ đóng vai trò như một cấu phần mở rộng cho giai đoạn tiếp theo. CBDC này được phát triển trên nền tảng sổ cái phân tán cho phép (*permissioned blockchain*) R3 Corda, kết hợp giữa tính bảo mật riêng tư và khả năng lập trình giao dịch – một đặc điểm nổi bật thường thấy ở “*tiền lập trình*”.

Ông Zhalenov còn nhấn mạnh việc *mã hóa tài sản* (token hóa) sẽ là cú hích thay đổi cấu trúc thị trường tài sản toàn diện trong tương lai. Quốc hội Kazakhstan đang xem xét dự luật tạo khuôn khổ pháp lý cho việc token hóa các tài sản như cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản và cổ phần doanh nghiệp. Luật này dự kiến sẽ được thông qua vào cuối năm và có hiệu lực từ tháng 4 năm 2026.

Đối với stablecoin, cơ quan quản lý Kazakhstan cũng tỏ ra thực tế. Thay vì cấm sử dụng stablecoin neo theo USD – ngày càng phổ biến trong hệ thống thanh toán nội địa – ngân hàng trung ương muốn cạnh tranh bằng cách phát triển một lựa chọn đáng tin cậy khác là *tenge kỹ thuật số* dưới dạng stablecoin. Mục tiêu là thúc đẩy sự chấp nhận stablecoin gắn với đồng nội tệ, từ đó tăng độ tin cậy vào đồng tenge.

CryptoCity: thành phố thử nghiệm blockchain trong khuôn khổ pháp lý

Dự án *CryptoCity* tại Alatau, do Trung tâm Fintech và Trí tuệ nhân tạo Kazakhstan triển khai, được thiết kế như một “*hộp cát pháp lý*” (regulatory sandbox) ở cấp đô thị nhằm thử nghiệm các ứng dụng blockchain trong thực tiễn. Đây không đơn thuần là một thành phố thông minh, mà là một khu vực đặc biệt được cấp quy chế tự quản để thử nghiệm công nghệ số trong các lĩnh vực như quản lý bất động sản bằng blockchain, tổ chức đấu thầu qua hợp đồng thông minh và quản trị địa phương dựa trên cơ chế DAO.

Theo ông Dias Sabetkanov, lãnh đạo trung tâm phát triển, điểm khác biệt của dự án này là đưa các thử nghiệm đổi mới vào trong khung pháp luật hiện hành thay vì hoạt động ngoài hệ thống – khắc phục điểm yếu từng khiến các dự án “thành phố tiền mã hóa” thất bại ở nhiều quốc gia khác.

Ông chia sẻ, mục tiêu của CryptoCity không phải là thay thế thị trường hay cơ quan nhà nước, mà là tạo ra môi trường thực tế để xác minh tác động của công nghệ mới đến hiệu quả kinh tế. Hay nói cách khác, đây là một “phòng thí nghiệm chính sách” chứ không chỉ là một dự án trình diễn công nghệ.

Kazakhstan đặt cược vào các chính sách thử nghiệm có thể mở rộng

Thông điệp lớn nhất tại hội nghị chính là: Kazakhstan đang từng bước xây dựng mô hình blockchain trong khuôn khổ pháp lý — có thể mở rộng và tích hợp dần vào nền kinh tế. Chính phủ nước này lựa chọn con đường hợp tác với khu vực tư nhân và duy trì hệ thống quản lý có thể dự đoán, thay vì cho phép tự do phát triển thiếu kiểm soát.

Việc *token hóa*, phát triển *tiền lập trình* hay ứng dụng *DAO* vào chính quyền địa phương đều đang diễn ra trong phạm vi được kiểm soát, nhằm đảm bảo không gây xáo trộn đến toàn bộ hệ thống nhưng vẫn có thể kiểm nghiệm được tính hữu dụng của các công nghệ mới.

“Chính phủ không coi đây đơn thuần là công nghệ thử nghiệm, mà muốn xem đây là công cụ chính sách tiềm lực để nâng cao hiệu quả kinh tế,” một chuyên gia trong nước nhận định.

Qua sự kiện này, Kazakhstan đang thể hiện quyết tâm trở thành quốc gia dẫn đầu trong nền kinh tế số tương lai thông qua việc áp dụng thực tế các công nghệ blockchain và CBDC. Động thái này đang thu hút sự chú ý từ cộng đồng tiền mã hóa và giới đầu tư toàn cầu.

Từ khóa tối ưu: “*CBDC*”, “*CryptoCity*”, “*tiền lập trình*”

Bình luận: Với mô hình kết hợp giữa thử nghiệm công nghệ và khung pháp lý kiểm soát, Kazakhstan có thể trở thành hình mẫu tham chiếu cho các nền kinh tế mới nổi đang tìm cách tiếp cận blockchain một cách bền vững hơn.