SEC hoãn cơ chế miễn trừ đổi mới cho cổ phiếu token hóa, thị trường RWA đứng trước bước ngoặt pháp lý

Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Mỹ **“SEC”** vừa tạm hoãn kế hoạch cho phép giao dịch *cổ phiếu token hóa*, đồng thời xem xét lại cơ chế **“miễn trừ đổi mới”** dành cho các sản phẩm chứng khoán dựa trên tiền mã hóa. Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhiều thành viên thị trường bày tỏ lo ngại về cách triển khai và nguy cơ xung đột với khung pháp lý chứng khoán hiện hành.

Theo Bloomberg đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), **“SEC”** dự kiến công bố cơ chế **“miễn trừ đổi mới”** áp dụng cho cổ phiếu dựa trên tiền mã hóa trong tuần này, nhưng sau khi hoàn tất rà soát nội bộ, cơ quan này vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng. **“SEC”** đã tiếp nhận ý kiến từ hàng trăm tổ chức tham gia thị trường về quy tắc thực thi, song việc có điều chỉnh đề xuất hay không vẫn đang được cân nhắc.

Trọng tâm của đề xuất là yêu cầu các nền tảng phát hành *cổ phiếu token hóa* phải bảo đảm cho nhà đầu tư có đầy đủ quyền lợi như cổ đông thông thường, bao gồm *quyền nhận cổ tức* và *quyền biểu quyết*. Tuy nhiên, thị trường đặt dấu hỏi về khả năng bên thứ ba phát hành token mà không cần sự đồng ý của công ty niêm yết, cũng như bài toán xác thực quyền sở hữu thực sự trên blockchain vốn mang tính bán ẩn danh.

Dưới thời chính quyền Tổng thống Trump, **“SEC”** thể hiện lập trường cởi mở hơn với các sản phẩm tài chính dựa trên tiền mã hóa. Phố Wall vì thế cũng gia tăng mối quan tâm đến **“token hóa”** và **“stablecoin”**, song quy mô thị trường thực tế lại tăng trưởng chậm hơn kỳ vọng.

Theo dữ liệu từ RWA.xyz, tổng giá trị tài sản thực được **“token hóa”** hiện vào khoảng 34 tỷ USD, trong đó **“cổ phiếu token hóa”** chỉ chiếm khoảng 1,55 tỷ USD. Trong khi đó, các báo cáo của Citi năm 2022 và McKinsey năm 2024 đều dự đoán thị trường **“token hóa tài sản thực (RWA)”** có thể đạt quy mô “nhiều nghìn tỷ USD” vào khoảng năm 2030, cho thấy thực tế hiện nay vẫn đi chậm hơn nhiều so với kịch bản lạc quan.

Giới doanh nghiệp nhìn chung ủng hộ việc hoãn ban hành **“miễn trừ đổi mới”** lần này. Giám đốc điều hành Securitize, Carlos Domingo, viết trên X rằng điều quan trọng là cơ chế này phải “áp dụng đúng đối tượng”, đồng thời nhấn mạnh “thà chậm còn hơn vội vàng để rồi mắc sai lầm”.

Giám đốc điều hành Bullish, Tom Farley, cũng đánh giá tích cực quyết định trì hoãn, cho rằng **“SEC”** đang nhận ra chỉ có doanh nghiệp niêm yết mới được phép phát hành token đại diện cho cổ phần của chính mình. Ủy viên **“SEC”** Hester Peirce một ngày trước đó cũng lưu ý cơ chế miễn trừ này sẽ mang tính “hạn chế”, và các tài sản nói trên nên được coi là dạng “biểu đạt số hóa” gần với những gì đang được giao dịch trên thị trường thứ cấp.

Trước đó vào tháng 1, **“SEC”** đã phân loại *chứng khoán token hóa* thành hai nhóm: **“lưu ký”** và **“tổng hợp”**. Mô hình lưu ký gắn với cấu trúc mà trong đó một trung gian được quản lý nắm giữ chứng khoán cơ sở, bảo đảm đầy đủ quyền cổ đông. Ngược lại, mô hình tổng hợp chỉ cung cấp khả năng tiếp xúc với biến động giá mà không sở hữu cổ phiếu thực tế.

*bình luận*: Quyết định hoãn của **“SEC”** cho thấy *cổ phiếu token hóa* không còn được xem đơn thuần là thử nghiệm công nghệ, mà là bài kiểm tra xem luật chứng khoán hiện hành có thể được **“áp dụng một cách tinh vi”** đến đâu trong kỷ nguyên tài sản số. Quy mô thị trường còn nhỏ, nhưng nếu cơ chế **“miễn trừ đổi mới”** được thiết kế hợp lý, đây có thể trở thành nền tảng pháp lý quan trọng cho làn sóng **“token hóa tài sản thực (RWA)”** trong thập kỷ tới.