Việt Nam thúc đẩy thí điểm sàn giao dịch tiền mã hóa nội địa, ngân hàng chạy đua giành giấy phép

Thị trường *tiền mã hóa* trong nước tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn bản lề, khi các doanh nghiệp tư nhân tăng tốc chạy đua “giành trước giấy phép” vận hành sàn giao dịch. Trong bối cảnh Hà Nội muốn đưa hoạt động giao dịch vốn dựa chủ yếu trên nền tảng nước ngoài vào một “khuôn khổ có thể quản lý”, nhiều nhận định cho rằng cục diện *thị trường tiền mã hóa* Việt Nam có thể thay đổi rõ rệt.

Theo Reuters đưa tin ngày 12 tháng 3 (giờ địa phương), Chính phủ Việt Nam trước đó, trong nghị quyết công bố hồi tháng 2, đã tuyên bố sẽ triển khai chương trình thí điểm “sàn giao dịch tài sản số vận hành trong nước”. Văn bản cũng nêu khả năng chương trình có thể chính thức khởi động ngay từ tháng 3, được coi như vạch xuất phát về mặt thể chế cho các sàn *tiền mã hóa* nội địa đầu tiên.

1차 심사 통과 5 doanh nghiệp, có cả công ty con ngân hàng

Theo Reuters đưa tin ngày 12 (giờ địa phương), trong tài liệu do Bộ Tài chính Việt Nam soạn thảo, có 5 doanh nghiệp đã vượt qua vòng sàng lọc đầu tiên (1차 심사). Danh sách này bao gồm công ty con của 3 ngân hàng tư nhân lớn là Techcombank, VPBank, LPBank, bên cạnh công ty chứng khoán VIX Securities và tập đoàn bất động sản – hạ tầng Sun Group.

Thị trường đặc biệt chú ý việc khối doanh nghiệp liên quan đến ngân hàng xuất hiện ngay từ vòng đầu. Điều này được xem là tín hiệu cho thấy Việt Nam nhiều khả năng “cấy” mạnh các chuẩn mực *quy định tài chính* vào mô hình sàn *tiền mã hóa* trong nước, nhất là quy định về chống rửa tiền (AML) và xác minh danh tính khách hàng (KYC).

*bình luận* Việc ngân hàng xuất hiện từ sớm thường đồng nghĩa với tiêu chuẩn quản trị rủi ro, tuân thủ pháp lý và minh bạch dòng tiền cao hơn. Với nhà quản lý, ưu tiên hàng đầu không hẳn là kích thích khối lượng giao dịch, mà là xây dựng cấu trúc cho phép truy vết và kiểm soát luồng vốn trên các sàn *tiền mã hóa*.

Thị trường phát triển nóng, giám sát gần như bỏ ngỏ

Diễn biến mới này gắn chặt với tốc độ mở rộng nhanh chóng của *thị trường tiền mã hóa* Việt Nam. Theo báo cáo mới nhất về chỉ số chấp nhận *tiền mã hóa* toàn cầu của Chainalysis, Việt Nam đang xếp thứ 4 thế giới. Cùng báo cáo ước tính, trong giai đoạn 1 năm tính đến tháng 6 năm 2025, người dùng tại Việt Nam đã luân chuyển khoảng 2000 tỷ USD giá trị tài sản *tiền mã hóa*. Dù quy mô bùng nổ, hệ thống giám sát và hạ tầng quản lý vẫn chưa theo kịp.

Giới chức đặc biệt lo ngại việc sử dụng rộng rãi *tiền mã hóa* và stablecoin có thể làm suy yếu các công cụ chính sách kiểm soát dòng vốn. Việt Nam vốn đã áp dụng nhiều biện pháp hạn chế dòng tiền xuyên biên giới, trong khi kênh đầu tư và tích trữ của hộ gia đình từ lâu tập trung vào vàng và bất động sản.

Cấu trúc này dẫn đến hiện tượng giá vàng trong nước thường cao hơn đáng kể so với giá quốc tế, đồng thời được xem là một trong những nguyên nhân khiến các đợt sốt đất, đầu cơ bất động sản lặp đi lặp lại. Ở góc độ chính sách, nếu giao dịch *tiền mã hóa* tiếp tục tăng trưởng bên ngoài “lưới quản lý”, khả năng kiểm soát dòng vốn ra – vào và ổn định tài chính có thể suy giảm thêm.

Từ luật hóa tài sản số đến “thí nghiệm sàn giao dịch”

Việt Nam đã thông qua một đạo luật mang tính cột mốc (“luật tài sản số”) vào đầu năm ngoái, chính thức công nhận tài sản số và tài sản *tiền mã hóa* trong khuôn khổ pháp lý. Khung luật này đặt ra nền tảng quản lý và định hướng thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực *tiền mã hóa* và tài sản số. Chương trình thí điểm sàn giao dịch trong nước hiện nay là phép thử đầu tiên để chuyển những nguyên tắc trên giấy thành hạ tầng thị trường thực tế.

Câu hỏi lớn đặt ra là Việt Nam sẽ siết hoạt động giao dịch trên nền tảng nước ngoài đến đâu, và các sàn được cấp phép trong nước sẽ được phép niêm yết, giao dịch những loại tài sản nào. Nếu các sàn *tiền mã hóa* “nội” đi vào hoạt động ổn định, mức độ bảo vệ nhà đầu tư và minh bạch thị trường có thể tăng lên rõ rệt. Song, điều đó cũng có thể kéo theo chi phí giao dịch cao hơn, lựa chọn tài sản bị thu hẹp và nguy cơ hình thành một “thị trường được chọn lọc” thay vì hoàn toàn tự do.

*bình luận* Với việc đẩy mạnh chương trình cấp phép và thí điểm sàn trong nước, Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn tăng trưởng chủ yếu dựa trên nhu cầu thị trường và nền tảng ngoại sang giai đoạn tái cấu trúc dựa trên *kỷ luật pháp lý* và kiểm soát rủi ro. Cách Hà Nội định hình cơ chế cho sàn *tiền mã hóa* nội địa – từ tiêu chuẩn AML/KYC, phạm vi tài sản được giao dịch đến mức độ hạn chế với sàn ngoại – sẽ quyết định hướng đi dài hạn của *thị trường tiền mã hóa* Việt Nam trong những năm tới.