Mức giảm trong năm nay của một số cổ phiếu công nghệ Mỹ đã vượt mức giảm trong đợt vỡ bong bóng dot-com năm 2000. Diễn biến khác nhau giữa từng mã, và đà điều chỉnh của cổ phiếu cần được phân biệt với nguy cơ suy thoái kinh tế.
Wall Street Journal (The Wall Street Journal) đăng ngày 22 (giờ địa phương) bài bình luận có tiêu đề “Bong bóng AI đã vỡ?”. Bài viết so sánh mức giảm của các cổ phiếu công nghệ lớn với thời bong bóng dot-com, đồng thời nêu khả năng đợt điều chỉnh ở nhóm trung tâm dữ liệu và bán dẫn đã diễn ra phần đáng kể. Bài viết xem xét riêng câu hỏi liệu toàn ngành AI có đang vỡ bong bóng hay không.
Trong đợt bong bóng dot-com năm 2000, Intel(INTC) giảm 60% và Oracle(ORCL) giảm 37%. Mức giảm trong năm nay của hai cổ phiếu lần lượt là 64% và 60%.
Micron(MU) giảm 63% trong thời bong bóng dot-com và giảm 53% trong năm nay. Qualcomm(QCOM) giảm từ 54% khi đó xuống 42% trong năm nay.
Nvidia(NVDA) giảm 62% trong thời bong bóng dot-com và giảm 48% trong năm nay. Cisco(CSCO) cũng giảm từ 52% khi đó xuống 30% trong năm nay.
Bài bình luận lấy chip nhớ làm ví dụ cho thấy sự thay đổi trong cơn sốt đầu tư AI. Theo phân tích trong bài, cổ phiếu liên quan đến chip nhớ tại Hàn Quốc cũng xuất hiện tình trạng đầu cơ quá nóng; nhà đầu tư cá nhân sử dụng đòn bẩy tập trung mua vào khi giá chạm đỉnh.
Cổ phiếu Micron tăng gần gấp bốn lần trong ba tháng rồi giảm hơn một nửa so với đỉnh. Toàn ngành bán dẫn cũng tăng gấp đôi trước khi giảm 43%.
Các doanh nghiệp cung cấp điện và thiết bị cho trung tâm dữ liệu AI cũng tăng giá trong thời gian ngắn rồi lao dốc. Bài bình luận nhận định rủi ro có thể tăng nếu các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới, vốn cần nguồn vốn lớn, đồng thời phải đối mặt với tâm lý đầu tư xấu đi và chi phí huy động vốn tăng.
Trong đợt vỡ bong bóng dot-com, S&P 500 giảm khoảng 15% so với đỉnh. Trong năm nay, chỉ số này đã giảm 12% so với mức cao nhất trong phiên.
Thời bong bóng dot-com năm 2000, các ngành tiện ích và hàng tiêu dùng thiết yếu đều tăng hơn 40%, nhưng không bù được đà lao dốc của cổ phiếu công nghệ. Năm nay cũng xuất hiện dòng tiền chuyển sang các nhóm cổ phiếu phòng thủ. Ngành chăm sóc sức khỏe tăng 24% kể từ cuối tháng 4.
Trước đó, TokenPost từng chỉ ra rằng tỷ lệ giá trên lợi nhuận điều chỉnh theo chu kỳ (CAPE) của S&P 500 vượt 40 lần, nhưng riêng chỉ số này không thể dự báo thị trường chứng khoán sẽ sụp đổ. CAPE so sánh giá cổ phiếu với lợi nhuận doanh nghiệp bình quân 10 năm đã điều chỉnh theo lạm phát để xem xét định giá dài hạn.
Đợt vỡ bong bóng dot-com sau đó trùng với suy thoái kinh tế và tiếp nối bằng một đợt lao dốc khác trong năm 2001. Cisco, vốn đã giảm một nửa, lại mất thêm một nửa trong ba tháng đầu năm 2001. Cổ phiếu này mất khoảng 25 năm để trở lại mức đỉnh tháng 3/2000.
Bài bình luận đánh giá kinh tế Mỹ hiện nay tương đối vững hơn so với thời điểm đó, đồng thời nhận định chưa rõ đợt giảm lần này có kéo dài như thời bong bóng dot-com hay không.
Kịch bản tác động sang nền kinh tế mà bài viết nêu bắt đầu từ việc các doanh nghiệp liên quan đến AI cắt giảm đầu tư. Nếu đầu tư vào trung tâm dữ liệu giảm, triển vọng doanh thu của nhà cung cấp bán dẫn và thiết bị có thể xấu đi, đồng thời gây áp lực lên các công ty tài chính đã cấp vốn cho họ.
Bài viết cũng cho rằng nếu hiệu ứng tài sản từ đà tăng giá cổ phiếu đảo chiều, làm suy yếu sự hỗ trợ đối với tiêu dùng Mỹ, ảnh hưởng có thể lan sang cả những doanh nghiệp không trực tiếp liên quan đến AI. Tiềm năng tăng trưởng dài hạn của công nghệ AI và tỷ suất sinh lời từ cổ phiếu liên quan đến AI là hai vấn đề riêng biệt.
Comment 0