OpenAI đã dùng song song 1.946 tác nhân AI chạy mô hình GPT-Rosalind dành cho khoa học sự sống để phân tích trong 32 phút dữ liệu thí nghiệm có sẵn về hơn 7,7 triệu tế bào não chuột. Các tác nhân kết nối phản ứng của tế bào với tài liệu khoa học, qua đó chọn ra những giả thuyết cần được kiểm chứng tiếp trong nghiên cứu bệnh thoái hóa thần kinh.
Ngày 21 tháng 10, OpenAI công bố kết quả nghiên cứu hợp tác với PerturbAI và Viện Nghiên cứu Scripps (Scripps Research). 32 phút là thời gian các tác nhân chia nhau phân tích dữ liệu đã được xây dựng, không phải thời gian tiến hành thí nghiệm trên chuột.
Nhóm nghiên cứu tạo bộ dữ liệu ban đầu đã làm gián đoạn chức năng của 1.947 gene liên quan đến bệnh và đo phản ứng của hơn 7,7 triệu tế bào ở nhiều vùng não chuột. Số tác nhân tham gia phân tích lần này là 1.946, còn số gene được khảo sát trong bộ dữ liệu là 1.947.
Bản đồ CRISPR toàn não ghi lại những thay đổi ở tế bào thuộc nhiều vùng não khi chức năng của một gene cụ thể bị làm gián đoạn. Nhóm nghiên cứu dùng bộ dữ liệu đã có này để xem xét phản ứng của tế bào theo từng gene.
Các thí nghiệm sinh học quy mô lớn có thể ghi lại phản ứng của hàng nghìn gene và hàng triệu tế bào. Tuy nhiên, việc diễn giải kết quả và liên hệ chúng với bệnh thường đòi hỏi phải rà soát tài liệu nghiên cứu thuộc nhiều lĩnh vực. Trong phương pháp lần này, công việc được chia theo từng gene bị làm gián đoạn, đồng thời đối chiếu dữ liệu với tài liệu khoa học.
GPT-Rosalind là mô hình được thiết kế cho nghiên cứu khoa học sự sống. Các tác nhân kết nối dữ liệu thí nghiệm hiện có với tài liệu khoa học để đề xuất những cơ chế sinh học có thể giải thích phản ứng của tế bào.
Mỗi tác nhân trong số 1.946 tác nhân phụ trách một gene bị làm gián đoạn, xem xét phản ứng ở từng tế bào và tìm các bài nghiên cứu liên quan. Nhóm nghiên cứu tập hợp các báo cáo thành một “bản đồ suy luận”, kết nối gene, thay đổi ở tế bào, tài liệu liên quan và cơ chế có thể xảy ra, rồi công bố bản đồ này.
Để đánh giá khả năng tìm lại kết quả nghiên cứu trước đó, nhóm nghiên cứu không cung cấp cho các tác nhân kết luận trong bài báo gốc về bộ dữ liệu. Nhóm cũng so sánh kết quả với phân tích do một tác nhân đơn lẻ thực hiện bằng cùng mô hình và tài nguyên.
Trong điều kiện có khối lượng công việc lớn nhất, tác nhân đơn lẻ trích dẫn 11 tài liệu; hệ thống tác nhân phân tán trích dẫn hơn 700 tài liệu. Trong đánh giá so sánh ẩn danh nguồn, các chuyên gia ưu tiên báo cáo của hệ thống phân tán trong 75% trường hợp. Ước tính rằng con người sẽ mất từ vài tháng đến một năm để làm tuần tự công việc tương tự là nhận định của nhóm nghiên cứu, không phải kết quả đo thực tế.
DCTN1 là gene liên quan đến chức năng vận chuyển vật chất bên trong tế bào thần kinh. Các biến thể của gene này được biết là nguyên nhân gây hội chứng Perry, một bệnh thoái hóa có triệu chứng tương tự Parkinson.
Trong bản đồ có sẵn, việc làm gián đoạn chức năng DCTN1 làm tăng biểu hiện của các gene liên quan đến quá trình tổng hợp cholesterol. Đối chiếu kết quả này với các nghiên cứu trước, các tác nhân nêu ra câu hỏi cần kiểm chứng trong thí nghiệm tiếp theo: liệu quá trình vận chuyển hoặc phân bố cholesterol bên trong tế bào thần kinh có gặp vấn đề hay không.
Khi làm gián đoạn chức năng Tsc1 và Tsc2, một số nhóm tế bào thần kinh có phản ứng tương tự. Ở tiểu não, việc làm gián đoạn Tsc2 làm thay đổi hoạt động của các gene liên quan đến truyền tín hiệu thần kinh; thay đổi tương tự không rõ rệt khi làm gián đoạn Tsc1.
Tsc1 và Tsc2 cùng tham gia vào chức năng mTOR, vốn điều hòa tăng trưởng và chuyển hóa của tế bào. Nhóm nghiên cứu xem xét khác biệt quan sát được ở tiểu não cùng với những bất thường tiểu não liên quan đến TSC2 từng được ghi nhận ở bệnh nhân xơ cứng củ.
Những đề xuất này là giả thuyết cần được kiểm chứng bằng thí nghiệm tiếp theo, chưa chứng minh hiệu quả của phương pháp điều trị hay thuốc mới. Phương pháp phân tích và kết quả đánh giá được trình bày trong một bản thảo nghiên cứu chưa qua bình duyệt. TokenPost trước đó đã đưa tin về việc GPT-Rosalind được mở rộng tiếp cận tại các tổ chức nghiên cứu; nghiên cứu lần này là một ví dụ áp dụng mô hình vào việc rà soát tài liệu và xây dựng giả thuyết từ dữ liệu sinh học quy mô lớn.
Comment 0