Jason Lowery, cựu phó giám đốc phụ trách công nghệ và đổi mới của Lực lượng Không gian Mỹ, đề xuất dùng mạng Proof of Work (PoW) của Bitcoin (BTC) để phòng thủ trước các cuộc tấn công mạng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Bitcoin.com đưa tin, Lowery viết trên X: “Tôi sẵn sàng hỗ trợ Mỹ bằng cách tận dụng mạng Proof of Work của Bitcoin để ứng phó với mối đe dọa từ siêu trí tuệ có khả năng hành động tự chủ”.
Phát biểu không nêu hệ thống nào sẽ được bảo vệ hoặc mạng lưới sẽ kết nối với các hệ thống đó ra sao. Lowery bày tỏ ý định triển khai nhưng chưa đưa ra thiết kế cụ thể.
Cơ sở cho đề xuất là bài nghiên cứu “Softwar” mà Lowery gửi tới Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) năm 2023. Bài viết phân tích Proof of Work của Bitcoin như một công nghệ bảo mật có thể được dùng ngoài các giao dịch tiền tệ.
Nghiên cứu đưa ra “lý thuyết phô diễn sức mạnh”, theo đó Proof of Work có thể khiến các hành vi thù địch trong không gian mạng phải gánh chi phí vật lý. Tác giả mô tả kết quả này là một khung lý thuyết mới, không phải công nghệ phòng thủ đã được kiểm chứng.
Proof of Work dùng cho dịch vụ yêu cầu người dùng giải một bài toán tính toán và gửi kết quả trước khi máy chủ xử lý yêu cầu. Cách làm này đặt thêm gánh nặng tính toán trước mỗi yêu cầu, qua đó làm tăng tài nguyên cần thiết để gửi lượng lớn yêu cầu.
Cách dùng này khác với Proof of Work của mạng Bitcoin. Bài toán dành cho dịch vụ xử lý từng yêu cầu, còn Proof of Work của Bitcoin bảo vệ hồ sơ giao dịch.
Sách trắng Bitcoin mô tả Proof of Work là phương thức liên kết giao dịch thành một chuỗi dựa trên hàm băm. Muốn thay đổi dữ liệu cũ, cần thực hiện lại công việc tính toán cho bản ghi đó và các khối tiếp theo.
Cơ quan Kiểm toán Chính phủ Mỹ (U.S. Government Accountability Office, GAO) nêu trong báo cáo “AI và an ninh mạng”, công bố ngày 20, các trường hợp AI tác nhân thực hiện nhiều bước tấn công với rất ít sự can thiệp của con người. Báo cáo mô tả AI tác nhân là hệ thống có thể tự đưa ra quyết định và điều chỉnh hành động theo tình huống.
Báo cáo ghi nhận một vụ việc vào tháng 6/2026, trong đó kẻ tấn công dùng nhiều tác nhân AI để thử nghiệm cách mã độc né tránh các sản phẩm bảo mật. Một trường hợp khác vào tháng 2/2026 sử dụng dịch vụ AI tạo sinh thương mại để xâm nhập thiết bị bằng mật khẩu bị đánh cắp.
GAO cho biết hiện chưa có tiêu chuẩn được chấp nhận rộng rãi để đánh giá năng lực tấn công và phòng thủ của AI tạo sinh. Bên cạnh sự gia tăng của các cuộc tấn công dùng AI, việc đánh giá hiệu quả của công cụ bảo mật cũng vẫn là một thách thức.
Một nghiên cứu về phòng chống tấn công từ chối dịch vụ, công bố tại USENIX, cũng xem xét giới hạn của Proof of Work dành cho dịch vụ. Nghiên cứu phân tích phương thức yêu cầu người dùng giải bài toán tính toán trước khi máy chủ xử lý yêu cầu.
Các nhà nghiên cứu nhận định rằng nếu chỉ tăng độ khó của bài toán theo tải máy chủ, chênh lệch năng lực tính toán giữa kẻ tấn công dùng GPU và người dùng thông thường có thể khiến người dùng hợp lệ khó truy cập dịch vụ. Trong mô phỏng, điều chỉnh độ khó dựa trên hành vi của từng người dùng giúp hạn chế tấn công mà vẫn duy trì khả năng truy cập của người dùng bình thường.
Trước đó, TokenPost đưa tin về trường hợp AI được dùng để kiểm tra 150 kho mã Bitcoin và phát hiện hơn 10 lỗ hổng được báo cáo riêng. Trường hợp này tập trung vào việc rà soát mã trong hệ sinh thái Bitcoin, khác với đề xuất của Lowery về dùng mạng Proof of Work để bảo vệ các hệ thống bên ngoài.
Các tài liệu được dẫn đề cập lần lượt đến khả năng lý thuyết của Proof of Work, cách cơ chế này bảo vệ hồ sơ giao dịch Bitcoin, các trường hợp tấn công mạng bằng AI và điều kiện áp dụng bài toán tính toán cho dịch vụ. Chúng không trình bày kết quả thử nghiệm việc dùng mạng Bitcoin để phòng thủ cho các hệ thống bên ngoài như Lowery đề xuất.
Comment 0