1.080 tỷ USD: Khối lượng hợp đồng vĩnh viễn Solana(SOL) lũy kế được báo cáo vượt mốc

Các nền tảng hợp đồng vĩnh viễn (perpetual futures) xây dựng trên Solana(SOL) được báo cáo đã xử lý tổng khối lượng giao dịch danh nghĩa (notional volume) lũy kế vượt 1.080 tỷ USD. Phái sinh on-chain tiếp tục được xem là một trụ cột tăng trưởng của hệ sinh thái Solana, nhưng con số công khai này cần được tách bạch theo từng nền tảng và phạm vi thống kê để tránh hiểu nhầm.

Crypto Briefing cho biết các nền tảng hợp đồng vĩnh viễn trên Solana đã xử lý tổng cộng 1.080 tỷ USD khối lượng giao dịch danh nghĩa tính đến nay. Hai cái tên được nêu làm ví dụ tiêu biểu trong báo cáo là Jupiter Perps và Drift Protocol.

Hợp đồng vĩnh viễn là sản phẩm phái sinh không có ngày đáo hạn, thường được dùng để giao dịch đòn bẩy hoặc phòng ngừa rủi ro trên thị trường tiền mã hóa. Tuy nhiên, khối lượng giao dịch danh nghĩa chỉ phản ánh tổng quy mô hợp đồng đã khớp lệnh, khác hoàn toàn với doanh thu, lợi nhuận hay số dư tài sản nắm giữ của nền tảng.

Dữ liệu do chính Jupiter công bố phần nào củng cố xu hướng tăng trưởng này. Jupiter cho biết tính đến tháng 1 năm 2026, khối lượng giao dịch lũy kế của Jupiter Perps đạt 467 tỷ USD, chiếm khoảng 65% tổng khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh viễn trên Solana trong năm 2025.

Tuy nhiên, trong một báo cáo tổng kết cuối năm khác, Jupiter đưa ra các con số ở phạm vi rộng hơn: tổng khối lượng xử lý trong năm 2025 đạt 1.160 tỷ USD và tổng khối lượng xử lý lũy kế đạt 3.000 tỷ USD, tính chung cho toàn bộ hoạt động bao gồm cả giao dịch hoán đổi (swap). Trong cùng báo cáo này, riêng khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh viễn được ghi nhận ở mức 263 tỷ USD.

Vì vậy, xu hướng tăng trưởng chung của toàn bộ mảng hợp đồng vĩnh viễn trên Solana và việc khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh viễn hàng năm của một nền tảng cụ thể vượt 1.000 tỷ USD là hai điều không thể đánh đồng. Cần phân biệt rõ khối lượng lũy kế, khối lượng xử lý theo năm và khối lượng riêng của hợp đồng vĩnh viễn để tránh phóng đại số liệu.

Thị phần giữa các nền tảng cũng biến động theo từng giai đoạn. Trong báo cáo nửa đầu năm 2025, Helius cho biết Jupiter Perps đạt khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh viễn trung bình 1 tỷ USD mỗi ngày trong quý 1 năm 2025, chiếm 79,2% thị phần.

Điều này cho thấy thị trường hợp đồng vĩnh viễn trên Solana ở giai đoạn đầu tập trung chủ yếu vào Jupiter và Drift. Tốc độ khớp lệnh nhanh, phí giao dịch thấp của Solana cùng lượng người dùng sẵn có của Jupiter được xem là nền tảng giúp mô hình giao dịch phái sinh on-chain có thể vận hành.

Tuy nhiên, bước sang năm 2026, diễn biến không còn đơn giản như vậy. Trong báo cáo quý 1 năm 2026, Galaxy Research cho biết khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh viễn trên Solana giảm 34% so với quý trước, còn thị phần khối lượng vị thế mở (open interest) và khối lượng giao dịch tính đến cuối tháng 3 chỉ còn lần lượt 3% và 2%.

Cũng trong báo cáo này, Galaxy Research đánh giá Hyperliquid(HYPE) tiếp tục hút phần lớn dòng giao dịch phái sinh giá trị cao. Điều này cho thấy thanh khoản trên thị trường phái sinh on-chain có xu hướng tập trung vào một số ít nền tảng nhất định.

Sang quý 2, khối lượng giao dịch có dấu hiệu phục hồi. Galaxy Research cho biết khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh viễn trên Solana trong quý 2 năm 2026 tăng lên 111 tỷ USD, nhưng phần lớn mức tăng này đến từ một nền tảng duy nhất là GMTrade.

Nếu loại trừ GMTrade, khối lượng giao dịch trên thực tế giảm 43%. Drift đã tạm dừng giao dịch sau vụ tấn công gây thiệt hại 285 triệu USD ngày 1 tháng 4 năm 2026, và công bố kế hoạch khôi phục vào ngày 16 tháng 4.

Bức tranh cạnh tranh cũng cần được nhìn theo đúng mốc so sánh. The Block cho biết Hyperliquid ghi nhận khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh viễn 1.571 tỷ USD trong 12 tháng tính đến ngày 30 tháng 6 năm 2025.

Con số này khác về mốc thời gian tính toán so với khối lượng lũy kế của các nền tảng trên Solana, nên không thể so sánh trực tiếp. Dù vậy, nó cho thấy khối lượng giao dịch và thanh khoản trên thị trường phái sinh on-chain hoàn toàn có thể dồn về một vài nền tảng nhất định.

Với nhà đầu tư, việc phân biệt rõ bản chất của từng con số khối lượng giao dịch cũng quan trọng không kém. Một phân tích trước đó từng chỉ ra rủi ro của hợp đồng vĩnh viễn nằm nhiều hơn ở cách sàn giao dịch thiết kế sản phẩm và cơ chế thanh lý, chứ không nằm ở bản thân sản phẩm, cho thấy chỉ nhìn vào tổng khối lượng giao dịch thì khó đánh giá được mức độ trưởng thành của thị trường hay nhu cầu đầu tư thực tế.

Bình luận: báo cáo lần này có thể được xem là tín hiệu cho thấy hệ sinh thái phái sinh trên Solana đã lớn mạnh hơn. Nhưng khối lượng giao dịch danh nghĩa lũy kế, nhu cầu sử dụng thực tế, khối lượng vị thế mở và doanh thu từ phí là những chỉ số hoàn toàn khác nhau. Tính bền vững của thị trường hợp đồng vĩnh viễn trên Solana nhiều khả năng chỉ có thể được đánh giá rõ hơn khi xu hướng khối lượng giao dịch theo từng nền tảng và cách thức thống kê được công bố minh bạch hơn.