Vitalik Buterin: Ethereum(ETH) nên mở rộng băng thông thay vì chạy theo tốc độ

Dưới đây là bài viết đã được biên soạn lại theo hướng dẫn viết tin tức chuyên sâu về tiền mã hóa, với trọng tâm là từ khóa “Ethereum(ETH)” và “Vitalik Buterin”:

—

Vitalik Buterin: Ethereum cần mở rộng bằng cách tăng “băng thông”, không phải “tốc độ”

Ethereum(ETH) không được thiết kế để trở thành hệ thống xử lý giao dịch siêu tốc – đó là khẳng định mới nhất của Vitalik Buterin, đồng sáng lập Ethereum, trong một bài viết công khai ngày 8. Theo ông, thay vì tập trung vào việc rút ngắn thời gian giao dịch, Ethereum nên chú trọng vào việc mở rộng “băng thông” nhằm duy trì tính phi tập trung và vượt qua những giới hạn vật lý không thể tránh khỏi.

Trong bài viết, Vitalik Buterin ví Ethereum là “nhịp đập toàn cầu” – một nền tảng cần đảm bảo kết nối phạm vi toàn cầu, chứ không phải phục vụ mọi loại ứng dụng với yêu cầu tốc độ cực hạn. Ông cho rằng các ứng dụng yêu cầu độ trễ thấp nên được triển khai trên các giải pháp lớp 2 (Layer2), trong khi Ethereum(ETH) layer chính sẽ tiếp tục đóng vai trò là nền tảng đáng tin cậy với cơ chế đồng thuận phi tập trung.

Tốc độ chạm trần vật lý, băng thông có thể mở rộng

Vitalik Buterin nhận định việc rút ngắn độ trễ giao dịch sẽ gặp phải giới hạn cố hữu như tốc độ ánh sáng, khoảng cách địa lý hoặc điều kiện cài đặt node. **Bình luận**: Những yếu tố này khiến việc xử lý khối theo từng giây trở nên không thực tế nếu muốn duy trì sự phi tập trung, vì không phải ai cũng có thể vận hành node Ethereum ngay tại nhà với tốc độ đó.

Ngược lại, mở rộng “băng thông” – tức khả năng truyền và xử lý khối lượng lớn giao dịch – lại là hướng đi khả thi và an toàn hơn. Buterin khẳng định các công nghệ như PeerDAS và bằng chứng không kiến thức (ZKP) sẽ giúp tăng năng lực xử lý dữ liệu lên gấp hàng nghìn lần mà không làm tổn hại tính phi tập trung của hệ thống. Đơn cử, sau nâng cấp Fusaka, số lượng địa chỉ mới trên mạng Ethereum tăng vọt lên gần 292.000 địa chỉ mỗi ngày – bằng chứng cho thấy nhu cầu on-chain đang tăng mạnh và yêu cầu hệ thống phải tiếp tục mở rộng băng thông.

Blockchain trong kỷ nguyên AI: Layer2 hoạt động ở cấp độ thành phố

Vitalik Buterin tin rằng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ dẫn đến việc hình thành những Layer2 chuyên biệt cho từng khu vực cụ thể. Theo ông, AI có thể “suy nghĩ nhanh gấp 1.000 lần so với con người”, và ngay cả tốc độ ánh sáng cũng bị coi là “chậm” nếu xét theo góc nhìn của máy. Vì vậy, để các ứng dụng AI tương tác theo thời gian thực, chúng cần mạng lưới hoạt động ở quy mô nội đô hoặc thậm chí tòa nhà – điều mà mạng chính Ethereum(ETH) toàn cầu không thể đảm đương.

Trong tương lai, Ethereum sẽ trở thành lớp hạ tầng tin cậy trên toàn cầu, còn các Layer2 chuyên biệt sẽ đảm nhận vai trò kết nối siêu tốc và xử lý tức thời ở cấp độ địa phương. **Bình luận**: Mô hình này có thể ví như internet toàn cầu (Layer1) kết nối với mạng cục bộ trong từng tòa nhà (Layer2), giúp mỗi thành phần trong hệ sinh thái blockchain hoạt động hiệu quả đúng vai trò của mình.

Giới hạn vật lý và kinh tế: Ethereum không phải… game server

Buterin từng cảnh báo từ năm 2021 rằng việc tiêu tốn 5–10% công suất CPU chỉ để xác minh khối sẽ làm mạng Ethereum trở nên dễ bị tấn công từ chối dịch vụ (DoS). Ngoài ra, việc lưu trữ quá mức – ví dụ vượt quá 512 GB, theo tiêu chuẩn thiết bị tiêu dùng – sẽ khiến chi phí xác thực khối tăng vọt, dù có sử dụng công nghệ như stateless hay state expiry.

Chính vì vậy, Buterin lập luận rằng Ethereum phù hợp với vai trò của một hạ tầng số giống như hệ điều hành Linux hay nền tảng chia sẻ file BitTorrent – cả hai đều được các doanh nghiệp lớn và chính phủ phụ thuộc, dù mang bản chất mã nguồn mở và phi tập trung. **Bình luận**: Buterin muốn Ethereum được nhìn nhận là cơ sở hạ tầng số đáng tin cậy, chứ không phải “server game toàn cầu” hay một cơ sở giao dịch tốc độ cao.

Ethereum(ETH): Ưu tiên độ tin cậy, không chạy theo tốc độ

Kết luận lại, Buterin nhấn mạnh Ethereum(ETH) không nên bị biến thành một nền tảng “dành cho game thủ”. Những trường hợp đó tốt hơn nên được xử lý bởi các ứng dụng layer2 hay chain chuyên biệt. Trong khi đó, vai trò cốt lõi của Ethereum là giữ gìn sự đồng thuận toàn cầu, làm nơi ghi nhận và xác minh dữ liệu với độ tin cậy cao.

Buterin cho biết: “Ethereum thuộc về cả hành tinh, còn các Layer2 sẽ phục vụ những gì diễn ra bên trong thành phố”. Quan điểm này một lần nữa khẳng định triết lý phát triển của Ethereum – ưu tiên xử lý bền vững, phi tập trung và đáng tin cậy, hơn là những màn trình diễn tốc độ hào nhoáng trong ngắn hạn.

—

Từ khóa: Ethereum(ETH), Vitalik Buterin