Coinbase cảnh báo hơn 30% Bitcoin(BTC) có thể bị tấn công lượng tử

Theo một báo cáo mới từ sàn giao dịch tiền mã hóa hàng đầu tại Mỹ – Coinbase, khoảng 33% lượng Bitcoin (BTC) hiện tại có thể đối mặt với nguy cơ bị tấn công khi công nghệ máy tính lượng tử phát triển đến mức đủ mạnh. Mặc dù mối đe dọa này vẫn mang tính giả định, nhiều tổ chức và chuyên gia trong ngành đang kêu gọi sự chuẩn bị toàn diện của mạng lưới để chuyển đổi sang cơ chế bảo mật phù hợp hơn.

Theo báo cáo của David Duong – Giám đốc bộ phận Nghiên cứu đầu tư toàn cầu tại Coinbase, ngày 24 (giờ địa phương), Bitcoin đang bước vào thời kỳ mà những tiến bộ trong lĩnh vực điện toán lượng tử có thể đặt ra thách thức mới cho hệ thống mã hóa bảo mật hiện có. Ông cho biết: "Dù rủi ro chưa hiện hữu ngay tức thì, ngành công nghiệp cần sớm chuẩn bị cho thời đại điện toán lượng tử."

Vấn đề được đặt ra xoay quanh khái niệm "Ngày-Q" (Q-Day), thời điểm mà một máy tính lượng tử đủ mạnh có thể phá vỡ các hệ thống mật mã công khai, vốn là xương sống của Bitcoin và các loại tiền mã hóa. Cụ thể, Bitcoin hiện áp dụng thuật toán mã hóa đường cong elip (ECC) để tạo khóa và bảo vệ ví, cùng với thuật toán băm SHA-256 cho quá trình khai thác – đều được xem là an toàn trước các hệ thống máy tính truyền thống. Tuy nhiên, các thuật toán như Shor và Grover trong máy tính lượng tử có thể phá vỡ lớp bảo mật này nhanh hơn nhiều lần.

Theo Duong, tính đến khối 900.000 trên chuỗi khối Bitcoin, có khoảng 6,51 triệu BTC – tương đương 32,7% tổng nguồn cung – đang được lưu trữ tại các địa chỉ có nguy cơ cao trước các cuộc tấn công lượng tử. Các địa chỉ này thuộc các định dạng như Pay-to-Public-Key (P2PK), Multisig script cũ hay một số địa chỉ Taproot, nơi mà khóa công khai đã được tiết lộ công khai trên chuỗi từ trước. Đặc biệt, một phần trong số này được cho là những đồng BTC được khai thác từ “thời kỳ Satoshi.”

Không những vậy, mỗi giao dịch trong mạng lưới Bitcoin đều tạm thời tiết lộ khóa công khai của người gửi trong thời gian thực hiện chuyển khoản. Điều này có thể thành điểm yếu nếu máy tính lượng tử phát triển đủ mạnh để tận dụng khoảng khắc ngắn ngủi này nhằm đánh cắp khóa riêng.

Các tổ chức lớn cũng bắt đầu bày tỏ mối quan tâm rõ rệt trước nguy cơ này. Duong nhấn mạnh hai động thái tiêu biểu: Thứ nhất, việc BlackRock đưa rủi ro từ máy tính lượng tử vào tài liệu sửa đổi của quỹ ETF Bitcoin iShares dự kiến ra mắt vào năm 2025. Thứ hai, chính phủ Mỹ và châu Âu đã đưa ra khuyến nghị áp dụng thuật toán mã hóa kháng lượng tử (Post-Quantum Cryptography) cho hạ tầng trọng yếu trước năm 2035.

Bình luận: Những dấu hiệu này cho thấy khái niệm "rủi ro lượng tử" không còn là chuyện khoa học viễn tưởng, mà đang được các bên hoạch định chính sách cũng như đầu tư nghiêm túc cân nhắc và lên kịch bản ứng phó.

Tuy vậy, vấn đề này vẫn gây tranh luận trong nội bộ cộng đồng tiền mã hóa.

Adam Back – Giám đốc điều hành của Blockstream – cho rằng không nên “thổi phồng quá mức” nỗi lo ngại về lượng tử, khi ngành đang âm thầm nghiên cứu và thử nghiệm các giải pháp tăng cường bảo mật. Ngược lại, nhà đầu tư mạo hiểm Nick Carter cảnh báo rằng việc xem nhẹ mối đe dọa này là “sai lầm chiến lược,” đồng thời chỉ ra việc chính phủ các nước đổ tiền nghiên cứu điện toán lượng tử và số vốn đầu tư ngày càng tăng trong lĩnh vực này như một tín hiệu rõ nét.

Charles Edwards – người sáng lập quỹ đầu tư Capriole Investments – cảnh báo rằng nếu không có nâng cấp bảo mật phù hợp, các cuộc tấn công lượng tử có thể thành hiện thực trong vòng một thập niên tới.

Trong khi đó, Michael Saylor – Chủ tịch hãng tư vấn Strategy – lại bày tỏ quan điểm tích cực hơn, cho rằng đây có thể là cơ hội để "Bitcoin trở nên mạnh mẽ hơn." Ông cho rằng quá trình chuyển đổi sang bảo mật kháng lượng tử có thể giúp loại bỏ các đồng tiền không hoạt động, qua đó khiến nguồn cung lưu hành khan hiếm hơn và làm tăng giá trị thị trường.

Nhằm chuẩn bị cho tương lai đó, một số chuyên gia đề cập đến các phương án kỹ thuật đang được nghiên cứu, trong đó có việc áp dụng các thuật toán đã được Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) lựa chọn vào năm 2024. Tuy nhiên, việc triển khai các thuật toán này trong giao thức Bitcoin sẽ cần đến một đợt “hard fork” – nâng cấp toàn diện không tương thích với mạng hiện tại.

Bình luận: Do Bitcoin được thiết kế theo cấu trúc phi tập trung với hàng triệu ví không hoạt động, một hard fork quy mô lớn sẽ đòi hỏi sự đồng thuận cao độ từ cộng đồng – điều không hề dễ dàng.

Một số nhà phân tích còn đặt ra nghi vấn rằng các tổ chức phát triển lượng tử hiện đã “thu thập sẵn” dữ liệu blockchain. Khi phần cứng lượng tử đạt đến ngưỡng khả thi, họ có thể quay trở lại các dữ liệu cũ này để thực hiện các cuộc tấn công ở quy mô lớn.

Từ khóa: “tấn công lượng tử”, “Bitcoin”, “hard fork”, “Post-Quantum Cryptography”, “Q-Day”

Tóm lại, mặc dù chưa có dấu hiệu cho thấy “tấn công lượng tử” sẽ sớm xảy ra, nhưng việc hơn 30% nguồn cung Bitcoin nằm trong diện “có thể tổn thương” là một cảnh báo không thể bỏ qua. Nhà đầu tư cần nhận diện rõ loại địa chỉ mà mình đang sử dụng, trong khi các nhà phát triển thì phải tính đến phương án chuyển giao sang định dạng kháng lượng tử. Trong thập kỷ tới, câu hỏi không còn là “có nên phòng ngừa,” mà là “phòng ngừa như thế nào.”