Tin tức 
Thông tin Coin 
Về chúng tôi 
Theo CoinDesk đưa tin ngày 18 (giờ địa phương), nền tảng quản trị DAO lớn nhất ngành tiền mã hóa là *từ Tally* sẽ chính thức đóng cửa sau 6 năm hoạt động. Giám đốc điều hành Dennison Bertram cho rằng thời kỳ chính quyền Biden thậm chí còn “*từ tốt hơn*” cho ngành so với hiện tại, khi sự thay đổi môi trường *từ quy định* và đà tăng trưởng chậm lại của hệ sinh thái đã đồng thời bóp nghẹt nhu cầu với các *từ công cụ quản trị DAO*.
Tally là hạ tầng đứng sau hơn 500 DAO, bao gồm các giao thức lớn như Arbitrum(ARB), Uniswap, Ethereum Name Service(ENS). Trong bài đăng blog ngày 18 (giờ địa phương), Bertram thông báo sẽ *từ đóng cửa Tally* theo lộ trình từng bước, khép lại hành trình khởi nghiệp kéo dài 6 năm trong mảng *từ quản trị phi tập trung*.
Theo mô hình DAO, thay vì hội đồng quản trị hay ban điều hành như doanh nghiệp truyền thống, người nắm giữ *từ token* sẽ bỏ phiếu quyết định mọi thứ, từ cấu trúc phí đến nâng cấp phần mềm. Tuy nhiên thực tế cho thấy, tỷ lệ tham gia thường rất thấp, quá trình ra quyết định chậm chạp, dẫn tới việc “thiểu số cử tri tích cực” lại kiểm soát hướng đi của các hệ thống trị giá hàng tỷ đô la. Tally tìm cách khắc phục điểm yếu này bằng cách cung cấp hạ tầng bỏ phiếu, công cụ ủy quyền (delegation) và bảng điều khiển quản trị – những “đường ray” cho cái gọi là *từ dân chủ trong tiền mã hóa*.
Bertram chia sẻ với CoinDesk rằng thị trường *từ công cụ quản trị DAO* trước đây được nâng đỡ bởi hai trụ cột: rủi ro *từ quy định* và kỳ vọng về sự mở rộng của hệ sinh thái ứng dụng phi tập trung. Cả hai trụ cột này hiện đều suy yếu. Khi mối đe dọa pháp lý dịu lại, động lực bỏ tiền duy trì *từ quản trị phi tập trung* giảm xuống. Đồng thời, kỳ vọng rằng hệ sinh thái xoay quanh Ethereum(ETH) sẽ bùng nổ thành “hàng nghìn giao thức” cần *từ công cụ quản trị* cũng không trở thành hiện thực.
Diễn biến gần đây trong ngành càng củng cố xu hướng này. Across Protocol đề xuất giải thể DAO và chuyển sang mô hình công ty cổ phần C-Corporation tại Mỹ, cho rằng cấu trúc dựa trên *từ token* đang cản trở các quan hệ hợp tác với tổ chức. Thông tin này lập tức khiến giá token ACX tăng vọt 80%. Năm ngoái, sàn giao dịch Jupiter trên Solana(SOL) và công ty NFT Yuga Labs cũng lần lượt từ bỏ mô hình DAO. Giám đốc điều hành Greg Solano của Yuga Labs khi đó còn mô tả mô hình quản trị này là “chậm chạp, ồn ào, và thường chỉ là một dạng ‘kịch quản trị’ thiếu nghiêm túc”.
bình luận: Việc các dự án lớn rời bỏ cấu trúc DAO cho thấy bài toán *từ quản trị phi tập trung* không chỉ nằm ở công cụ, mà còn là câu hỏi về hiệu quả vận hành và khả năng phối hợp với vốn tổ chức.
Tâm điểm trong phân tích của Bertram là sự thay đổi trong cách diễn giải *từ quy định*. Dưới thời Chủ tịch Gary Gensler tại Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), cơ quan này nhấn mạnh rằng nếu một nhóm cụ thể dẫn dắt các “quyết định quản lý” có khả năng tác động đến giá trị token, tài sản đó có nguy cơ cao bị phân loại là chứng khoán theo bài kiểm tra Howey. Để né rủi ro này, nhiều dự án đã chọn “đẩy” quyền ra quyết định ra ngoài, sang DAO, phân tán quyền lực tới hàng nghìn ví để “khó có thể chỉ ra ai đang vận hành mạng lưới”. Trong bối cảnh đó, *từ hệ thống quản trị on-chain* và các công cụ như Tally không chỉ là tính năng kỹ thuật, mà trở thành một phần của chiến lược *từ phòng thủ pháp lý*.
