DeFi sau cú sốc hack 292 triệu USD: ‘Bị bẻ cong chứ không sụp đổ’, RWA nổi lên như trụ cột mới

Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 tháng 4 (giờ địa phương), tài chính phi tập trung (**từ**DeFi**từ**) dù hứng chịu vụ tấn công hàng trăm triệu đô vẫn chỉ bị “bẻ cong” thay vì “sụp đổ”. Tuy vậy, các lỗ hổng cấu trúc lộ rõ, làm dấy lên lo ngại về niềm tin thị trường và khả năng mở rộng trong dài hạn đối với **từ**DeFi**từ**.

Vụ tấn công vào dự án **từ**KelpDAO**từ** ngày 18 tháng 4 với quy mô khoảng 292 triệu đô la Mỹ (khoảng 4.338 tỷ đồng) đã nhanh chóng lan rộng ra toàn bộ hệ sinh thái **từ**DeFi**từ**. Lượng token bị đánh cắp được dùng làm tài sản thế chấp, khiến giao thức cho vay lớn nhất thị trường là Aave(AAVE) cũng chịu ảnh hưởng dây chuyền. Số dư tiền gửi trên Aave giảm khoảng 38%, còn dư nợ cho vay đang hoạt động giảm 31%. Ngân hàng Standard Chartered nhận định đây là tình huống tương tự một cuộc “tháo chạy ngân hàng” (bank run), dẫn đến căng thẳng thanh khoản nghiêm trọng trong ngắn hạn.

Theo phân tích của Standard Chartered, sự cố này cho thấy **từ**DeFi**từ** “không bị phá vỡ mà chỉ bị uốn cong”. Cú sốc hệ thống là rất lớn, nhưng cấu trúc cốt lõi của thị trường vẫn đứng vững, không xảy ra hiệu ứng đổ vỡ dây chuyền như lo ngại ban đầu. Trên thực tế, Aave và nhiều dự án **từ**DeFi**từ** chủ chốt đã huy động hơn 300 triệu đô la Mỹ (khoảng 4.456 tỷ đồng) để gia cố thanh khoản, bình ổn lãi suất và trấn an người dùng. Nhờ dòng vốn “cứu trợ” này, lãi suất trên các pool cho vay nhanh chóng trở lại vùng ổn định, còn lượng tiền gửi bắt đầu phục hồi dần theo thời gian.

Standard Chartered cho rằng các động lực tăng trưởng của **từ**DeFi**từ** vẫn chưa mất đi. Đặc biệt, mảng token hóa tài sản thực (**từ**RWA – real-world assets**từ**) được dự báo sẽ là trụ cột mới. Báo cáo ước tính thị trường RWA có thể đạt giá trị vốn hóa 2.000 tỷ đô la Mỹ (khoảng 2.971 nghìn tỷ đồng) vào năm 2028, tăng vọt so với mức khoảng 35 tỷ đô la Mỹ dự kiến vào tháng 10 năm 2025. Dòng vốn từ mảng cho vay **từ**DeFi**từ** và thanh khoản stablecoin nhiều khả năng sẽ là hai động lực tăng trưởng chính.

Tuy nhiên, vấn đề bảo mật vẫn là “gót chân Achilles” của **từ**DeFi**từ**. Lỗ hổng trong smart contract, các chiến dịch phishing và sai sót ở cầu nối chuỗi chéo (cross-chain bridge) tiếp tục là nguồn rủi ro lớn. Cấu trúc đa chuỗi – nơi nhiều blockchain được kết nối với nhau – giúp mở rộng quy mô, nhưng đồng thời cũng làm tăng bề mặt tấn công. Chỉ một điểm yếu đơn lẻ có thể dẫn đến tổn thất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đô la.

Các cầu nối chuỗi chéo đã đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng **từ**DeFi**từ**, nhưng cũng trở thành “cửa ngõ” cho hàng loạt vụ hack có giá trị hàng tỷ đô la. Thiết kế phức tạp, cơ chế xác thực khó kiểm chứng và quy trình audit chưa theo kịp tốc độ đổi mới được coi là những nguyên nhân làm gia tăng rủi ro. Nhiều chuyên gia cảnh báo nếu không cải thiện lớp hạ tầng bảo mật, những mắt xích này sẽ tiếp tục là điểm bị tấn công ưu tiên.

Hệ quả là chuỗi vụ tấn công lặp đi lặp lại đang bào mòn niềm tin vào hệ sinh thái **từ**DeFi**từ**. Nhà đầu tư tổ chức do dự tham gia sâu hơn, cơ quan quản lý có thêm lý do siết chặt khung pháp lý, từ đó vô hình trung kìm hãm tốc độ phát triển của thị trường. *bình luận* Niềm tin là “tài sản vô hình” quan trọng nhất của **từ**DeFi**từ**; một khi mất đi, rất khó phục hồi chỉ bằng lãi suất cao hoặc ưu đãi thanh khoản.

Sau sự cố KelpDAO, xu hướng cải tổ cấu trúc đang được đẩy nhanh. Nâng cấp Aave V4 và kế hoạch xây dựng “Ethereum Economic Zone” đều hướng tới việc giảm phụ thuộc vào các giải pháp chuỗi chéo bên ngoài, đồng thời tập trung giao dịch và thanh khoản trong một vùng kinh tế gắn chặt với Ethereum(ETH) để tăng tính an toàn. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ thu hẹp bề mặt tấn công, hạn chế rủi ro từ những cầu nối kém an toàn.

Ngân hàng JPMorgan(JPM) cũng nhận định nhu cầu từ phía tổ chức đối với **từ**DeFi**từ** vẫn đang bị kìm hãm. Nguyên nhân chính là chuỗi vụ hack kéo dài và thanh khoản tăng trưởng chậm. Theo ước tính của JPMorgan, riêng sự cố KelpDAO đã tạo ra cú sốc tương đương khoảng 20 tỷ đô la Mỹ khi tính cả hiệu ứng lan tỏa ra toàn thị trường.

Tổng hợp các quan điểm trên, **từ**DeFi**từ** hiện ở giai đoạn vừa tỏa sáng về tiềm năng tăng trưởng, vừa bị bao phủ bởi những rủi ro hệ thống. Công nghệ có thể tiếp tục tiến hóa, sản phẩm tài chính có thể ngày càng đa dạng, nhưng nếu “niềm tin vào bảo mật” không được củng cố, dòng vốn tổ chức sẽ chỉ tham gia một cách dè dặt, còn quy mô thị trường khó có thể bứt phá như kỳ vọng. *bình luận* Tương lai **từ**DeFi**từ** nhiều khả năng sẽ được quyết định bởi khả năng biến bảo mật từ “điểm yếu cố hữu” thành “lợi thế cạnh tranh” trong cuộc đua thu hút vốn toàn cầu.