Anh xem xét cấm tài trợ chính trị bằng tiền mã hóa để ngăn can thiệp nước ngoài

Vấn đề gây tranh cãi về việc sử dụng tiền mã hóa trong chính trị tại Anh đã nóng lên trong thời gian gần đây, khi một nhóm nghị sĩ kêu gọi chính phủ cấm hoàn toàn hình thức ủng hộ này. Họ lo ngại rằng tiền mã hóa có thể làm suy yếu tính minh bạch của nguồn tài trợ chính trị và tạo điều kiện cho sự can thiệp từ các thế lực ngoài quốc gia.

Theo các tờ The Observer và The Guardian đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), bảy nghị sĩ cấp cao đang giữ vai trò lãnh đạo các ủy ban quan trọng tại Hạ viện đã gửi thư ngỏ tới Thủ tướng Anh Keir Starmer, đề nghị bổ sung điều khoản “cấm ủng hộ chính trị bằng tiền mã hóa” vào dự luật cải cách bầu cử dự kiến được trình vào tháng 1. Chủ tịch Ủy ban Thương mại và Kinh doanh — ông Liam Byrne — nhấn mạnh trong thư: “Nguồn tài trợ chính trị phải minh bạch, dễ dàng truy xuất và có thể được kiểm soát”. Ông nhấn mạnh rằng *tiền mã hóa* không đáp ứng được các tiêu chí đó.

Ông Byrne cảnh báo thêm rằng *tiền mã hóa* khiến việc xác định nguồn gốc thực sự của các khoản tài trợ trở nên khó khăn, cho phép phân tán thành hàng trăm, hàng nghìn khoản quyên góp nhỏ mà không phải khai báo, từ đó tạo cơ hội cho các thế lực nước ngoài can thiệp vào chính trị Anh.

Bình luận: Ủy ban Bầu cử Vương quốc Anh từng cảnh báo rằng với công nghệ hiện tại, rất khó để kiểm soát hiệu quả các nguy cơ từ tiền mã hóa trong lĩnh vực tài trợ chính trị.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh Anh chuẩn bị cho cuộc bầu cử cấp địa phương vào tháng 5 tới. Tuy nhiên, The Guardian dẫn lời nhiều quan chức chính phủ cho biết do tính phức tạp của *tiền mã hóa*, điều khoản liên quan có thể sẽ chưa được đưa vào dự luật lần này. Trọng tâm của bản dự thảo hiện tại là hạ độ tuổi bỏ phiếu xuống 16.

Ông Byrne kêu gọi: “Chúng ta không nên đợi đến khi scandal xảy ra mới hành động. Đã đến lúc cần một bộ quy tắc thực chất để bảo vệ nền dân chủ của chúng ta”. Ông cũng nhấn mạnh rằng động thái này không nhằm phản đối đổi mới mà là để xây dựng một hệ thống phù hợp với thực tiễn.

Bình luận: Nếu yêu cầu này được thông qua, đảng có khả năng chịu thiệt nhiều nhất là Đảng Cải cách (Reform UK) của chính trị gia Nigel Farage. Tháng 5 năm ngoái, đảng này tuyên bố sẽ là “chính đảng đầu tiên tại Anh chấp nhận tài trợ bằng tiền mã hóa”, đồng thời bắt đầu dự trữ Bitcoin (BTC) và theo đuổi chính sách thân thiện với tiền số.

Dù trang web của đảng này yêu cầu các khoản tài trợ phải công khai danh tính, nhưng các chuyên gia vẫn nghi ngại về khả năng minh bạch của hình thức này. Đáng chú ý, tháng 12 năm ngoái, Đảng Cải cách đã nhận được khoản quyên góp mặt bằng tiền mặt lên tới 9 triệu bảng (tương đương khoảng 158 tỷ đồng) từ nhà đầu tư *tiền mã hóa* trong giai đoạn đầu – ông Christopher Harborne – lập kỷ lục là khoản ủng hộ cá nhân lớn nhất lịch sử chính trị Anh.

Trước đó, vào tháng 7, ông Pat McFadden – cố vấn cấp cao của Công đảng – cũng từng nêu quan điểm trong một cuộc phỏng vấn rằng: “Tài chính cho nền dân chủ vốn dĩ là một vấn đề nhạy cảm. Điều tối quan trọng là phải biết rõ ai là người tài trợ, hồ sơ có được đăng ký đúng quy định không, và mức độ tin cậy của khoản quyên góp có thể xác minh được không”. Ông là một trong những người đầu tiên lên tiếng kêu gọi cấm tài trợ bằng *tiền mã hóa*.

Tổ chức dân sự Chống Tham nhũng Anh (UK Anti-Corruption Coalition) cũng ủng hộ mạnh mẽ kiến nghị này. Trong thông cáo phát đi tháng trước, tổ chức này viết: “Chính phủ đã nhiều lần cảnh báo về sự can thiệp từ nước ngoài, về vốn bất hợp pháp và các thế lực thù địch đối với nền dân chủ. Khi đó, việc cho phép tài trợ bằng tiền mã hóa sẽ là một sự mâu thuẫn nội tại”.

*Tiền mã hóa* vốn nổi bật nhờ tính ẩn danh cao và khả năng giao dịch ngoài hệ thống tài chính truyền thống, khiến việc truy vết trở nên phức tạp. Điều này làm dấy lên lo ngại về khả năng gây hại cho sự minh bạch trong lĩnh vực tài trợ chính trị và đang là tâm điểm trong các cuộc tranh luận lập pháp trên toàn thế giới. Trong Quốc hội Anh, tiếng nói kêu gọi thiết lập chuẩn mực mới cho “tài chính kỹ thuật số trong chính trị” ngày một lớn.

Kết luận: Dù *tiền mã hóa* đã và đang đóng vai trò đổi mới trong lĩnh vực tài chính và công nghệ, nhưng khi bước vào không gian chính trị, câu hỏi quan trọng được đặt ra là: làm thế nào để duy trì sự minh bạch và bảo vệ nền dân chủ? Cuộc tranh luận tại Anh là minh chứng rõ nét cho sự cần thiết của quy định chặt chẽ, giúp cân bằng giữa đổi mới và ổn định xã hội, đặc biệt khi nói đến tài trợ chính trị.