Toàn bộ đội ngũ phát triển rời Electric Coin Company, Zcash(ZEC) lao dốc 7%

Zcash: Toàn bộ đội ngũ phát triển rời khỏi ECC sau tranh chấp, ZEC lao dốc 7%

Một cuộc khủng hoảng quản trị nghiêm trọng vừa xảy ra với dự án tiền mã hóa Zcash, khi toàn bộ đội ngũ phát triển cốt lõi tuyên bố rời khỏi Electric Coin Company (ECC), nhằm phản đối mô hình điều hành mà họ cho là "độc đoán và bất lợi". Theo CoinDesk đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), sự kiện này đã khiến giá đồng Zcash (ZEC) giảm mạnh đến 7% trong ngắn hạn, kéo theo làn sóng thảo luận về tương lai của dự án.

Theo chia sẻ từ Giám đốc điều hành ECC Josh Swihart trên nền tảng X, quyết định ra đi của toàn bộ đội ngũ phát triển là hệ quả của mâu thuẫn kéo dài với hội đồng của tổ chức phi lợi nhuận quản lý ECC – Bootstrap. Ông cáo buộc rằng các thành viên hội đồng gồm Zaki Manian, Christina Garman, Alan Fairless và Michelle Lai (ZCAM) đã đơn phương thay đổi điều kiện làm việc, gây ra môi trường không thể tiếp tục thực thi trách nhiệm. Swihart gọi hành động này là một hình thức "sa thải mang tính ép buộc", cho rằng toàn bộ đơn xin nghỉ việc là biểu hiện của “sự phản đối tập thể có tổ chức”.

Được biết, kể từ khi Swihart lên nắm quyền điều hành vào cuối năm 2023, ECC đã chủ trương tái cấu trúc lại hệ thống tài chính nội bộ, bao gồm việc ngừng nhận hỗ trợ tài chính trực tiếp từ giao thức và mở rộng sang các nguồn tài trợ bên ngoài. Tuy nhiên, hướng đi đó vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phía hội đồng Bootstrap, cuối cùng dẫn đến sự ra đi của toàn bộ nhân sự ECC.

Dù vậy, Swihart khẳng định đội ngũ cũ sẽ thành lập một tổ chức mới, tiếp tục sứ mệnh phát triển Zcash theo định hướng ưu tiên quyền riêng tư. “Chúng tôi không rời bỏ mạng lưới Zcash, mà chỉ rời bỏ một cấu trúc quản trị không còn phù hợp”, ông nhấn mạnh.

Mạng lưới Zcash không bị ảnh hưởng trực tiếp

Mặc dù sự kiện gây chấn động trong giới phát triển, dịch vụ kỹ thuật của mạng lưới Zcash vẫn hoạt động bình thường. Bởi vì giao thức Zcash hoạt động dựa trên mã nguồn mở, không phụ thuộc vào một tổ chức cụ thể, nên việc phân tách nội bộ không ảnh hưởng đến blockchain. Tuy nhiên, thị trường phản ứng nhanh chóng: giá đồng ZEC có thời điểm giảm 7%, khối lượng giao dịch 24 giờ tăng vọt hơn 30%, đạt khoảng 800 triệu USD (tương đương 1,1624 nghìn tỷ đồng theo tỷ giá hiện tại).

Nguyên nhân sâu xa: Tranh cãi về quỹ phát triển

Căng thẳng nội bộ được cho là bắt nguồn từ những bất đồng về cách vận hành quỹ phát triển – nguồn tài trợ trích từ phần thưởng khối (block reward) nhằm hỗ trợ các bên liên quan như ECC, quỹ Zcash và các nhà phát triển độc lập. Quỹ này sẽ hết hạn vào năm 2025, buộc các bên phải bàn bạc về mô hình tài trợ mới. Trong quá trình đó, những ý kiến trái chiều bắt đầu bùng phát rồi leo thang thành xung đột quyền lực giữa hội đồng và đội ngũ phát triển.

Zooko Wilcox – người sáng lập Zcash – đã lên tiếng trấn an cộng đồng, nhấn mạnh rằng tranh chấp lần này không ảnh hưởng đến bảo mật hoặc tính năng quyền riêng tư của mạng lưới. Ông cũng tỏ rõ lập trường trung lập khi nói rằng “đây chỉ là xung đột trong nội bộ tổ chức và không liên quan đến các nhóm phát triển khác như Shielded Labs”.

Bình luận: Sự kiện cho thấy rõ ràng mặt trái của mô hình quản lý phân tán. Dù nhằm mục đích hạn chế quyền lực tập trung, cơ cấu đa tầng chịu trách nhiệm của Zcash vô hình trung lại trở thành rào cản trong điều hành và ra quyết định hiệu quả. Việc Bootstrap – tổ chức kiểm soát ECC hiện tại – và quỹ Zcash cần điều chỉnh lại cơ chế tài trợ và quyền hạn sẽ là điều không thể tránh khỏi trong thời gian tới.

Tác động lâu dài đến ZEC và định hướng tương lai

Trong ngắn hạn, việc đội ngũ kỹ thuật cốt lõi của Zcash rút lui đã khiến giá đồng ZEC biến động. Tuy nhiên, nếu tổ chức kế nhiệm do Swihart dẫn dắt có thể đảm bảo duy trì tiến độ phát triển công nghệ, đồng thời bản thân quỹ Zcash và Bootstrap tái cấu trúc thành công cơ chế vận hành, thì sự kiện lần này có thể trở thành bước ngoặt tích cực trong dài hạn.

Đặc biệt, thời điểm kết thúc của “quỹ phát triển Zcash” vào cuối năm 2025 sẽ là yếu tố then chốt, mở ra thảo luận mới về mô hình tài chính bền vững trong các giao thức blockchain. Thị trường sẽ theo dõi sát sao hướng đi tiếp theo của tổ chức kế thừa vai trò ECC và chiến lược của quỹ Zcash nhằm bảo vệ định hướng “tiền số riêng tư lấy người dùng làm trung tâm” của Zcash trong tương lai.

Từ khóa: “Zcash”, “ZEC”, “Electric Coin Company”, “Bootstrap”