Tuy nhiên, Bertram cho rằng xu hướng hiện tại đang đảo chiều. Theo ông, Trump đang phát đi thông điệp mạnh mẽ theo hướng “không có vấn đề gì lớn, cứ làm điều bạn muốn”, khiến nhiều tổ chức tin rằng họ có thể vận hành theo mô hình doanh nghiệp truyền thống mà không lo bị trừng phạt. Kết quả, *từ phi tập trung hóa* từ vị thế “điều kiện bắt buộc” trượt xuống thành “tùy chọn”. Nhiều đội ngũ phát triển không còn thấy lý do để tiếp tục chi tiền duy trì một tầng *từ quản trị DAO* phức tạp và tốn kém.
bình luận: Nếu nhận định này đúng, chúng ta đang chứng kiến một bước ngoặt: *từ DAO* không còn là “lá chắn pháp lý bắt buộc”, mà trở thành lựa chọn chiến lược, chỉ được giữ lại nếu thực sự tạo thêm giá trị.
Không chỉ yếu tố *từ quy định*, chính mô hình tăng trưởng mà Tally đặt cược cũng bộc lộ hạn chế. Mô hình kinh doanh của Tally dựa trên giả định rằng hệ sinh thái Ethereum sẽ “mở rộng vô hạn”, kéo theo vô số giao thức và ứng dụng cần *từ hạ tầng quản trị*. Bertram từng cảnh báo rằng chỉ dựa vào vài tên tuổi lớn như Uniswap, Aave(AAVE) hay một, hai giải pháp Layer 2 là không đủ; với quy mô khách hàng như vậy, doanh nghiệp sẽ dần trượt từ mô hình “sản phẩm *từ công cụ quản trị DAO* chuẩn hóa” sang dạng công ty tư vấn phục vụ số khách ít ỏi.
Khi Tally huy động được 8 triệu USD (khoảng 119 tỷ đồng) vào năm ngoái, luận điểm cốt lõi là giả thuyết “khu vườn vô hạn”: sẽ có “hàng nghìn Layer 2” xuất hiện, mỗi mạng lưới lại cần *từ công cụ quản trị on-chain* riêng. Khi đó, thị trường dường như không có nhiều phản biện với viễn cảnh này. Nhưng hiện tại, Bertram thừa nhận “trong tương lai gần sẽ không có hàng nghìn L2, và có thể là sẽ không bao giờ có”. Ngành công nghiệp tiền mã hóa đang hội tụ nhanh quanh một số ít giao thức thống trị, không đủ tạo ra lớp nhu cầu mới dày đặc cho các doanh nghiệp *từ hạ tầng quản trị DAO*.
Theo Bertram, tiền mã hóa đã tìm được một số điểm phù hợp sản phẩm – thị trường trong các lĩnh vực mang tính đầu cơ và đặt cược, chẳng hạn thanh toán và thị trường dự đoán. Tuy nhiên, chưa hề hình thành một lớp ứng dụng hướng tới người dùng đại chúng đủ dày để nuôi sống một mảng kinh doanh *từ công cụ quản trị DAO* tách biệt. Trong bài viết tuyên bố đóng cửa, ông khẳng định: “*từ Công cụ quản trị* cho giao thức phi tập trung không phải là một mô hình kinh doanh có thể nhận vốn mạo hiểm, ít nhất là ở thời điểm hiện tại”.
bình luận: Các quỹ mạo hiểm thường đòi hỏi tăng trưởng siêu tốc và thị trường đủ rộng. Việc chính CEO Tally phải thừa nhận *từ công cụ quản trị DAO* chưa đáp ứng được tiêu chí đó là tín hiệu đáng chú ý cho toàn bộ mảng *từ hạ tầng Web3*.
Nhìn rộng ra, Bertram cho rằng câu chuyện không chỉ dừng ở thị trường *từ DAO*, mà phản ánh sự dịch chuyển của cả ngành. Ông nhận định AI đang trở thành “*từ câu chuyện tương lai mới*” với quy mô và sức hấp dẫn lớn hơn tiền mã hóa, thu hút cả nhân tài lẫn vốn đầu tư. Khi những bộ óc xuất sắc nhất đổ về một lĩnh vực, đó cũng là nơi xuất hiện các nhà sáng lập và nhà xây dựng sản phẩm mới. Điều này khiến tiền mã hóa đánh mất vị thế “sân khấu của những cơ hội thú vị nhất”.
Dù vậy, Bertram không hoàn toàn phủ nhận tương lai của ngành. Ông chỉ lưu ý rằng “mọi người luôn nói ‘chúng ta vẫn đang ở giai đoạn đầu’, nhưng tôi đã ở trong ngành này từ năm 2011” và “thành thật mà nói, nó không còn *từ cảm giác như giai đoạn đầu* nữa”. Việc *từ Tally đóng cửa* do đó không chỉ là thất bại riêng lẻ của một startup, mà là chỉ báo cho thấy khi *từ quy định*, *từ câu chuyện đầu tư* và tốc độ tăng trưởng hệ sinh thái cùng thay đổi, *từ quản trị phi tập trung* đang trượt từ vị thế “hạ tầng thiết yếu” xuống thành một chi phí tùy chọn trong chiến lược vận hành của dự án.
bình luận: Cuộc “thử nghiệm DAO” chưa kết thúc, nhưng trường hợp Tally cho thấy nếu không chứng minh được giá trị vượt trội so với mô hình công ty truyền thống, *từ công cụ quản trị DAO* sẽ khó có thể duy trì được sự quan tâm của cả nhà đầu tư lẫn đội ngũ xây dựng sản phẩm.
Bình luận 0