Zcash(ZEC) rơi vào khủng hoảng nội bộ vì tranh cãi quanh ví Zashi và mô hình phi lợi nhuận

Vụ chia rẽ tại Zcash bắt nguồn từ giới hạn pháp lý của tổ chức phi lợi nhuận, Zashi là tâm điểm tranh cãi

Mới đây, cộng đồng tiền mã hóa đã xôn xao trước việc nội bộ của Zcash(ZEC) – một trong những đồng tiền mã hóa bảo mật nổi bật – xảy ra xung đột gay gắt. Mâu thuẫn được cho là bắt nguồn từ tranh cãi liên quan đến hướng đi phi tập trung hóa ví Zashi và kế hoạch huy động vốn từ bên ngoài, làm nổi bật những giới hạn của mô hình tổ chức phi lợi nhuận trong hệ sinh thái Web3. Theo Decrypt đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Công ty khởi nghiệp Electric Coin Company (ECC) – đơn vị phát triển chính của Zcash – đã rút khỏi tổ chức phi lợi nhuận Bootstrap để thành lập một tổ chức mới, nhằm phản đối định hướng phát triển hiện tại của ví Zashi.

ECC cho rằng kế hoạch huy động vốn và tư nhân hóa ví Zashi do Bootstrap đề xuất có thể đe dọa đến các giá trị cốt lõi của Zcash, gọi đây là hành vi “quản trị sai lệch và mang động cơ riêng”. Trong khi đó, phía Bootstrap phản pháo rằng các thành viên hội đồng quản trị chỉ đang đánh giá tính khả thi của việc thay đổi mô hình sở hữu ví Zashi sao cho vẫn tuân thủ luật pháp Hoa Kỳ về tổ chức phi lợi nhuận, đồng thời không ảnh hưởng đến lợi ích dài hạn của cộng đồng Zcash.

Ví Zashi là một nền tảng ví phi tập trung được ECC phát triển vào đầu năm 2024, dành riêng cho thiết bị di động và ưu tiên quyền riêng tư – đúng với triết lý ban đầu của Zcash. Nhờ đi theo mô hình mã nguồn mở, Zashi không chịu sự kiểm soát bởi bất kỳ tổ chức trung gian nào, tạo điều kiện để cộng đồng có toàn bộ quyền kiểm soát.

Theo các chuyên gia, sự chia rẽ giữa ECC và Bootstrap không chỉ đơn thuần là vấn đề nội bộ, mà còn phản ánh những thách thức lớn về mặt quản trị trong không gian tiền mã hóa – đặc biệt là khi có sự mâu thuẫn giữa lý tưởng phi tập trung và mô hình hoạt động theo pháp lý truyền thống. Việc mất đi sự đồng thuận trong tổ chức cũng cho thấy những giới hạn rõ ràng của khung pháp lý phi lợi nhuận trong việc hỗ trợ đổi mới sáng tạo và đầu tư trong Web3.

Bình luận: Trong dài hạn, việc ECC tách khỏi Bootstrap có thể tạo điều kiện cho các mô hình tổ chức mới linh hoạt hơn, giúp tận dụng vốn đầu tư hiệu quả hơn mà vẫn giữ vững tinh thần phi tập trung. Tuy nhiên, cộng đồng cần theo dõi sát sao để đảm bảo các thay đổi không làm tổn hại đến nguyên tắc cốt lõi về quyền riêng tư và tính phi tập trung – những yếu tố làm nên thương hiệu Zcash(ZEC).