Ethereum (ETH) nâng cấp BPO: Mở rộng khả năng Layer 2, giảm phí và thu hút staking trở lại

Ethereum (ETH) mới đây đã hoàn tất đợt nâng cấp thông qua hard fork mang tên BPO (viết tắt của Blob Parameter-Only), giúp tăng cường khả năng mở rộng mạng lưới và đặt nền móng cho những đổi mới quy mô lớn sắp tới.

Theo CoinDesk đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), đây là lần hard fork thứ hai trong lộ trình cải thiện khả năng xử lý Layer 2 của Ethereum. Dù chỉ là nâng cấp nhỏ, nhưng nó mang ý nghĩa then chốt trong quá trình hướng tới tối ưu hóa hiệu suất tổng thể mạng lưới.

Tăng giới hạn blob: Hỗ trợ Layer 2 phát triển

Trong nâng cấp lần này, Ethereum đã tăng giới hạn tối đa của “blob” – một loại gói dữ liệu tạm thời được dùng để tối ưu khả năng ghi nhận giao dịch – từ 15 lên 21 đơn vị trên mỗi block, đồng thời nâng mục tiêu blob bình quân từ 10 lên 14 đơn vị.

Một blob có thể chứa tới 128KB dữ liệu, tương đương với tổng dung lượng dữ liệu truyền trong mỗi block đạt gần 2,6MB – mức đáng kể đối với blockchain gốc. Nhờ đó, các giao dịch được đẩy sang Layer 2 sẽ xử lý nhanh hơn và không làm nghẽn mạng lưới chính.

Bình luận: Các nhà phát triển xem “giá trị mục tiêu” blob là yếu tố cốt lõi giúp duy trì ổn định mạng lưới, hơn là giá trị tối đa. Việc blob liên tục chạm ngưỡng cao có thể dẫn đến tình trạng quá tải băng thông và bộ nhớ của các node.

Ổn định phí giao dịch, hướng tới nâng gas limit

Từ sau đợt BPO đầu tiên vào tháng 12 năm ngoái, phí giao dịch trên Ethereum đã giảm đáng kể. Việc Layer 2 xử lý dữ liệu bên ngoài chuỗi chính, giảm thiểu cạnh tranh về không gian lưu trữ giao dịch trong block, được xem là nguyên nhân chính giúp hạ nhiệt chi phí.

Tuy nhiên, lộ trình mở rộng mạng không dừng lại ở đây. Trong cuộc họp gần đây giữa các nhà phát triển Ethereum, đã có đề xuất tăng “gas limit" – tức lượng tài nguyên tính toán cho mỗi block – từ 60 triệu lên 80 triệu.

Bình luận: Nếu đề xuất này được chính thức áp dụng, mạng Ethereum có thể xử lý được nhiều giao dịch hơn trong mỗi block, đồng nghĩa với khả năng giảm phí và hỗ trợ các ứng dụng phi tập trung (dApp) tốt hơn.

Dấu mốc 2026: Nâng cấp Glamsterdam

Các nhà phát triển cũng đặt kỳ vọng vào hard fork lớn tiếp theo mang tên “Glamsterdam”, dự kiến triển khai vào năm 2026. Bản nâng cấp này hướng tới việc mở rộng “gas limit” lên tối đa đến 200 triệu, đồng thời ứng dụng EIP-7928 – tiêu chuẩn kỹ thuật cho phép thực hiện “xử lý song song hoàn toàn” (perfect parallel processing).

Công nghệ mới sẽ cải thiện đáng kể hiệu suất mạng lưới, nhờ tận dụng Block Access List – phương pháp quản lý dữ liệu hiệu quả hơn. Đây được kỳ vọng sẽ dọn đường cho các ứng dụng quy mô lớn trên Ethereum và giải quyết triệt để vấn đề tắc nghẽn dữ liệu.

Vitalik Buterin: "Trilemma đã được giải quyết"

Trong một bài đăng trên X (trước đây là Twitter), Vitalik Buterin tuyên bố Ethereum đã “vượt qua được Trilemma của blockchain” – tức ba yếu tố khó dung hòa đồng thời: phân quyền, bảo mật và khả năng mở rộng.

Theo ông, hai công nghệ chủ chốt giúp đạt được cột mốc này là PeerDAS và zkEVM.

- PeerDAS: Cho phép xác minh dữ liệu nhanh và hiệu quả dựa trên mạng ngang hàng.

- zkEVM: Máy ảo Ethereum ứng dụng zero-knowledge proof, cho phép hoạt động trên Layer 2 với độ chính xác y hệt Layer 1.

Buterin khẳng định cả hai giải pháp này hiện đã hoạt động trên mạng chính Ethereum, đánh dấu bước chuyển biến quan trọng trong kiến trúc hệ thống.

Thị trường staking Ethereum báo hiệu sự hồi phục

Đáng chú ý, thị trường xác thực của Ethereum cũng cho thấy những dấu hiệu tích cực. Tính đến thứ Ba, hàng chờ rút ETH từ staking validator đã về mức 0 ETH – giảm mạnh so với đỉnh điểm gần 2,67 triệu ETH vào giữa tháng 9 năm ngoái.

Cùng lúc đó, lượng ETH mới được đưa vào staking đang có xu hướng tăng trở lại. Theo giới phân tích, việc dòng vốn quay lại staking có thể phản ánh mức độ tin tưởng trở lại vào tiềm năng dài hạn của Ethereum.

Bình luận: Việc dòng tiền staking ổn định trở lại có thể đóng vai trò như “bỏ phiếu tín nhiệm” vào hướng phát triển mới của mạng Ethereum, đặc biệt trong bối cảnh các cải tiến kỹ thuật liên tục được triển khai.

Tổng kết

Thông qua đợt nâng cấp BPO và tầm nhìn dài hạn cho các bản cập nhật như Glamsterdam, Ethereum đang không ngừng thúc đẩy khả năng mở rộng mạng lưới. Việc tăng cường dữ liệu blob, ổn định phí gas và triển khai zkEVM cho thấy nền tảng blockchain này đang dần tiến gần hơn đến việc giải quyết trọn vẹn “trilemma” – điều vốn được xem là thách thức kinh niên của ngành.

Trong khi đó, diễn biến tích cực từ thị trường staking cũng củng cố niềm tin vào sự ổn định và sức hấp dẫn lâu dài của Ethereum.

Từ khóa: “Ethereum”, “BPO”, “zkEVM”, “PeerDAS”, “staking”