Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 9 của Mỹ (United States Court of Appeals for the Ninth Circuit) đã nghe tranh luận về đơn kháng cáo của xAI nhằm ngăn bang California thực thi luật công khai dữ liệu huấn luyện AI tạo sinh vào rạng sáng ngày 19 theo giờ Hàn Quốc, tức ngày 18 theo giờ địa phương.
Lịch xét xử của tòa ghi vụ việc là X.AI LLC v. Bonta, mã kháng cáo 26-1591. Hội đồng ba thẩm phán nghe tranh luận tại Pasadena, California. Đây không phải thủ tục xét xử nội dung nhằm xác định toàn bộ đạo luật có vi hiến hay không, mà là xem xét quyết định của tòa cấp dưới bác đơn xin lệnh cấm sơ bộ của xAI.
AB 2013 áp dụng với các hệ thống và dịch vụ AI tạo sinh ra mắt từ ngày 1 tháng 1 năm 2022 trở đi, cùng các phiên bản được sửa đổi đáng kể. Nhà phát triển phải đăng tài liệu liên quan lên trang web. Hạn đăng lần đầu là ngày 1 tháng 1 năm 2026 hoặc sớm hơn; sau đó, tài liệu phải được đăng trước khi hệ thống thuộc diện điều chỉnh hoặc phiên bản sửa đổi đáng kể được cung cấp cho công chúng.
Thông tin phải công khai gồm nguồn và chủ sở hữu của tập dữ liệu huấn luyện, mục đích sử dụng, quy mô và loại dữ liệu, cùng việc dữ liệu có chứa tài liệu được bảo hộ bởi bản quyền hoặc quyền sở hữu trí tuệ hay không. Các mục khác gồm việc dữ liệu được mua hay cấp phép, có chứa dữ liệu cá nhân hoặc thông tin người tiêu dùng tổng hợp hay không, cách xử lý dữ liệu, thời gian thu thập, ngày sử dụng lần đầu và việc dữ liệu tổng hợp có được dùng để tạo ra dữ liệu khác hay không. Luật yêu cầu mô tả khái quát về tập dữ liệu, không buộc công khai toàn bộ dữ liệu gốc.
Các hệ thống chỉ nhằm bảo đảm an ninh và tính toàn vẹn, hoặc chỉ phục vụ hoạt động của máy bay, được miễn trừ. Hệ thống phục vụ mục đích an ninh quốc gia, quân sự hoặc quốc phòng và chỉ cung cấp cho các cơ quan liên bang cũng không thuộc diện phải công khai. California ban hành AB 2013 vào tháng 9 năm 2024.
xAI lập luận rằng nguồn gốc, quy mô và cách sàng lọc dữ liệu có thể là bí mật thương mại mang giá trị cạnh tranh. Theo công ty, việc buộc công khai vi phạm Điều khoản Trưng thu trong Tu chính án thứ Năm của Hiến pháp Mỹ, quyền tự do ngôn luận theo Tu chính án thứ Nhất và các quy định của luật cũng có phạm vi áp dụng mơ hồ.
Bang California phản hồi rằng nghĩa vụ công khai chỉ giới hạn ở mô tả khái quát về dữ liệu, nhằm cung cấp thông tin cần thiết để người dùng lựa chọn hệ thống AI. Viện Knight về Tu chính án thứ nhất (Knight First Amendment Institute), tổ chức gửi ý kiến lên tòa, cũng cho rằng việc công khai giúp người dùng đưa ra quyết định. AI Coalition for Data Integrity lập luận rằng cần nêu rõ nguồn dữ liệu để bảo vệ chủ sở hữu bản quyền và thị trường cấp phép dữ liệu huấn luyện. Các lập luận của những tổ chức này không đồng nghĩa với phán quyết của tòa.
Ngày 4 tháng 3, Tòa án Liên bang Khu vực Trung California (U.S. District Court for the Central District of California) bác đơn xin lệnh cấm sơ bộ của xAI. Trong quyết định, tòa cấp dưới nhận định xAI chưa chứng minh đầy đủ khả năng thắng kiện ở giai đoạn này đối với cả ba lập luận: Điều khoản Trưng thu của Tu chính án thứ Năm, việc bị buộc phát ngôn theo Tu chính án thứ Nhất và tính mơ hồ của luật.
Tòa cấp dưới thừa nhận tập dữ liệu có thể là bí mật thương mại, nhưng cho rằng xAI chưa xác định đủ cụ thể dữ liệu hoặc cách xử lý nào giúp công ty khác biệt với đối thủ. Tòa cũng nói cần thêm hồ sơ, gồm ý định của cơ quan lập pháp và cách ngành sử dụng thuật ngữ, để xác định ý nghĩa của dữ liệu huấn luyện và dữ liệu phát triển.
Tòa không xem xét liệu luật có áp dụng với các hệ thống do bên thứ ba phát triển hay không, vì xAI không đưa ra căn cứ cho thấy mình thực sự sở hữu những hệ thống đó. Do nhận định xAI chưa đáp ứng điều kiện về khả năng thắng kiện, tòa không đánh giá các điều kiện còn lại để ban hành lệnh cấm sơ bộ.
Quyết định hồi tháng 3 chỉ giải quyết đơn xin lệnh cấm sơ bộ, không phải phán quyết cuối cùng về tính hợp hiến của AB 2013. Tính đến ngày 19 tháng 11, phán quyết của Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 9 vẫn chưa được công bố.
Comment 0