Báo cáo: Chính phủ Mỹ bị cáo buộc đứng sau làn sóng ngân hàng 'từ chối' doanh nghiệp tiền mã hóa

Theo báo cáo mới từ Viện Nghiên cứu Cato (Cato Institute), phần lớn các trường hợp ngân hàng tại Mỹ chấm dứt cung cấp dịch vụ cho khách hàng – đặc biệt là doanh nghiệp trong lĩnh vực tiền mã hóa – không bắt nguồn từ lý do tôn giáo hay chính trị, mà là vì "sức ép trực tiếp hoặc gián tiếp từ chính phủ". Báo cáo này làm dấy lên lo ngại rằng ngành công nghiệp tài sản số đang trở thành mục tiêu của chính quyền Tổng thống Biden.

Theo Cato công bố ngày 24 (giờ địa phương), nguyên nhân dẫn đến tình trạng bị từ chối hoặc cắt đứt quan hệ ngân hàng – hay còn gọi là “debanking” – được chia thành ba nhóm chính: yếu tố tôn giáo/chính trị, nhận định kinh doanh, và sự can thiệp từ chính phủ. Trong đó, yếu tố “từ chính phủ” chiếm tỷ lệ đáng kể nhất.

Nhà phân tích Nicholas Anthony cho biết: “Dù giới chính trị và truyền thông thường quy kết hiện tượng này cho phân biệt tôn giáo hay chính kiến, lý do thực sự đa phần là các chính sách và hành động can thiệp - công khai hoặc thầm lặng – từ các cơ quan chức năng”.

Các công ty trong ngành tài sản số như Bitcoin (BTC), Ethereum (ETH) hay Ripple (XRP) trong nhiều năm qua đã chia sẻ rằng họ bị từ chối mở tài khoản ngân hàng hoặc đột ngột bị hủy tài khoản mà không có lời giải thích. Nhiều người nghi ngờ rằng đây là hệ quả từ chính sách cứng rắn của chính quyền Tổng thống Biden đối với ngành này.

Theo Cato, thuật ngữ “debanking bởi chính phủ” (government debanking) có thể bao gồm cả sự can thiệp trực tiếp và gián tiếp. Một ví dụ tiêu biểu là việc Tổng công ty Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang (FDIC) từng yêu cầu các ngân hàng dừng cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp liên quan đến tiền mã hóa – một hành động được đánh giá là “tác động trực tiếp”.

Anthony bình luận: “Khi đó FDIC không đưa ra thời hạn rõ ràng, cũng không có hướng dẫn tiếp theo, điều này khiến các ngân hàng buộc phải ngừng hợp tác. Trên thực tế, họ đang ép buộc hành động ‘ngầm’ theo yêu cầu của chính phủ”.

Tổng giám đốc điều hành JPMorgan (JPM) – Jamie Dimon – cũng lên tiếng về vấn đề này trong cuộc phỏng vấn với Fox News hồi tháng 12. Ông bác bỏ việc ngân hàng cố ý đóng tài khoản vì lý do chính trị hay tôn giáo và khẳng định: “Cả hai đảng đều từng gây áp lực lên ngân hàng, không phải lỗi của một phe duy nhất”.

Tuy nhiên, nhiều lãnh đạo trong ngành tiền mã hóa không đồng tình. Vào tháng 11 cùng năm, Giám đốc điều hành Strike – Jack Mallers – công khai việc bị đóng tài khoản cá nhân mà không có bất kỳ thông báo hay lý do gì. Trong thời gian đó, lãnh đạo marketing của ShapeShift – Houston Morgan – cũng chia sẻ trải nghiệm tương tự.

Tổng thống Trump, trong nhiệm kỳ của mình, đã nhận ra tình trạng này và có những động thái để giảm bớt áp lực lên ngành tài sản kỹ thuật số. Một trong số đó là việc bổ nhiệm các quan chức thân thiện hơn với tiền mã hóa vào Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC). Tuy nhiên, theo Cato, điều này chưa đủ để giải quyết tận gốc vấn đề, mà cần đến hành động lập pháp từ Quốc hội Mỹ.

Anthony nhấn mạnh rằng Quốc hội nên sửa đổi Đạo luật Bảo mật Ngân hàng (Bank Secrecy Act) và loại bỏ quy định rủi ro danh tiếng (Reputational Risk Regulation) – vốn là cơ sở để chính phủ gây ảnh hưởng gián tiếp lên các ngân hàng.

“Chúng ta cần chấm dứt hành vi điều hành mờ ám và minh bạch hóa hệ thống giám sát tài chính của chính phủ”, ông nói thêm. Theo ông, “cuối cùng thì cần phải tách bạch vai trò của ngân hàng và cơ quan thực thi pháp luật”.

Hiện tượng “từ chối dịch vụ ngân hàng” đối với các công ty liên quan đến tiền mã hóa đang đặt ra vấn đề lớn về quyền bình đẳng tiếp cận thị trường tài chính. Báo cáo từ Cato cho rằng đây có thể là hệ quả từ chiến lược có chủ đích và cần có sự giám sát độc lập cũng như cải cách thể chế từ Quốc hội để đảm bảo môi trường công bằng cho ngành tài sản kỹ thuật số.

Trong bối cảnh thị trường tài sản số tiếp tục mở rộng và hướng tới hợp pháp hóa, chính sách và lập pháp sẽ đóng vai trò then chốt đối với sự tồn tại và phát triển dài hạn của ngành. Bình luận: Nếu không có sự vào cuộc kịp thời từ cơ quan quản lý, ngành tiền mã hóa có nguy cơ tiếp tục bị gạt ra ngoài hệ thống tài chính truyền thống vì các lý do chính trị hơn là kinh tế.

Từ khóa: “debanking”, tiền mã hóa, chính phủ Mỹ, ngành tài sản số